कोटा र आरक्षणमा नै रमाउने बानी परिसक्यो

महिला भएर सँधै महिलाकै पक्षमा मात्र वकालत गर्नुपर्छ भन्ने पक्षमा म छैन ।

कुसुम तामाङ्ग

महिलाका लागि सुरक्षीत समाजको परिकल्पना गर्ने हो भने शबैभन्दा पहिला महिलालाई हेर्ने दृष्टिकोण ,गर्ने व्यवहार र उनिहरुको अधिकारको पक्षमा परिवर्तन आउन निकै जरुरि छ । वर्तमान महिलाको अवस्था धरै राम्रो छ र आजको दिनमा महिला निकै सवल र सक्षम बनिसकेका छन् भनिएता पनि समाजका हरेक क्षेत्रमा महिलाको सहभागिता उल्लेख्य रुपमा स्थापित हुन सकेको छैन भन्दा खासै फरक नपर्ला । समाजमा महिलाको अवस्थामा परिवर्तन नआउन्जेल देश विकासको सपना कदापी पुरा हुन सक्दैन । समाजका हरेक क्षेत्रमा महिलाको सकृय सहभागिता नहुनुमा केहि हदसम्म महिलाका कमिकमजोरि पनि पक्कै छन् ।

-कुसुम तामाङ्ग

महिला भएर सँधै महिलाकै पक्षमा मात्र वकालत गर्नुपर्छ भन्ने पक्षमा म छैन । कहिलेकाहिँ हाफूले गरेको कामको समीक्षा नगर्नु, आफ्नो कमीकमजोरिलाई नियालेर सुधार्ने प्रयास नगर्नु र आफ्नो क्षमाता अभिवृद्धि गर्नेतर्फ ध्यान नदिनाले पनि कार्यक्षेत्रबाट पलायन हुने अवस्थाको सृजना हुन्छ । चाहे महिला होस या पुरुष कुनै पनि क्षेत्रका अब्बल भएर अगाडि आउनका निमित्त कार्यक्षेत्रमा सहयोगि वातावरण हुन पनि उत्तिकै आवश्यक छ । यदि कार्यक्षेत्रमा असहयोगि वातावरण हावि भएको छ भने काम गर्ने जो कसैको पनि क्षमतामा प्रतिकुल प्रभाव पर्न सक्छ । आज महिलाहरुले निर्णायक तहमा उचित सहभागिता जनाइसकेकाछन् तर पनि कीन महिलाहरुको स्वविवेकीय मौलीक क्षमताको प्रभाव झल्कन सकीरहेको छैन ? यो प्रश्नको उत्तर कस्ले दिने ।

आज हरेक क्षेत्रमा महिलाको सहभागिता मात्र बढाउने होडबाजीमा कोटा, आरक्षण र समाबेशिताको नाम खडा गरेर महिला उपस्थिति अनिवार्य गरिएको छ । यसरि भिख दिएझैँ गरि कोटा र आरक्षणको भरमा महिलालाई अघि उभ्याइदिदा कहिलेकाहिँ योग्यता र क्षमताको खिल्लि उडाएझैँ लाग्छ । कसैले भनेका छन् महिला भएर पुरुषजस्तो बनीन खोज्नु महिलाको मुर्खता हो! पक्कै पनि । महिला पुरुष बराबरि भन्दै जतीसुकै चर्को नाराबाजी गरे पनि यथार्थ यहि हो की महिला पुरुष कहिल्यै पनि बराबरि हुन सक्दैनन् । जब प्रकृतिलेनै महिला र पुरुष बेग्ला–बेग्लै हुन् भनेर छुट्याइदिएको छ भने हामी कसरि बराबरि हुन सक्छौ? तर हामिले बुझ्नैपर्ने कुरा के छ भने जब योग्यता र क्षमताको कुरा आउँछ यहाँ महिला र पुरुष भन्ने कुराको कुनै औचीत्य हुँदैन । योग्यता र क्षमता भनेको नितान्त व्यक्ति विशेषमा भर पर्ने कुरा हो ।

बोलेका कुरा व्यवहारमा उतार्न नसक्दा पनि केहि हदसम्म महिला पछि परेको छर्लङ्ग देख्न सकीन्छ । सधैँ भासण गर्दा हामी कमजोर छैनौ भन्ने तर काम सम्पादन गर्ने बखत चाहीँ महिला भएकै कारण आफूलाई अनुकुल वातारण बनाइदिन माग गर्ने प्रवृति महिला नेतृहरुमा बढी हावि भएको स्पस्ट देख्न सकीन्छ । आजको दिनमा पनि महिला हक अधिकारको विषयमा छलफल र बहस गर्नका लागि कुनै विषेश दिन अथवा कुनै दिवश नै पर्खनुपर्छ ।

वर्षमा एक दिन कुनै एउटा दिवशको अवसर पारेर केबल शहर–बजारका शिक्षित महिलाहरुको उपस्थितिमा सम्पन्न हुने विभिन्न किसिमका कार्यक्रमले महिलाको हक अधिकार सुनिश्चितता गर्न के कस्तो टेवा पुर्याइरहेको छ त ? यहाँ पनि प्रश्न छ के अझै पनि महिलाको विषयमा बहस गर्न दिवसनै पर्खीरहनुपर्छ ? अन्यथा हैन भने बाँकी दिनमा कीन महिलाको हक अधिकार, हरेक क्षेत्रमा महिलले भोग्नुपरेका समस्या र महिला मुद्याको कुरामाथि छलफल र बहस हुन सकीरहेको छैन? यहिँबाट पनि प्रष्ट हुन्छ आजको दीनमा हाम्रो समाजमा महिलाको अस्तित्व । खैर अब त हामिलाई कोटा र आरक्षणमा नै रमाउने बानी परिसक्यो ।

दमक,झापा

बुध, मंसिर २६, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

विचार/ब्लग बाट अन्य

नेकपा झापाको स्थानीय तहको नेतृत्वमा को को परे ?

झापा, ४ चैत । नेकपा कार्यदलले झापाका १५ वटै स्थानीय तहका लागि नेतृत्व चयन गरि नाम सार्व जनिक गरेको छ ।  झापाका १५ वटा स्थानीय तह मध्ये ९ वटा स्थानीय तह एमालेको पोल्टामा परेका...

स्थानीय तहकै मिलेमतोमा खोलाहरुको चरम दोहन

झापा, १ चैत । जिल्ला अनुगमन समिति झापाले स्थानीय तहकै मिलेमतोमा ठेकेदारबाट खोला दोहन भइरहेको जनाएको छ । जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख सोमनाथ पोर्तेलको संयोजकत्वमा झापामा गठन भएको अधिकार सम्पन्न अनुगमन समितिले बिहीबार पत्रकार...

किरात माइक्रोफाइनान्सका सञ्चालक विरुद्ध ठगीको उजुरी

दमक ,२९ फागुन । माइक्रोफाइनान्स सञ्चालनका लागि संकलन गरिएको लाखौ रकम सञ्चालकहरुले मनखुसी खर्च गरेको पाईएपछि किरात माइक्रोफाइनान्सका शेयर सदस्यहरु विचल्लीमा परेका छन् । इलाममा केन्द्रीय कार्यालय राख्ने गरि पाँच वर्ष अघि शुरु गरिएको प्रस्तावित...

जथाभावी शाखा सडकले दुर्घटनाको जोखिम

दमक,२७ फागुन। झापामा पूर्वपश्चिम लोकराजमार्गसंग जोड्ने शाखा सडकहरु खुल्ने क्रम बढेसंगै दुर्घटना समेत बढ्दै गएको छ । घडेरी व्यापारी र सर्वसाधारणले समेत आफ्नो घर जग्गासम्म पुग्न सहजताका लागि जथाभावी छोटो छोटो दुरीमै सडक खन्नाले...

सुखानीमा ओली र प्रचण्डले सम्बोधन गर्ने

बिर्तामोड,१९ फागुन । पार्टी एकता पछि नेकपाका दुई अध्यक्षले एकै मञ्चबाट यो पटक झापाको सुखानी शहिद स्मृती दिवसलाई सम्बोधन गर्ने भएका छन् । फागुन २१ गते झापाको खुदुनाबारी र इलामको दानावारी नजिकैको सुखानी जंगलमा रहेको...

घैलाडुब्बा सबस्टेसन सञ्चालनमा

झापा, १८ फागुन । झापाको सुरुङ्गा, घैलाडुब्बा, कुमारथोक,राजगढ लगायतका स्थानमा विद्युत आपूर्तिलाई व्यवस्थित,भरपर्दो र प्रभावकारी बनाउन निर्माण गरिएको घैलाडुब्बा सबस्टेसन संचालनमा आएको छ । सरकार, नेपाल विद्युत प्राधिकरणको लगानी र एसियाली विकास बैकको सहुलितपूर्ण...

सम्झनामा विकासप्रेमी र समन्वयकारी प्रशासक दाहाल

दमक,१६ फागुन। ताप्लेजुङमा बुधबार भएको हेलिकोप्टर दुर्घटनामा ज्यान गुमाएका उपसचिव युवराज दाहालको निधनले दमक स्तव्ध भएको छ। यो नगरपालिकासँग दाहालको नाता र यहाँ उनले गरेका कामले नगरवासीले उनलाई सम्झिरहेका छन्। नगरप्रमुख रोमनाथ ओलीले दाहालमा सबैलाई...

झापामा निजी वनमा किसानको आकर्षण

झापा,१६ फागुन । झापामा नीजि वन प्रति किसानको आर्कषण बढ्दै गएको छ । वनको आर्कषणसंगै दक्षिणी क्षेत्रमा लगाइएको निजी वन हेर्न यतिबेला विभिन्न स्थानबाट किसान आउने बढ्दै गएका छन् । गौरीगञ्जमा स्थानीय भेषराज लोहनीको...

स्व. मन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको अन्तिम सम्बोधन, हामी एयरपोर्ट बनाउने हिसाबबाट हेर्न आएका छौं ! भिडियो सहित

काठमाडौं | बुधबार दिउँसो हेलिकोप्टर दुर्घटनामा परी निधन भएका संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीको अन्तिम सम्बोधनको साढे सात मिनेट उनको भिडियो नै अन्तिम बनेको छ। सम्बोधनको अंश हामी आज यहाँ छौं, एयरपोर्ट हेर्ने हिसाबले...

मन्त्री रवीन्द्र अधिकारी सहित सबैको निधन

ताप्लेजुङ,१५ फागुन । ताप्लेजुङमा भएको हेलिकोप्टर दुर्घटनामा संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीसहित ७ जनाको निधन भएको छ । फुङलिङ नगरपालिका १०, काफ्लेपाटी (फुरुङ्गे सिस्नेखोला ) नजिकैको तारेढुंगा भीरमा हेलिकोप्टर दुर्घटना भएको हो। दिउँसो...