प्राविधिक शिक्षातर्फ बढ्दो महिलाको आर्कषण

हाम्रो दमक

–विष्णु सुब्बा
दमक,१८ साउन / प्राविधिक शिक्षातर्फ महिलाहरुको आर्कषण बढ्दै गएको पाईएको छ । केहिबर्ष यता झापाको दमक आसपासका क्षेत्रमा सञ्चालित प्राविधिक शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको छ ।

  

 

कमलस्थित सरस्वती शिक्षालयमा अध्ययनरत कृषि प्राविधिकका विद्यार्थीहरु धान रोप्दै

दमकको आम्दा अस्पताल स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले विभिन्न पाँच वटा प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिला भएको जनाएको छ । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषदको ( सिटिभिइटी ) सम्बन्धनमा सञ्चालित तीन वर्षे स्टाफ नर्स, सामान्य चिकित्सा ( एचए ), टि–एसएलसीतर्फ १८ महिने अनमी,सिएमए, ल्याव असिस्टेन्ट जस्ता प्राविधिक विषयमा ७० प्रतिशत हाराहारी महिला मात्र भएको प्रतिष्ठानका अधिकृत प्रदिप श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार सिटिभिइटीले शनिवार लिएको परिक्षामा ती विषयमा ४४१ जना विद्यार्थीहरु सहभागि भएका छन् । स्टाफ नर्सको कोटामा १३४,एचएमा ४६ ,अनमीमा १२८ ,ल्याव एसिस्टेन्टमा ५२ जना र ८१ जनाले सिएमएका परिक्षाले परिक्षा लेखेका छन् । ती मध्ये एचएमा ६ पुरुष र २८ महिला,ल्यावमा २ पुरुष ५० महिला र सिएमएमा १८ पुरुष र ६३ महिला विद्यार्थीले परिक्षा लेखेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । ती सवै विषयगत विषयमा छात्रबृतिसहित ४० जनाको कोटा भएको बताईएको छ ।
स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।
तर सरकारले ल्याएको सो कार्यक्रमका बारेमा सर्वसाधारणले थाहा नपाएर पनि होला नआएको श्रेष्ठको भनाई छ ।

आम्दा अस्पतालका मेडिकल सुपरिडेन्टेड डाक्टर नविन ढकालले प्राविधिक विषय तर्फ पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘ पुरुष भन्दा महिलाको प्राविधिक शिक्षामा पहुँच बनेको छ’ डा.ढकालले भने –‘प्राविधिक विषय पढ्न साथ रोजगारीको अवस्था सृजना हुने भएकाले यसमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण देखिएको छ ।’ पुरुषहरु रोजगारी तथा अध्ययनका लागि विदेशतर्फ उन्मुख हुने सामाजिक परिवेशले गर्दा समेत यस्ता प्राविधिक शिक्षामा महिलाको आर्कषण भएको हुन सक्ने डा. ढकालको बुझाई छ ।
दमकको पूरानो सो स्वास्थ्य प्रतिष्ठानले २०५२ सालदेखि नर्सिङ कक्षा सञ्चालन गरिआएको छ भने यो वर्षदेखि तीन वर्षे सामान्य चिकित्सा( एचए ) विषयमा थप पठपाठन सञ्चालनमा ल्याएको जनाईएको छ ।

स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।

यता कमल गाउँँपालिका–७ बाह्घरेमा अवस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले सञ्चालन गरेको कृषि सम्बन्धी प्राविधिक शिक्षालयमा समेत महिलाको आर्कषण भएको विद्यालयले जनाएको छ । सिटीइभिटीको सम्बन्धनमा सञ्चालित सो विद्यालयमा टि–एसएलसीतर्फको जेटिए (जुनियर टेक्नीकल एसिस्टेन्ट ) ,भेटेरिनरीसहित बाली विज्ञान तर्फ तीन वर्षे डिप्लोमा अध्ययन भईरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक दुर्गा सेढाईले बताए । विद्यालयले नियमित विषयको पठनपाठनबाहेक २०६७ सालदेखि जेटिए प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा सञ्चालनमा छ । प्रअ सेढाईले कृषि प्राविधिकमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण भएको बताउँछन् । ‘ कृषि प्राविधिक विषयमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण छ’ प्रअ सेढाइले भने,–‘ पुरुषहरु कृषि पेशामा आउन चाहदैनन्,हिजोको परम्परागत सोचले गर्दा सकभर यस्ता विषय पढ्न मनपराउदैनन् ।’
सिटीइभिटीले लिएको परिक्षामा करिव २ सय २० विद्यार्थीहरु सहभागि थिए । ती मध्ये ८० प्रतिशत महिलानै भएको विद्यालयले जनाएको छ ।
तीनै विषयमा ४० जनाका दरले कोटा निर्धारण हुने ती विषयहरुमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिलाहरुसंगै दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरु रहेको विद्यालयका शिक्षक एकराज प्याकुरेलले बताउँछन् । स्थानीय भन्दा अन्यत्र क्षेत्रका विद्यार्थीहरुले यहाँ पढ्न आउने गरेको उनले जनाए । त्यहाँ पूर्वको पाँचथर,ताप्लेजुङदेखि पश्चिमका दाङ, कालीकोट ,दैलेख ,जाजरकोटसम्मका विद्यार्थीहरु पढ्न आउने गरेको शिक्षक प्याकुरेलले वताए ।
साविक मेची अञ्चलमानै सामुदायिक विद्यालयले शुरु गरेको कृषि प्राविधिक विषयको सो एकमात्र शिक्षालय भएको विद्यालयले जनाएको छ । प्रअ सेढाईले कृषि विषयमा उत्कृष्ट नतिजाका कारण विद्यालयमा अध्ययन गर्न आउनेको संख्या उच्च देखिएको बताए । ‘कृषि अध्ययनमा विस्तारै अहिले आर्कषण हुदैगएको छ’ प्रअ सेढाईले भने ,–‘ कृषिमा आत्मनिर्भर हुने अवस्था सृजना भएको छ,यसले पनि युवामाँझ यो विषयले विस्तारै आर्कषण पाएको छ ।’

उनले शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने विद्यार्थीहरुका लागि आवासीय छात्रावास समेत उपलव्ध गराउने तयारी गरेको छ । छात्र र छात्रा अलग अलग रहने छात्राबास भवन धमाधम निर्माण भईरहेको छ, यो पूरा भएपछि टाढा टाढाबाट आउने विद्यार्थीलाई सुविधा पुग्ने प्रअ सेढाईले जनाएका छन् । उनले कृषि अध्ययन पूरा गरेका धेरै विद्यार्थीहरुले गाँउघरमा स्वरोजगारीका अवसर समेत प्राप्त गरेका बताए । यस विद्यालयबाट उत्पादित जनशक्तिले करिव ७० प्रतिशत स्वरोजगार भएको पाएको विद्यालयको एक अध्ययनले समेत देखाएको प्रअ सेढाईले दावी गरे ।
दमकसहित जिल्लामा सञ्चालित सिटीईभिटीबाट सम्बन्धन पाएका दुई दर्जन जतिका शिक्षालयहरुमा समेत पुरुष भन्दा महिलाको संख्या धेरै भएको सम्बद्ध शिक्षालयहरुले जनाएका छन् ।

शनि, साउन १९, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

शिक्षा/स्वास्थ्य बाट अन्य

दमकमा सवैभन्दा बढी आत्महत्याका घटना

दमक,२ असार । झापाको दमकमा सवैभन्दा बढी आत्महत्याका घटना भएको पाईएको छ । गएको चार महिनामा जिल्लामा भएका आत्महत्याका घटना विवरण अनुसार दमकमा आत्महत्याको संख्या बढी भएको पाईएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ । जिल्लाको...

प्रदेश एकको ४२ अर्व २० करोड वजेट सार्वजनिक

विराटनगर,१ असार । प्रदेश एक सरकारले आगामी आर्थिक वर्षका लागि ४२ अर्व २० करोड ४ लाख १२ हजारको बजेट विनियोजन गरेको छ । प्रदेश एक सरकारका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री इन्द्र बहादुर आङ्गवोले...

‘दउवासंघ’को नेतृत्वमा आंकाक्षीहरुको चर्चा

दमक,१ असार । दुई महिना पछि दमकमा हुन लागेका व्यवसायीहरुको नेतृत्वदारी संस्था दमक उद्योग वाणिज्य संघको निर्वाचन नजिकिदै गएपछि व्यवसायीहरु माँझ चर्चा हुन थालेको छ ।नेतृत्वका लागि दलीय आकांक्षीहरुको नाम बाहिर आउन थालेको छ...

इष्टुको प्रदेश समिति चयन

दमक,३२ जेठ । संस्थागत विद्यालयमा कार्यरत शिक्षकहरुको छाता संगठन संस्थागत विद्यालय शिक्षक युनियन (इस्टु) ले प्रदेश नं. १ प्रदेश कार्यसमिति चयन गरेको छ ।  शिक्षकहरुको पेशागत हकहितमा आवाज उठाउदै आएको इस्टुले यादव अधिकारीको अध्यक्षतामा...

आदिवासी रंगशाला पूर्ववत निर्णयमा फर्किएको घोषणा

दमक,३२ जेठ । झापाको कमल ५ स्थित आदिवासी रंगशाला स्मृति प्रतिष्ठानले सरकार पक्षसंग भएको सहमति कार्यान्वयन नभएको भन्दै आदिवासी रंगशालाको विकल्प त्तत्काल वन्द भएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानले बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्दे विगत केही...

गर्मीले कुखुरा मर्न थाल्यो

दमक,३१ जेठ । गर्मी बढे्संगै झापाका कुखुराहरु मर्न थालेका छन् । गर्मीका कारण व्यवसायिक पालन गरिएका ब्रोइलर तथा लेयर्स जातका कुखुराहरु मर्न थालेका हुन् । दमक–९ को पञ्चमुखी कृषि फार्मका सञ्चालक देवराज अधिकारीका अनुसार...

दमकबाट हराएकि बिर्तामोडकि ७ बर्षिया बालिका भेटिइन्

दमक । झापाको दमकबाट बुधबारदेखि हराएकि झापा बिर्तामोड कृषी चौकनिवासी शुक्रराज जोगीकी ७ बर्षिया बालिका पुर्णिमा जोगी बिहिबार भेटिएकि छिन् । बुधबार बिहान छीमेकी दिदिले लिएर गएकी छोरी पुर्णिमा बिहिबार बिहान परिवारको सम्पर्कमा आएकि हुन्...

दमकमा पनि डेंगु देखियो, सचेत रहन चिकित्सकको आग्रह

दमक । तीन वर्षअघि महामारीको रूपमा डेंगु फैलिएको झापाको दमकमा यस वर्षसमेत यो रोग देखिएको छ। सुनसरीको धरानमा प्रकोपको रूप लिइसकेको डेंगु मोरङसँगै झापामा पनि देखिएको हो। संक्रमण देखिएका दमकका २ जनाको दमक अस्पतालमा...

दमकमा प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम शुरु

दमक,३० जेठ  । संघीय सरकारले घोषणा गरेको प्रधानमन्त्री रोजगार कार्यक्रम झापाको दमकमा पनि शुरु भएको छ । आज बुधबार नगरपालिकामा औपचारिक एक कार्यक्रम गरि १ सय ७६ युवालाई रोजगारी प्रदान गरिएको जानकारी गराईएको हो...

झापामा छ जना डेंगु सङ्क्रमित बिरामी

झापा ,२९ जेठ । झापामा डेंगु सङ्क्रमित बिरामी फेला परेका छन् । बिर्तामोड, अर्जुनधारा, भद्रपुर र दमक नगरपालिकामा छ जना डेंगु सङ्क्रमित बिरामी फेला परेको अस्पताल स्रोतले जनाएको छ । बिर्तामोडस्थित पूर्ण टुङ्ग विर्ता...