एक्टिभ नाइनले पत्रकार सम्मेलनमै नौमति घन्काएपछि…

नरेन्द्र ढकाल

बिर्तामोड । एक समय भनिन्थ्यो बाहुनहरुले बाजा छुनै हुँदैन, बिहेमा बाजा बजाउने त तल्लो जातिले मात्र हो । तर, यो परम्परागत सोच परिवर्तन गदैं झापाका नौ जना व्राह्मण समुदायका नौ जना युवा कस्सिएका छन् ।

नेपाली पोशाक दौरासुरुवालमा ठाटिएका नौ जना युवा अगाडि नौमति बाजाका साथ आज बिर्तामोडमा पत्रकार सम्मेलनमा उभिए । एक्टिभ नाइन समुह बनाएर उनीहरु नेपाली मौलिक बाजाको संरक्षणमा जुटेका हुन् ।

हरेक नयाँ काममा हाम्रो हात भन्ने नाराका साथ नौ जना युवाहरुले सुरु गरेको समुहले परम्परागत बाजा,हामी सबैको साझा भन्ने मुल मन्त्रलाई आत्मसाथ गर्दै नौमती बाजाको संरक्षणमा जुटेको समुहका अध्यक्ष गोविन्द निरौलाले जानकारी दिए । दमाहा, झ्याली, ट्याम्को, ढोलक, सहनाई, कर्नाल, नरसिंगा बाजा हुन्छन् जसमा सहनाई र दमाहाका दुई दुई वटा हुन्छन् ।

सहनाई र नरसिंगा फुकेर, ठूलो दमाहा, सानो दमाहा, ढोलक र ट्याम्को ठोकेर तथा झ्याम्टा र मुजुरा एक आपसमा जुधाएर बजाइन्छ । नौ जना बाध्यवादक लोक कलाकारहरुले सुर र ताल मिलाएर एकैपटक बजाउने गरेकाले यो बाध्यसमूहलाई नौमती बाजा भनिएको हो । सहनाई अर्थात सनई नौमती बाजाको प्रमुख आकर्षण हो जो जोडीमा हुन्छ र एकै बनावटमा हुन्छ । फुक्दै पौन फेर्दै यसमा मुरलीमा झैं आठवटा प्वालहरुमा औंला चाल्दै बजाइने यो बाजा निकै परिश्रमी लोककलाकारहरुले मात्र बजाउन सक्छन् । इच्छा शक्तिभए जसले पनि यस्ता बाध्यवादक बजाउन सकिने उदाहरण एक्टिभ नाइनले प्रस्तुत गरेको सचिव भानुभक्त खनालले उल्लेख गरे ।

पत्रकार सम्मेलनमा होस गर है साल्टीनी, सालको पात टपरी गाँसेर लगायतका गितमा नौमती बाजा बनाएर छुट्टै रौनकता थपिएको थियो । अध्यक्ष गोविन्द निरौलाले टेम्को, सचिव भानुभक्त खनालले नरसिंहा, सदस्यहरु सुरेश खतिवडाले झ्याम्टा र अर्जुनबहादुर थापाले नगरा बजाएर पत्रकार सम्मेलनमा आफ्नो कला प्रस्तुत गरेका थिए । यस्तै एक्टिभ नाइनका सदस्यहरु मिलन ढकालले दमाहा, बिनोद दाहालले सहनाई, पुण्यप्रसाद खतिवडाले नरसिंहा, रोहितकुमार भट्टराईले सहनाई र झरेन्द्र खतिवडाले ढोलक बजाएर व्यवसायिक क्षेत्रमा पनि आफूहरु सक्षम रहेको संकेत गरे ।

बिहे बटुलोमा जन्ती जाँदा बाटोमा कुनै देवस्थल, गुम्बा, घुम्ती तथा भञ्ज्याङ देउरालीहरुमा नरसिंगा फुकिन्छ र सँगसँगै धुँ धुँ गरेर कर्नाल बजाइन्छ । लोप हुने अवस्थामा पुगेको बाध्यबाधनलाई संरक्षण गर्दै यसको मौलिकता बचाउनु हामी सबैको दाहित्यव भएकाले आफुहरु यसको संरक्षणमा जुटेको समुहका सचिव खनालले बताए । एक्टिभ नाइनका सदस्यहरुलाई चारपाने निवासी रामचन्द्र दर्नाल र नरेन्द्र दर्नालले प्रशिक्षण दिएका थिए ।

एक्टिभ नाइनले डेढ लाख रुपैयाँ खर्चेर बाजाहरु खरिद गरेको तथा पहिरन एवम् तालिममा त्यत्ति नै खर्च भएको सचिव खनालले जानकारी दिए । उनकाअनुसार व्यावसायिक रुपमा बाजा बजाउन चाहानेले एक्टिभ नाइनलाई दिनको ३० हजार रुपैयाँदेखि माथि पारिश्रमिक दिनु पर्नेछ । आफुहरु मौलिक बाजाको संरक्षण गर्दै अब युवाहरुलाई यो बाजाको प्रशिक्षण समेत प्रदान गर्ने समुहका सदस्य भट्टराईले बताए । यो बाजालाई कुनै एक जाति विशेषको रुपमा हेर्न नमिल्ने भन्दै सबै मिलेर यसको प्रर्वद्धन गर्नुपर्ने समुहका सदस्यहरुको भनाई छ ।

आधुनिक जिवनशैलीसँगै बाजाको तालमा छमछमी नाचिने नौमती बाजा अहिलेका विभिन्न गीत संगितले गर्दा विस्थापित हुँदै गइरहेको अवस्थामा एक्टिभ नाइनले उत्कृष्ठ कामको सुरुवात गरेको संगित क्षेत्रका अगुवाहरुको भनाई छ ।

मङ्ल, माघ २२, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

मनोरञ्जन बाट अन्य

दमकको वातावरण संरक्षणकालागि नगरबासीबाट सुझाब संकलन

झापाको दमक नगरपालिकाले वातावरणलाई स्वच्छ राख्ने सम्बन्धी सुझाव संकलन गरेको छ । वातावरण तथा बिपत् व्यवस्थापन समिति दमकले आयोजना गरेको कार्यक्रममा बिभिन्न क्षेत्रका नागरिक तथा सरोकारवालाबाट सुझाव संकलन गरिएको हो । नगरका १० वटै वडाका जनप्रतिनिधी,...

कमलमा प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रमकालागि एक हजार बढीको आवेदन

प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम अन्तर्गत झापाको कमल गाउँपालीकामा एक हजार २ सय भन्दा बढीको आवेदन परेको छ । प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रममा सहभागी हुन चाहाने व्यक्तिले २०७६ साल बैशाख मसान्त सम्ममा आबेदन दिनुपर्ने थियो जस अन्तर्गत कमल...

झापाबाट सर्वश्रेष्ठ पक्राउ, रिहा गर्न मेची ब्युरोको माग

झापा,७ जेठ । झापाको बिर्तामोडबाट नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका मेची ब्युरो सदस्य एंव इलाम जिल्ला इन्चार्ज सर्वश्रेष्ठलाई सोमबार प्रहरीले गिरफ्तार गरेको छ । सरकारले प्रतिबन्ध लगाए संगै देशैभरीबाट नेकपाका नेता कार्यकर्ताहरुलाइ प्रहरीले व्यापक रुपमा धरपकड...

भागेर बाँचेकी सीताको दमकमा उपचार शुरु

दमक, ७ जेठ । गएराती पाँचथर, मिक्लाजुङ गाउँपालिका–३ आरुबोटेका दुई परिवारका नौ जनाको हत्या हुँदा भागेर बाँच्न सफल १२ वर्षीया सीता खजुमको दमकमा उपचार शुरु गरिएको छ । उनलाई आज मंगलबार अपरान्ह दमक ल्याई दमकस्थित...

दमक क्याम्पसमा प्रजातन्त्रवादी विजयी

दमक,७ जेठ । यहाँस्थित पब्लिक क्याम्पस प्राध्यापक संघ , दमक क्याम्पस इकाइ समितिमा नेपाली कांग्रेस निकट प्रजातन्त्रबादी प्राध्यापक संघसहित राप्रपाको प्राज्ञिक परिषद विजयी भएको छ । दुवै प्राध्यापक संगठनहरुको प्यानलले संघमा बहुमतले बिजयी भएका हुन्...

झापामा ट्रयाक्टरको ठक्करबाट एकको मृत्यु

झापा,७ जेठ । जिल्लाको अर्जुनधारा नगरपालिका–१ स्थित तीनघरेमा ट्रयाक्टरको ठक्करबाट एक पैदलयात्रीको मृत्यु भएको छ । मंगलबार दिउँसो मे १ त ५००६ नम्बरको ट्रयाक्टरले ठक्कर दिँदा पैदलयात्री अर्जुनधारा–१ का १९ वर्षीय अर्जुन प्याकुरेलको मृत्यु...

यूएफसीका एक्ला नेपाली खेलाडी युकी 

दमक,७ जेठ । झापा, दमक २ घर भई हाल वेलायतमा बस्दै आएका २० बर्षिय युकी आङ्गदेम्बेले अन्तराष्ट्रिय स्तरको यूएफसी खेलमा विभिन्न पदक जित्दैआाएका छन् । अल्टिमेट फाइटिङ च्याम्पियनसीप ( यूएफसी ) मा एक वर्षदेखि आवद्ध...

शनिवार मिस्टर एण्ड मिस टिनको ग्राण्ड फिनाले

दमक,७ जेठ । दमकमा सञ्चालित मिस्टर एण्ड मिस टिनको तेश्रो संस्करणको ग्राण्ड फिनाले यहि जेठ ११ गते शनिवार हुदै छ । १४ बर्षदेखि १९ वर्ष उमेर समूहका किशोरकिशोरीहरुको क्षमताको उजागर गर्ने उद्देश्यले जारी प्रतियोगिताको...

भ्रष्टाचार गरेको प्रमाणित भए झुण्डिएर मर्छु: घिसिङ

काठमाडौँ | संघीय प्रतिनिधिसभाको लेखासमितिकाे मंगलबारको बैठकमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरण र सत्तारुढ दल नेकपाकै एक सांसदबीच चर्काचर्की भएको छ। सत्तारुढ नेकपाका सांसद अमनलाल मोदी र प्राधिकरण प्रमुख घिसिङबीच भ्रष्टाचारको विषयमा चर्काचर्की भएको हो। सांसद मोदीले प्राधिकरणमा...

मानव अधिकार सञ्जाल झापामा नयाँ नेतृत्व

बिर्तामोड,६ जेठ । झापामा मानव अधिकार सञ्जालको नयाँ नेतृत्व चयन भएको छ । आज विर्तामोडमा सम्पन्न सञ्जालको दोश्रो अधिबेशनले मानव अधिकारको क्षेत्रमा क्रियाशिल नागरिक अगुवा विष्णु खरेलको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको हो । सर्वसम्मत...