किन विवादित बन्यो, आदिवासी रंगशाला ?

  पूर्वी मधेसमा पहाडिया समुदाय विक्रम सम्बत २००० साल आसपासबाट झर्न सुरु गरेका हुन् । यी समुदाय झर्नअघि नै मधेसमा राजवंशी, ताजपुरिया, धिमाल, सन्थाल आदि जातिहरूको बसोवास थियो । झोडा खुल्दैछ भन्ने थाहा पाएपछि विसं २०२५ सालको सेरोफेरोमा पनि ठूलो संख्यामा पहाडिया समुदाय मधेस झरे । झापा, मोरङ र सुनसरी जिल्लाका विभिन्न झोडा क्षेत्रमा उनीहरूको व्यवस्थापन पनि भयो । रतुवा खोला पूर्व, माई खोला पश्चिम,...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

स्थानीय कार्यपालिकामा बिज्ञ समूहको आवश्यकता किन छ ?

तपाईंको विरुद्धमा कलम चलाएं होला तर मेरो एउटा मात्र आग्रह के भने यो मुलुकको राजनीतिक परिवर्तन यहाँले एक्लै गर्नुभएको अवश्य पनि होईन । पञ्चायतकालिन सत्ताधारीहरु र राजा बिरेन्द्र, ज्ञानेन्द्रलाइ सराप्दै भागेर हिड्दा तपाईंलाई ढिडो पिठो ख्वाउनेहरु अहिले पनि समाजमा जिवितै छन् र तपाईंको रवैया पूर्व शासकहरुको भन्दा फरक छैन भने तपाईंको विरुद्ध बोल्नुपर्छ कि पर्दैन ? …………………………………………………………………………………………………………. यो मुलुक सिंगापुर जस्तो बनिसकेको छैन मात्र राजनीतिक परिवर्तन...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

आदिवासी रंगशालामा किन रातनैतिक रङ्ग ?

आदिवासी रंगशाला माथिको राजनीति बन्द गरिएन भने यसले भोलिको दिनमा अरु भयङ्कर दुर्घटनाहरु ननिम्तेला भन्न सकिन्न । यो त एउटा सानो सुरुवात मात्रै हो । भर्खरै काठमाडौंको नेवार गुठीहरु समाप्त पार्ने षडयन्त्रको विरुद्ध त्यहाँका नेवाःहरु एकजुट भए अब हामी सम्पूर्ण आदिवासी जनजातिहरु यो रंगशालाको निमत्त एकजुट भएनौं भने हाम्रो कमजोरीको फाईदा लिदै सत्ता पक्ष र एकात्मक ब्राम्हणवादहरुले फेरि हामीलाई हली गोठाला मात्र बनाउने पक्कै...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

विदेशीहरु भन्छन्, “कुकुर संग्रहालय खोल्नुस्, आम्दानी बढाउनुस्”

   भारतको केरेला राज्य सरकारद्धारा सञ्चालित कुकुर पुनस्र्थापना केन्द्रमा घरवार विहिन भएका कुकुरहरु संग्रह गरि राखिएको छ । “सुरक्षित पर्यटकिय गन्तव्य मानिने र रोजगारीको निकै धेरै अवसर सृजना गर्न सकिने भएकोले विकाशन्मुख राष्ट्रले स्ट्रे डग (छाडा छोडिएका कुकुर) को महत्व बुझनु जरुरी छ ।” “हामीले गर्न सक्ने केही पनि छैन, पशुपंक्षी अधिकार संरक्षकहरुले विरोध जनाएको कारण राज्यले कुकुर मार्न नपाईने प्रावधान ल्याएकोले भुस्याहा कुकुर नियन्त्रणमा...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

माओबादको बैचारिक त्रुटी र आलोचनात्मक दृष्ट्रिकोण

२६ December १९८३ मा हुनान प्रान्तमा जन्मिएका माओ सन् १९११ को क्रान्ति पश्चात छ महिना सैनिकमा कार्यरत भए । जहाँ उनले सैनिक दर्शनबारे यथेस्ट ज्ञान प्राप्त गरे । पछि १९१८ मा एक बिश्वबिद्यालयबाट स्नातक परीक्षा पास गरे । र पछि १९२२ । १९२३ मा एक प्राथमिक शिक्षालयको प्रिन्सीपलको रुपमा कार्य गरे। १९२० , १९२१ मा chen tu shinको पहलमा एक साम्यबादी सम्मेलनको आयोजना हुदै दलको...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

मेरो नजरमा राष्ट्रिय विभूति महानन्द– भारती न्यौपाने

“चाहिँदैन स्वर्ग किं वा वैकुण्ठको बास नेपालको सेवा गरौँ रहुन्जेल सास” – महानन्द सापकोटा नेपालको पूर्वी जिल्ला इलामको इरौंटार गाविसअन्तर्गत पर्ने देवन छापको सापकोटा परिवारमा जन्मिएका महानन्द सापकोटा (विसं १९५३–२०३५) पूर्वका मात्र नभएर राष्ट्रकै विभूति हुन् । नेपाली वाङ्मयको श्रीवृद्धिका लागि सापकोटाको महत्त्वपूर्ण, अविस्मरणीय तथा प्रेरणादायी योगदान रहेको छ । सापकोटाले गाउँको परिवेशमा गाई गोठालाको जीवनमा अँगारले पोतेको पाटीमा कमेरोले सिलोक कोर्दै अध्ययन आरम्भ गरेका हुन् ।...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

अबको ८२ दिन पछि म यो सरकारको तारिफ नै तारिफ गर्न चाहान्छु: रवि लामिछाने

सरकारका काम कारवाहीमा प्रश्न जिज्ञासा, शंका, प्रतिक्रिया अभिव्यक्त गर्नु एकदमै स्वभाविक र सामान्य कुरा हो । त्यो भन्दा पनि ठूलो कुरा यो आम मानिसको अधिकार हो, संचार माध्यमको धर्म हो । सरकारले के बिराउँछ र टोकिहालाँै भनेर बकुल्लाले माछा ढुके जस्तो ढुकेर बस्नु चाँही स्थाई आलोचकको जागिर नै खाए जस्तो हो अन्यथा औलाँ उठाउने, आवाज उठाउने काम नगरे २–३ को सरकार मातिन्छ । गत मन्त्रीपरिषदले...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

“म जन्मिएको दिन” – सुमन लेप्चा (वाङ्गचु)

म जन्मिएको दिन आकाश गर्जिएको थियो रे हुरि बतास चलेको थियो रे बादल रुएको थियो रे भन्छ्न म जन्मिएकै दिन त्यो पारी गाउँमा पहिरो पनि गएको थियो रे त्यसैले मलाई मेरो रिस्तेदारहरुले क्रोधित भएको बेलामा कसैले चैते बाँदर भन्छन कसैले हुरिबतास भन्छन त्यसमाथी ढाट्ने दिनमा जन्मिएर कतिले गिज्याएर सिरिया राष्ट्रको लागि भगवानले तलाई बनाएको थियो रे सृष्टिकर्ता झुक्किएर स्वर्ग जस्तै नेपाल भुमिमा पठाएको रे । मलाई घरी घरी लाग्छ भगवानले मलाई सिरियामा नै सृष्टि गरेको भए हुन्थ्यो । किन कि त्यहाँका हृदयविदारक घटनाहरुले मलाई बोलाएको जस्तो लाग्छ मलाई त्यहाँ...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

हाम्रो लागि प्रश्नहरु !

प्रतिक राई विभिन्न सञ्चारमाध्यम अनि सामाजिक सञ्जालहरुमा लेखिएको र देखिएको परदेसी भूमिमा नेपाली दाजुभाइ दिदीबहिनीको पीडाले सबै नेपालमा अनि संसारमा छरिएर बसेका नेपालीहरुलाई मार्मिक बनाएको छ । उच्च शिक्षा आर्जन अनि आँखाभरी सपना बोकी अति विकसित राष्ट्र अस्ट्रेलिया, बेलायत, क्यानाडा जस्तो अन्य ठुलो देशहरुमा जाने घुइँचो आज यथार्थ बनेको छ । सात समुद्रपारि एउटा आप्रवासी हुँदाको चुनौती, घर परिवारको सम्झना, आर्थिक संकट, भाषा संस्कृतिको भिन्नता,...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्

कोटा र आरक्षणमा नै रमाउने बानी परिसक्यो

महिलाका लागि सुरक्षीत समाजको परिकल्पना गर्ने हो भने शबैभन्दा पहिला महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण ,गर्ने व्यवहार र उनिहरुको अधिकारको पक्षमा परिवर्तन आउन निकै जरुरि छ । वर्तमान महिलाको अवस्था धरै राम्रो छ र आजको दिनमा महिला निकै सवल र सक्षम बनिसकेका छन् भनिएता पनि समाजका हरेक क्षेत्रमा महिलाको सहभागिता उल्लेख्य रुपमा स्थापित हुन सकेको छैन भन्दा खासै फरक नपर्ला । समाजमा महिलाको अवस्थामा परिवर्तन नआउन्जेल...

...विस्तृतमा पढ्नुहोस्