झापा–५ नेपाली राजनीतिमा सधैं प्रतीकात्मक महत्व राख्ने निर्वाचन क्षेत्र हो। यहाँको मतदाताले केवल नाम र पार्टीमा नभई काम, उपस्थिति र जवाफदेहिता हेर्ने प्रवृत्ति देखाइरहेका छन्। २०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि झापा–५ मा उठेका प्रश्नले अबको निर्वाचनलाई अझ रोचक र निर्णायक बनाइदिएका छन्।
२०७९ मा झापा–५ बाट नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली निर्वाचित भए। परम्परागत मतदाता आधार, पार्टी संगठन र व्यक्तिगत लोकप्रियताको बलमा उनलाई विजयी बनाइएको थियो। नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्र र अन्य दलहरूले मत ल्याए, तर निर्णायक तहमा पुग्न सकेनन्। यसले देखाउँछ कि झापा–५ मा अझै पनि नेतृत्व र व्यक्तित्व निर्णायक छन्। तर मत विभाजन र नयाँ दलप्रतिको आकर्षणले मतदाताको सोच बदलिँदो प्रवृत्ति स्पष्ट देखाइदिएको छ।
निर्वाचनअघि एमालेले औद्योगिक विकास, पूर्वाधार विस्तार र बलियो सरकार दिने वाचा गरेको थियो। कांग्रेसले लोकतान्त्रिक मूल्य र समावेशी विकासमा जोड दियो। नयाँ दलहरूले भ्रष्टाचारविरुद्ध कदम र राजनीतिक पारदर्शितामा बल दिनु पर्ने कुरा उठाए।
तर चुनावपछिका तीन वर्षमा झापा–५ मा विकास र उपस्थिति अपेक्षाकृत ढिलो देखिएको छ। सडक, औद्योगिक योजना र सहरिकरणमा ठोस प्रगति कम भएको गुनासो मतदातामा बढ्दो असन्तुष्टि जन्माएको छ। विशेषगरी युवा र मध्यम वर्ग रोजगारी र उद्यमशीलताको अवसरमा निराश देखिन्छ। मतदाताले बुझिसके वाचा मात्र पर्याप्त छैन, काम देखिनुपर्छ।
अबको निर्वाचनमा झापा–५ मा नयाँ चासो भनेको रास्वपा वा नयाँ राजनीतिक शक्ति मार्फत बालेन शाहको सम्भावना हो। बालेन युवा र परिवर्तनको प्रतीकका रूपमा देखिएका छन्। उनी आउँदा मत विभाजन नयाँ ढाँचामा हुनेछ। युवा मतदाता र असन्तुष्ट मध्यम वर्गले उनको पक्ष लिन सक्छ।
यदि झापा–५ मा ओली र बालेन प्रत्यक्ष भिडन्त भए, त्यो केवल दुई उम्मेदवारबीचको प्रतिस्पर्धा मात्र हुँदैन। यो दुई राजनीतिक युगको टकराव हुनेछ। ओली अनुभव, संगठन र परम्परागत मतदाता आधार लिएर मैदानमा उत्रिनेछन्। बालेन युवा ऊर्जा, परिवर्तन र असन्तुष्ट मतदाताको समर्थन लिएर प्रत्यक्ष चुनौती दिनेछन्।
अन्य दल र गठबन्धनको भूमिका पनि निर्णायक हुनेछ। कांग्रेसले सक्रिय उम्मेदवार वा गठबन्धन अघि ल्याएमा मत विभाजनले परिणाम अप्रत्याशित बनाउन सक्छ। माओवादी केन्द्र र साना दलहरूले कुनै प्रमुख उम्मेदवारलाई समर्थन दिएमा मत परिणाममा मध्यम असर पर्न सक्छ।
झापा–५ अब केवल नेताको नाममा जितिने क्षेत्र होइन। मतदाताले काम, उपस्थिति र जवाफदेहिता हेर्न थालेका छन्। आउँदो निर्वाचन पुरानो र नयाँ राजनीतिक युगबीचको निर्णायक परीक्षा बन्ने छ। मतदाताको सन्देश स्पष्ट छ, अनुभव र इतिहास महत्वपूर्ण छन्, तर काम, उपस्थिति र नयाँ सोच अझ ठूलो छ।
