कुराकानी: साना साना कामहरुबाट दमक नगरका हरेक क्षेत्रको सुधार थालेका छौं: नगर उप्रमुख अधिकारी

हाम्रो दमक

२०७३ चैत अघिसम्म पनि एक प्रध्यापक रुपमा चिनिने गीता अधिकारी २०४६ सालमा अखिल नेपाल महिला संघको साधरण सदस्यता लिएर राजनीतिमा प्रवेश गरेकी हुन् । शिक्षण पेशा संगसंगै राजनीतिलाई समेत निरन्तरता दिँदै आए पनि स्थानीय तहको निर्वाचन अघि सम्म उनको सार्वजनिक पहिचान भने एक प्राध्यापकको रुपमा थियो । उनले २०४७ साल देखि निर्वाचनको करिब दुई महिना अघि सम्म दमक बहुमुखी क्याम्पसमा अध्यापन गराईन् । उनी क्याम्पसमा सहप्राध्यापकका रुपमा प्राध्यापन गर्दै आएकी थिईन् । उनी तीन वर्ष पछिको क्याम्पस प्रमुखको लाईनमा थिईन् । अर्थशाष्त्रको प्राध्यापक भएका सहायक क्याम्पस प्रमुख समेत भई सकेको र २७ वर्ष लगातार प्राध्यापन गरेकाले पनि उनलाई गीता मेडम भन्ने जमात ठुलो छ दमकमा । तर नेकपा एमालेबाट उपप्रमुखको उम्मेद्वार भएर निर्वाचित भएसँगै उनी विल्कुल नयाँ क्षेत्रमा प्रवेश गरिन् । प्रस्तुत छ उनै अधिकारीसँगै नगर उपप्रमुखको एक वर्षको अनुभव तथा बाँकि योजनाका बारेमा गरिएको कुराकानीः

तपाई त शिक्षा क्षेत्रबाट आएर उपप्रमुख बन्नुभयो कस्तो रहयो यो एक वर्षको अनुभव ?

म शिक्षा क्षेत्र बाटनै आएको हुँ । अब ३ वर्षमा क्याम्पस प्रमुख बन्ने पालो पनि आउँदै थियो तर म उपप्रमुख बनेर नगर र जनताको सेवा गर्ने इच्छा लग्यो पार्टीले पनि टिकट दियो त्यसैले शिक्षा क्षेत्र छोडेर यता आएँ । मैले अढाई दशक भन्दा बढि दमक बहुमुखी क्याम्पसमा अध्यापन गराएर शिक्षा मार्फत समाजसेवा गरे । राजनीतिमा पनि समाजसेवाकै लागि आएको हुँ । शिक्षामा मेरो अनुभव र अर्थशाष्त्रको अध्ययनबाट पाएको ज्ञान यो समाजका लागि उपयोग गर्न आएकी हुँ । यो एक वर्षको अवधीमा मैले यहि प्रयास राखे ।

उपप्रमुखको जिम्मेवारी न्यायीक समिति संयोजक भएर पनि काम गर्नु पर्ने छ, न्याय सम्पादनको झनै नयाँ क्षेत्रमा चाँहि के गर्नु भयो ?

उपप्रमुखको कार्य क्षेत्र भनेको अन्य विकास निर्माणका योजना बनाउने, कार्यान्वयन गर्ने, समन्वय गर्ने सँगै न्याय र शिक्षा क्षेत्रको नेतृत्व लिने पनि हो । यस कारण म दमकमा सबैलाई समान न्यायको पहुँचमा पुर्याउँछु भनेर लागेको छु । सबै वडाहरुमा न्यायकालागि न्यायिक मञ्च गठन गरेर यो अभ्यास पनि थालिएको छ । न्यायीक समितिमा पनि एक सय भन्दा बढि उजुरी र मुद्धाहरु परे, यस अवधीमा । धेरै समाधान गरिएको छ । यसबाट सामान्य विवाद समाधानका लागि पनि अदालतनै पुग्नु पर्ने वा अन्याय सहेर बस्नु पर्ने बाध्यता धेरै हद सम्म घटेको महसुस गरेकी छु ।

दमकको न्यायीक समितिमा कस्ता उजुरीहरु बढि पर्ने गरेका छन् ?

उजुरी त धेरै प्रकारका पर्ने गरेका छन् । केहि मुद्धा त अदालतमा लामो समय देखि चलि रहेका पनि परे । मुद्धासँग जोडिएका दुवै पक्षको सहमतिमा अदालतबाट मुद्धा फिर्ता लिएर यहाँ आएका उजुरीहरु माथि छलफल गर्दा दुवै पक्षले न्यायको अनुभूती गरि टुङ्गिएका पनि छन् । प्रकृति हेर्ने हो भने चाँहि जग्गाको सिमाना विवाद, अंशवण्डा, पारिवारीक विवाद, लेनदेन जस्ता उजुरी पनि आउने गरेका छन् । केहि त पुरुषहरु हिंशामा परेका उजुरी पनि आएका छन् । खास गरि बैदेशिक रोजगारीका क्रममा गएका पुरुषका महिलाले सम्पत्ती हिनामिना गर्ने, सम्पत्ती पनि सक्ने र सम्बन्ध विच्छेद खोज्ने जस्ता मुद्धा पनि आए । कतिपय श्रीमान–श्रीमती विचका असमझदारी, बाबुआमा र सन्तान विचका पालन पोषण लगायतका उजुरी पनि आएका छन् । युवतीहरु सामाजीक सञ्जालबाट पीडामा परेको गुनासो पनि आउने गरेका छन् । तर हामीले हाम्रो क्षेत्राधिकार भित्रका बिषय मात्र मेलमिलाप र न्याय निरुपणको काम गर्दै आएका छौं । ईजलासनै सञ्चालन गरेर पनि न्यायीक अभ्यास गरिदै आएको छ ।

आँफै शिक्षा क्षेत्रमा लामो काम गरेको मान्छे, नगरको उपप्रमुख भए पछि नगरमा शिक्षाका क्षेत्रमा चाँहि के गर्नु भयो ?

काम त धेरै गर्नु पर्ने रहेछ । केहि गरियो पनि । सहर भित्र पनि गरिवीको अवस्था निक्कै डरलाग्दो छ । अझै पनि गरिबीकै कारण कतिपय परिवारले बालबालिका विद्यालय पठाएका छैनन् । वडा र टोल टोलमा पुगेर यसको अवस्थाका बारेमा जानकारी लिईएको छ । केहिलाई विद्यालय पनि भर्ना गराईएको छ, नगरपालिकाको तर्फबाट आवश्यक सहयोग पनि प्रदान गरिएको छ । यसै गरि छात्राहरुलाई उच्च शिक्षामा पहुँच अभिबृद्धीका लागि ग्रामिण क्षेत्रबाट उनीहरुलाई क्याम्पस आउन सजिलो होस भनेर बिपन्न परिवार पहिचान गरि एक सय थान साईकल प्रदान गरियो । विद्यालयमा अध्ययन गर्ने किशोरीहरु महिनावारी भएको समयमा विद्यालय आउन नसक्ने अवस्था पाईए पछि हामीले त्यस उमेरका किशोरीहरुलाई लक्षित गरि विद्यालय विद्यालयमा पुगेर प्याड समेत वितरण गरियो । यि कार्यक्रम साङ्केतिक हुन्, पर्याप्त छैनन् । सुधारको प्रयास साना काम बाट थालेका छौं । यसलाई निरन्तरता दिईने छ ।

नगर भित्रशिक्षका समस्या चाँहि के हुन् त?

मैले लामो समय अध्यापन गराउँदा शिक्षा क्षेत्रमा धेरै समस्या देखेको छु, यहाँको समस्या समधान गर्न म कार्यभार सम्हाले देखिनै विषेश महत्व दिएर लागेको छु । यहाँको सामुदायिक विद्यालय र संस्थागतको दुरी धेरै छ । सामुदायिक विद्यालयमा गुणस्तरीय शिक्षा छैन । त्यसकारण गरिब जनताहरुले दुख गरेर नीजि विद्यालयमानै पढाउनु पर्ने बाध्यता छ । त्यस कारण म सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर बृद्धिमा ध्यान दिएका छौं, कार्यक्रमहरु पनि सञ्चालन गरियो । दमकका विद्यालय तथा क्याम्पसहरु अपांग र छात्रामैत्री छैनन् । छात्राहरुले महिनावारीको समयमा विद्यालय तथा क्याम्पसनै छाड्नु पर्ने अवस्था छ । त्यसकारण म ५ वर्ष भित्रमा प्रत्येक विद्यालयमा सेनेटरी प्याड सहितको शौचालय बनाउँन पहल गर्छु, यस तर्फ लागि पनि सकेका छौं ।

तर कतिपय विकास निर्माणका योजनाहरु त सुस्त भयो भन्ने नागरिकको गुनासो छ नि ?

दमकलाई नियाल्ने हो भने बिगतमा भन्दा द्रुत गतिमा काम भई रहेका छन् । काँहि काँहिको हकमा हेर्ने हो भने नगरपालिकाको तर्फबाट मात्र योजनाहरु कार्यान्वयन भई रहेका छैनन् । बिभिन्न निकायबाट योजनाहरु कार्यान्वयन हुने भएकाले केहि केहिमा ढिलाई भएको हुन सक्छ । तर हामीले नगर भित्र जसले सञ्चालन गरेको भए पनि योजनालाई निर्धारित समयमानै पूरा गरिनु पर्छ भन्ने कुरालाई ध्यानमा राखेका छौं । त्यसैले त हामीले गत आर्थिक वर्षमा पनि विकास निर्माणका योजनाहरुको अनुगमनलाई सघन रुपमा सञ्चालन ग¥यौं । हामीले १ सय ३५ भन्दा बढि योजनाहरुको अनुगमन गरियो । अनुगमनका क्रममा के पनि पाईयो भने केहिमा प्राविधिक कारणले ढिलाई, केहिमा उपभोक्ता समिति विचको समान्जस्यता जस्ता कारण पनि देखियो । सुधार गर्नु ठाउँमा तुरुन्तै सुधार गर्न भनेका छौं, हामीले गर्नु पर्ने ठाउँमा स्पटबाटनै सुधार गरिएको छ ।

तपाई त अर्थशास्त्र पढाउने प्राध्यापक आर्थिक क्षेत्रमा के छ योजना ?

हामी दमकलाई मास्टर प्लान बनाएर अघि बढाउँदैछौं । म अर्थशास्त्रको विद्यार्थी र प्राध्यापक पनि भएका कारण मेरो क्षमता यहाँको आर्थिक विकासमा उपयोग गर्ने छु । दमक १० मा बन्न लागेको औद्योगिक पार्कलाई ब्यवस्थित गर्दै यहाँ युवालाई रोजगारीको अवसर प्रदान गर्न हामी सहकार्य गर्ने छौँ । दमकमा ब्यवस्थित कर प्रणाली लागु गरेर दमकलाई समृद्ध बनाउने हाम्रो योजना छ । ब्यवसायिक र प्राविधिक शिक्षाको कमिले युवाले रोजगार नपाएका हुन । त्यसकालागि प्राविधिक र ब्यवसायिक शिक्षामा जोड दिनु पर्छ । यसका लागि सम्भाव्यता अध्ययन भएको छ । अब हामी शिक्षा मात्र होईन गुणस्तरीय र आत्मनिर्भर बनाउने शिक्षा तर्फ उन्मूख भएका छौं ।

दमक त प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको पनि गृह नगर । यहाँ औद्योगीक पार्क, भ्युटावर, संसारकै अग्लो बुद्धमूर्ती सहितको पार्क, नेपालकै ठुलो सभागृह जस्ता योजनाहरुको चर्चा भई रहन्छ, तर कार्यान्वयनको परिणाम नदिएको गुनासो छ नि ?

हो, प्रधानमन्त्रीको गृहनगर भएकाले पनि सवैको चासो हुनु स्वभाविक हो । तर यि बृहत योजनाहरु फिल्डमा कार्यान्वयनमा आउनु पूर्व धेरै प्रकृयाहरु पूरा गर्नु पर्छ । त्यसैले केहि समय लागेको वा ढिलाई भएको जस्तो लाग्छ सक्छ । तर सवै योजनाहरुको प्रकृया चलि रहेको छ । औद्योगीक पार्कका लागि जग्गा अधिग्रहण गरि मुआव्दा दिने चरणमा पुगेको छ । भ्युटावरका लागि जग्गाधनी प्रमाण पूर्जा प्रधानमन्त्रीलाई हस्तान्तरण भई सकेको छ । बुद्धमूर्ती निर्माणका लागि थप जग्गा व्यवस्थापनको काम भई रहेको छ । सभागृह तिव्र गतिमा निर्माण भई रहेको छ । त्यसैले ढिलाई भईको छैन, सवै योजनाहरुको काम आन्तरीक रुपमा भई रहेको छ ।

यो पनि हेर्नुहोस,

शतप्रतिशत साक्षर नगर बनाईने छ: गीता अधिकारी

बुध, कार्तिक ७, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

कुराकानी बाट अन्य

समय मिलाउन सकियो भने समस्या हुँदैन : लिङ्देन

पदम लिङ्देन (संकल्प) – दमकको सामाजिक तथा सहकारी क्षेत्रमा चिनिएको नाम हो । २०५३ सालदेखि दमक १ स्थायी वसोवास गरिआएका ४३ बर्षिय लिङ्देन सहकारी,धार्मिक संस्थासहित दमककै प्रतिष्ठीत एक सञ्चारमाध्यमका सञ्चालक लगायतका जिम्मेवारीमा छन् । किरात...

‘कमलकै नमुना वडा बनाउने अभियानमा छौं ’

डम्बर बहादुर निरौला झापा, कमल गाँउपालिका वडा नम्बर ५ का वडाध्यक्ष हुनुहुन्छ । सामाजिक क्षेत्रसंगै सहकारीमा नेतृत्यदायी भूमिकामा सक्रिय निरौला वडाध्यक्षमा निर्वाचित भएपछि हिजोआज वडाका विकास निर्माण तथा जनताका सुखदुखमा केन्द्रीत रहिआएका आउनुभएको छ...

गौरादहको खानेपानीलाई नमुना खानेपानी बनाउन सकिन्छ – देबेन्द्र खड्का (सचिव पदका उम्मेद्धार गौरादह खानेपानी)

झापाको गौरादह खानेपानीमा नयाँ कार्यकालको लागी यही चैत्र १६ गते निर्वाचन हुन गइरहेको छ । आसन्न निर्वाचनमा लोकतात्रिक समुह र प्रगतिशिल समूह वीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । सचिवमा लोकतान्त्रिक समूहको तर्पmबाट...

केही सपना अधुरै छन्, म पुनः उम्मेदवार भएको छुः बाबुराम भण्डारी

  झापाको गौरादह खानेपानीमा नयाँ कार्यकालको लागि यही चैत्र १६ गते निर्वाचन हुन गइरहेको छ । आसन्न निर्वाचनमा लोकतात्रिक समूह र प्रगतिशिल समूह बीच प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । प्रगतिशील समूहले प्यानल घोषणा गरेर अगाडि...

‘पर्यटन प्रर्वद्नन गर्न महोत्सवलाई निन्तरता दिएका हौं’

सुधिर प्रधान दमकको होटल व्यवसायी भित्र चिनिएको नाम हो । संघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष समेत रहेका प्रधान होटल व्यवसायी संघ दमकले चार दिन पछि गर्न लागेको पाँचौ दमक फूडफेस्टिवल तथा सांस्कृतिक पर्यटन महोत्सव २०७५ का...

मलाई गरिबीले होइन, गलाले आइडल बनायो जुनमा प्रमाणित गर्नेछु: रवि

सुदूरपश्चिम, धनगढीका रवि ओड गत शनिबार नेपाल आइडलको दोस्रो संस्करणका विजेता बने। पुरस्कारस्वरूप उनले २२ लाख रुपैयाँ र एउटा होन्डा डब्ल्यूआरभी कार हात पारे। उनी ठाडो भाका, लोकदोहोरी, पप, हिन्दी, नेपाली सबै खाले गीत...

‘पुस्तक प्रकाशन गरेर आश्रित छु’

झापा, मेचीनगर– ६ बर्मेली टोल निवासी नन्दकुमार लिम्बु (नेम्बाङ्ग )धार्मिकसंगै कृति लेखकका रुपमा चिनिन्छन् । ‘साधु कुमार’ उपनामले पनि चिनिने लेखकले हालसम्म आधा दर्जन पुस्तकहरु वजारमा ल्याएका छन् । २०६० सालदेखि कृति लेखन कार्य शुरु...

कुराकानी: हाम्रो असन्तुष्टि सरकार संग हैन उसको ब्यवहारसंग हो: बहुल राष्ट्रिय मोर्चा लिम्बुवान अध्यक्ष

पूर्वी जिल्ला ताप्लेजुङको श्री जङ्गा गाउँपालिका खेबाङमा बुवा स्व. तिल विक्रम साम्यो र स्व बिमला खेबाङ (साम्यो) को कोखबाट कान्छो सन्तानका रुपमा जन्मिएका लाजेहाङ साम्यो विगत १२ वर्ष देखि राष्टी«य मुक्ती आन्दोलनमा आवद्ध छन...

कुराकानी: उर्लाबारीबासीहरुको माझमा चिरपरिचित युवा व्यवसायी विनोद न्यौपाने

व्यवसायसँगै सामाजिक कार्यमा पनि क्रियाशिल न्यौपाने आगामी भदौ ९ गते हुन गईरहेको उर्लाबारी उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचनमा वरिष्ठ उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार हुनुहुन्छ । उर्लाबारी नगरीमा २०५९ जेठ ६ गतेदेखि महालक्ष्मी मेसिनरी कन्र्सन सञ्चालन गरी...

‘लागूऔषध तपाई हाम्रै समस्या भनेर बुझनुपर्छ’

  कुमार गुरुङ लागूऔषध विरुद्धको सामाजिक अभियानकर्मी हुन् । झापाको दमकलाई कार्यथलो वनाएर विगत दुई दशक बढी समयदेखि यस क्षेत्रमा काम गरिआएका गुरुङ दमकको हेप्पी नेपाल विसडम फाउण्डेशनका अध्यक्ष हुन् । लागूऔषधका पूर्व प्रयोगकर्ता र स्थानीय...