एक्टिभ नाइनले पत्रकार सम्मेलनमै नौमति घन्काएपछि…

नरेन्द्र ढकाल

बिर्तामोड । एक समय भनिन्थ्यो बाहुनहरुले बाजा छुनै हुँदैन, बिहेमा बाजा बजाउने त तल्लो जातिले मात्र हो । तर, यो परम्परागत सोच परिवर्तन गदैं झापाका नौ जना व्राह्मण समुदायका नौ जना युवा कस्सिएका छन् ।

नेपाली पोशाक दौरासुरुवालमा ठाटिएका नौ जना युवा अगाडि नौमति बाजाका साथ आज बिर्तामोडमा पत्रकार सम्मेलनमा उभिए । एक्टिभ नाइन समुह बनाएर उनीहरु नेपाली मौलिक बाजाको संरक्षणमा जुटेका हुन् ।

हरेक नयाँ काममा हाम्रो हात भन्ने नाराका साथ नौ जना युवाहरुले सुरु गरेको समुहले परम्परागत बाजा,हामी सबैको साझा भन्ने मुल मन्त्रलाई आत्मसाथ गर्दै नौमती बाजाको संरक्षणमा जुटेको समुहका अध्यक्ष गोविन्द निरौलाले जानकारी दिए । दमाहा, झ्याली, ट्याम्को, ढोलक, सहनाई, कर्नाल, नरसिंगा बाजा हुन्छन् जसमा सहनाई र दमाहाका दुई दुई वटा हुन्छन् ।

सहनाई र नरसिंगा फुकेर, ठूलो दमाहा, सानो दमाहा, ढोलक र ट्याम्को ठोकेर तथा झ्याम्टा र मुजुरा एक आपसमा जुधाएर बजाइन्छ । नौ जना बाध्यवादक लोक कलाकारहरुले सुर र ताल मिलाएर एकैपटक बजाउने गरेकाले यो बाध्यसमूहलाई नौमती बाजा भनिएको हो । सहनाई अर्थात सनई नौमती बाजाको प्रमुख आकर्षण हो जो जोडीमा हुन्छ र एकै बनावटमा हुन्छ । फुक्दै पौन फेर्दै यसमा मुरलीमा झैं आठवटा प्वालहरुमा औंला चाल्दै बजाइने यो बाजा निकै परिश्रमी लोककलाकारहरुले मात्र बजाउन सक्छन् । इच्छा शक्तिभए जसले पनि यस्ता बाध्यवादक बजाउन सकिने उदाहरण एक्टिभ नाइनले प्रस्तुत गरेको सचिव भानुभक्त खनालले उल्लेख गरे ।

पत्रकार सम्मेलनमा होस गर है साल्टीनी, सालको पात टपरी गाँसेर लगायतका गितमा नौमती बाजा बनाएर छुट्टै रौनकता थपिएको थियो । अध्यक्ष गोविन्द निरौलाले टेम्को, सचिव भानुभक्त खनालले नरसिंहा, सदस्यहरु सुरेश खतिवडाले झ्याम्टा र अर्जुनबहादुर थापाले नगरा बजाएर पत्रकार सम्मेलनमा आफ्नो कला प्रस्तुत गरेका थिए । यस्तै एक्टिभ नाइनका सदस्यहरु मिलन ढकालले दमाहा, बिनोद दाहालले सहनाई, पुण्यप्रसाद खतिवडाले नरसिंहा, रोहितकुमार भट्टराईले सहनाई र झरेन्द्र खतिवडाले ढोलक बजाएर व्यवसायिक क्षेत्रमा पनि आफूहरु सक्षम रहेको संकेत गरे ।

बिहे बटुलोमा जन्ती जाँदा बाटोमा कुनै देवस्थल, गुम्बा, घुम्ती तथा भञ्ज्याङ देउरालीहरुमा नरसिंगा फुकिन्छ र सँगसँगै धुँ धुँ गरेर कर्नाल बजाइन्छ । लोप हुने अवस्थामा पुगेको बाध्यबाधनलाई संरक्षण गर्दै यसको मौलिकता बचाउनु हामी सबैको दाहित्यव भएकाले आफुहरु यसको संरक्षणमा जुटेको समुहका सचिव खनालले बताए । एक्टिभ नाइनका सदस्यहरुलाई चारपाने निवासी रामचन्द्र दर्नाल र नरेन्द्र दर्नालले प्रशिक्षण दिएका थिए ।

एक्टिभ नाइनले डेढ लाख रुपैयाँ खर्चेर बाजाहरु खरिद गरेको तथा पहिरन एवम् तालिममा त्यत्ति नै खर्च भएको सचिव खनालले जानकारी दिए । उनकाअनुसार व्यावसायिक रुपमा बाजा बजाउन चाहानेले एक्टिभ नाइनलाई दिनको ३० हजार रुपैयाँदेखि माथि पारिश्रमिक दिनु पर्नेछ । आफुहरु मौलिक बाजाको संरक्षण गर्दै अब युवाहरुलाई यो बाजाको प्रशिक्षण समेत प्रदान गर्ने समुहका सदस्य भट्टराईले बताए । यो बाजालाई कुनै एक जाति विशेषको रुपमा हेर्न नमिल्ने भन्दै सबै मिलेर यसको प्रर्वद्धन गर्नुपर्ने समुहका सदस्यहरुको भनाई छ ।

आधुनिक जिवनशैलीसँगै बाजाको तालमा छमछमी नाचिने नौमती बाजा अहिलेका विभिन्न गीत संगितले गर्दा विस्थापित हुँदै गइरहेको अवस्थामा एक्टिभ नाइनले उत्कृष्ठ कामको सुरुवात गरेको संगित क्षेत्रका अगुवाहरुको भनाई छ ।

मङ्ल, माघ २२, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

मनोरञ्जन बाट अन्य

मोटरसाइकलको ठक्करबाट साइकल यात्रीको मृत्यु

झापा,११ चैत । मोटरसाइकलको ठक्करबाट झापाको बुद्धशान्तिमा एक जना साइकल यात्रीको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा बुद्धशान्ति गाउँपालिका ३ बस्ने ३२ वर्षीय जीतकुमार राई रहेको प्रहरी कार्यालय झापाका प्रहरी नायव उपरीक्षक महेन्द्रकुमार श्रेष्ठले जानकारी...

दमक नगरपालिकाको नवनिर्मीत भवन उद्घाटन गरिदै

दमक,१० चैत । दमक नगरपालिकाको थप नयाँ कार्यालय भवन निर्माण पूरा भएको छ । दुई वर्ष अघि निर्माण शुरु भएको सुविधासम्पन्न तीन तले प्रशासनिक भवन एकसाता पछि सञ्चालनमा आउने भएको छ । नवनिर्मीत भवनको लागत...

सवारी दुर्घटनामा परेर मोटरसाइकल चालकको मृत्यु

काकड्भिटटा,१० चैत । झापाको मेचीनगर १२ खरेडागी स्थित मेची राजमार्गमा सवारी दुर्घटनामा परेर आज एक जना मोटरसाइकल चालकको मृत्यु भएको छ । उत्तरबाट दक्षिण तर्फ आउदै गरेको मे १ ह ५३१० नं.को टेम्पोले बाटो काट्न...

स्वर्णलक्ष्मी शाकोसको स्थापना दिवसमा विभिन्न कार्यक्रम

दमक,१० चैत । दमक ८ स्थित स्वर्णलक्ष्मी बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले आज बिभिन्न कार्यक्रम हरु गरि आफनो १० औं स्थापना दिवस मनाएको छ । संस्थाले रक्तदान, स्वास्थ्य परिक्षण साथै सहयोग कार्यक्रमहरु गरि स्थापना...

दूधेमा आगोलागी हुदाँ करिव रु ७ लाखको क्षति

दुधे, १० चैत । झापाको शिवसताक्षी –११ स्थित दूधेका भगीरथ शिवाकोटीको दूईतले काठको घरमा आगोलागी हुदाँ करिव ७ लाख मूल्य वढीको क्षति भएको छ । दिउँसो १:३० बजे घरमा कोहि नभएको अवस्थामा अचानक आगलागी हुदाँ...

माइक्रोबसले ठक्कर दिँदा बालकको मृत्यु

उर्लाबारी,१० चैत । माइक्रोबसको ठक्करबाट मोरङको सुन्दरहरैँचा नगरपालिका–८ स्थित पूर्वपश्चिम राजमार्गमा आइतबार बिहान एक जना बालकको मृत्यु भएको छ । पूर्वबाट पश्चिमतर्फ जाँदै गरेको बा ५ ख ३५४ नंको माइक्रोबस अनियन्त्रित भई सडक किनारको रुखमा...

एक्सेल वैंकको शाखा विस्तार आक्रमक, तिन दिनमा चार शाखाको उद्घाटन्

विर्तामोड । झापाको विर्तामोडमा केन्द्रिय कार्यालय रहेको एक्सेल डेभलपमेन्ट बैंकले शाखा विस्तारलाई तिव्रता दिएको छ । बैंकले पछिल्लो तीन दिनमा चार शाखाको विस्तार गरेको छ । पछिल्लो समय बैंकको शाखा विस्तार आक्रमक देखिएको छ...

भट्टराई कुलवंश प्रतिष्ठान सतासीको नेतृत्व

दूधे ९ चैत्र । यहाँस्थित भट्टराई कुलवंश प्रतिष्ठान सतासी–शिवगञ्ज शाखाको नयाँ कार्य समिति चयन भएको छ । शनिबार शिवसताक्षीको दूधेमा वार्षिक साधारण सभा तथा दोस्रो अधिवशनबाट दुर्गाप्रसाद भट्टराईको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय कार्य समिति चयन गरेको...

विप्लव समूहका आठजना पक्राउ

काभ्रे,९ चैत । नेत्रविक्रम चन्द(विप्लव) नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका स्थायी कमिटी सदस्य हेमन्तप्रकाश ओली पक्राउ परेका छन् । महानगरीय प्रहरी अपराध महाशाखा, विशेष ब्यूरो र काभ्रे प्रहरीको संयुक्त टोलीले गएराति काभ्रेको काफलडाँडाबाट ओलीसहित आठ जनालाई...

दुबईमा तीन वटा ट्राभल एजेन्सीहरु मर्ज

यूएई, ९ चैत । यूएईको नेपाली व्यावसायिक क्षेत्रमा कुशलतापूर्वक व्यापार गरिरहेका तीन लोकप्रिय नेपाली ट्राभलहरु मर्ज भएका छन् । दुबईमा नेपालीले सञ्चालन गरेका तीन वटा ट्राभल एजेन्सी एउटै भएर कारोबार गर्न सहमत भएका हुन्...