प्राविधिक शिक्षातर्फ बढ्दो महिलाको आर्कषण

हाम्रो दमक

–विष्णु सुब्बा
दमक,१८ साउन / प्राविधिक शिक्षातर्फ महिलाहरुको आर्कषण बढ्दै गएको पाईएको छ । केहिबर्ष यता झापाको दमक आसपासका क्षेत्रमा सञ्चालित प्राविधिक शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको छ ।

  

 

कमलस्थित सरस्वती शिक्षालयमा अध्ययनरत कृषि प्राविधिकका विद्यार्थीहरु धान रोप्दै

दमकको आम्दा अस्पताल स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले विभिन्न पाँच वटा प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिला भएको जनाएको छ । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषदको ( सिटिभिइटी ) सम्बन्धनमा सञ्चालित तीन वर्षे स्टाफ नर्स, सामान्य चिकित्सा ( एचए ), टि–एसएलसीतर्फ १८ महिने अनमी,सिएमए, ल्याव असिस्टेन्ट जस्ता प्राविधिक विषयमा ७० प्रतिशत हाराहारी महिला मात्र भएको प्रतिष्ठानका अधिकृत प्रदिप श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार सिटिभिइटीले शनिवार लिएको परिक्षामा ती विषयमा ४४१ जना विद्यार्थीहरु सहभागि भएका छन् । स्टाफ नर्सको कोटामा १३४,एचएमा ४६ ,अनमीमा १२८ ,ल्याव एसिस्टेन्टमा ५२ जना र ८१ जनाले सिएमएका परिक्षाले परिक्षा लेखेका छन् । ती मध्ये एचएमा ६ पुरुष र २८ महिला,ल्यावमा २ पुरुष ५० महिला र सिएमएमा १८ पुरुष र ६३ महिला विद्यार्थीले परिक्षा लेखेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । ती सवै विषयगत विषयमा छात्रबृतिसहित ४० जनाको कोटा भएको बताईएको छ ।
स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।
तर सरकारले ल्याएको सो कार्यक्रमका बारेमा सर्वसाधारणले थाहा नपाएर पनि होला नआएको श्रेष्ठको भनाई छ ।

आम्दा अस्पतालका मेडिकल सुपरिडेन्टेड डाक्टर नविन ढकालले प्राविधिक विषय तर्फ पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘ पुरुष भन्दा महिलाको प्राविधिक शिक्षामा पहुँच बनेको छ’ डा.ढकालले भने –‘प्राविधिक विषय पढ्न साथ रोजगारीको अवस्था सृजना हुने भएकाले यसमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण देखिएको छ ।’ पुरुषहरु रोजगारी तथा अध्ययनका लागि विदेशतर्फ उन्मुख हुने सामाजिक परिवेशले गर्दा समेत यस्ता प्राविधिक शिक्षामा महिलाको आर्कषण भएको हुन सक्ने डा. ढकालको बुझाई छ ।
दमकको पूरानो सो स्वास्थ्य प्रतिष्ठानले २०५२ सालदेखि नर्सिङ कक्षा सञ्चालन गरिआएको छ भने यो वर्षदेखि तीन वर्षे सामान्य चिकित्सा( एचए ) विषयमा थप पठपाठन सञ्चालनमा ल्याएको जनाईएको छ ।

स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।

यता कमल गाउँँपालिका–७ बाह्घरेमा अवस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले सञ्चालन गरेको कृषि सम्बन्धी प्राविधिक शिक्षालयमा समेत महिलाको आर्कषण भएको विद्यालयले जनाएको छ । सिटीइभिटीको सम्बन्धनमा सञ्चालित सो विद्यालयमा टि–एसएलसीतर्फको जेटिए (जुनियर टेक्नीकल एसिस्टेन्ट ) ,भेटेरिनरीसहित बाली विज्ञान तर्फ तीन वर्षे डिप्लोमा अध्ययन भईरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक दुर्गा सेढाईले बताए । विद्यालयले नियमित विषयको पठनपाठनबाहेक २०६७ सालदेखि जेटिए प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा सञ्चालनमा छ । प्रअ सेढाईले कृषि प्राविधिकमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण भएको बताउँछन् । ‘ कृषि प्राविधिक विषयमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण छ’ प्रअ सेढाइले भने,–‘ पुरुषहरु कृषि पेशामा आउन चाहदैनन्,हिजोको परम्परागत सोचले गर्दा सकभर यस्ता विषय पढ्न मनपराउदैनन् ।’
सिटीइभिटीले लिएको परिक्षामा करिव २ सय २० विद्यार्थीहरु सहभागि थिए । ती मध्ये ८० प्रतिशत महिलानै भएको विद्यालयले जनाएको छ ।
तीनै विषयमा ४० जनाका दरले कोटा निर्धारण हुने ती विषयहरुमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिलाहरुसंगै दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरु रहेको विद्यालयका शिक्षक एकराज प्याकुरेलले बताउँछन् । स्थानीय भन्दा अन्यत्र क्षेत्रका विद्यार्थीहरुले यहाँ पढ्न आउने गरेको उनले जनाए । त्यहाँ पूर्वको पाँचथर,ताप्लेजुङदेखि पश्चिमका दाङ, कालीकोट ,दैलेख ,जाजरकोटसम्मका विद्यार्थीहरु पढ्न आउने गरेको शिक्षक प्याकुरेलले वताए ।
साविक मेची अञ्चलमानै सामुदायिक विद्यालयले शुरु गरेको कृषि प्राविधिक विषयको सो एकमात्र शिक्षालय भएको विद्यालयले जनाएको छ । प्रअ सेढाईले कृषि विषयमा उत्कृष्ट नतिजाका कारण विद्यालयमा अध्ययन गर्न आउनेको संख्या उच्च देखिएको बताए । ‘कृषि अध्ययनमा विस्तारै अहिले आर्कषण हुदैगएको छ’ प्रअ सेढाईले भने ,–‘ कृषिमा आत्मनिर्भर हुने अवस्था सृजना भएको छ,यसले पनि युवामाँझ यो विषयले विस्तारै आर्कषण पाएको छ ।’

उनले शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने विद्यार्थीहरुका लागि आवासीय छात्रावास समेत उपलव्ध गराउने तयारी गरेको छ । छात्र र छात्रा अलग अलग रहने छात्राबास भवन धमाधम निर्माण भईरहेको छ, यो पूरा भएपछि टाढा टाढाबाट आउने विद्यार्थीलाई सुविधा पुग्ने प्रअ सेढाईले जनाएका छन् । उनले कृषि अध्ययन पूरा गरेका धेरै विद्यार्थीहरुले गाँउघरमा स्वरोजगारीका अवसर समेत प्राप्त गरेका बताए । यस विद्यालयबाट उत्पादित जनशक्तिले करिव ७० प्रतिशत स्वरोजगार भएको पाएको विद्यालयको एक अध्ययनले समेत देखाएको प्रअ सेढाईले दावी गरे ।
दमकसहित जिल्लामा सञ्चालित सिटीईभिटीबाट सम्बन्धन पाएका दुई दर्जन जतिका शिक्षालयहरुमा समेत पुरुष भन्दा महिलाको संख्या धेरै भएको सम्बद्ध शिक्षालयहरुले जनाएका छन् ।

शनि, साउन १९, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

शिक्षा/स्वास्थ्य बाट अन्य

चालकहरुको आँखा परिक्षण

दमक,३० पुस । ईलाका प्रहरी कार्यलय दमकले सवारी चालकहरुको आँखा जाँच गरेको छ ।  दमक बसपार्क क्षेत्रमै आइतबार दिनभरि सडकमा गुडिरहेका बस,ट्रक,भेनका चालकहरुलाई रोकेर त्यसका चालकहरुको आँखा जाँच गरिएको ईलाका ट्राफिक कार्यालयका ईञ्चार्ज दधिराम...

दमकमा धिमाल विद्यार्थी मञ्च गठन

दमक,२९ पुस । झापाको दमकमा रहेका धिमाल विद्यार्थीहरु संगठित भएका छन् । आइतबार सम्पन्न धिमाल विद्यार्थी मञ्चको पहिलो नगर अधिवेशनले नयाँ नेतृत्व चयन गरेको छ । सुनिल धिमालको अध्यक्षतामा चयन भएको नगर समितिको उपाध्यक्षमा अस्मिता...

प्रम ओलीको नगरीको खानेपानीमा कांग्रेस विजयी

दमक,२९ पुस । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको नगरी दमकको खानेपानी संस्थामा नेपाली कांग्रेससहितको लोकतान्त्रिक प्यानल विजयी भएको छ । आइतबार सम्पन्न मतपरिणाम अनुसार दमक खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाको निर्वाचनमा संस्थाको कुल ९ सदस्य...

दमक खानेपानीमा कांग्रेस लोकतान्त्रिक प्यानल विजयी

दमक,२९ पुस । झापाको दमकमा सम्पन्न दमक खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेससहितको लोकतान्त्रिक प्यानल अधिकांस स्थानमा विजयी भएको छ । उसले बहुमत ल्याउने पक्कापक्की देखिएको छ । नेकपा र राप्रपाको संयुक्त गठबन्धनका...

दमक खानेपानीको मतदानमा सर्वसाधारणको उल्लास

दमक,२८ पुस । झापाको दमकस्थित दमक खानेपानी तथा सरसफाई उपभोक्ता संस्थाको नेतृत्व चयनका लागि आज मतदान भईरहेको छ । दमक ७ स्थित पृथ्वी आधारभुत विद्यालय परिसरमा सुरक्षा घेरा भित्र शान्तिपूर्ण वातावरणमा मतदान भईरहेको हो...

सुत्केरीलाई भाले र न्यानो कपडा

गौरीगंज २८ , पुस । सहारा नेपाल बचत तथा ऋण सहकारी संस्था सेवा केन्द्र गौरीगञ्जले एक कार्यक्रमको आयोजना गरि नगदसहित सुत्केरी पोषण सामाग्री वितरण गरेको छ । गौरीगञ्ज गाउँपालिका वार्ड नं ३ हुक्कागाछी बस्ने सुत्केरी...

देशलाई समृद्ध बनाउन सबै जाति र धर्मबीच एकता : पूर्व प्रम डा. भट्टराई

दमक,२६ पुस । पूर्वप्रधानमन्त्री एवम् नयाँ शक्ति, नेपाल पार्टीका संयोजक डा. बाबुराम भट्टराईले देशलाई समृद्ध बनाउन सबै जाति र धर्मबीच एकता आवश्यक रहेकोमा जोड दिएका छन् । दमक – ४ स्थित भट्टराई कुलवंश प्रतिष्ठानको रजत...

‘रेलिगेशन’ बिनाको लिगले घटाएको नेपाली फुटबलको रौनक

काठमाडौँ, २७ पुस | गत वैशाखमा अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ (एन्फा)को नेतृत्व सम्हालेलगत्तै अध्यक्ष कर्माछिरिङ शेर्पाले भन्नुभएको थियो, “चार वर्षदेखि रोकिएको लिग यसै वर्ष शुरु गर्छु ।” एन्फामा विवाद बढ्दै जाँदा चार वर्षदेखि लिग...

मंगलमय माविको ४७ औ बार्षिकोत्सव

दमक, २७ पुस। झापाको कमल गाँउपालिका ५ स्थित मंगलमय माध्यमिक विद्यालयले शुक्रवार विभिन्न कार्यक्रम गरि आफनो ४७ औ बार्षिकोत्सवसहित अभिभावक दिवस मनाएको छ । विद्यालयको प्रांङ्गगणमा एक कार्यक्रम गरि अवकास प्राप्त शिक्षकको विदाई, विभिन्न व्यक्तित्वलाई...

झापा मदिरा नियन्त्रित जिल्ला घोषणा हुँदै

झापा, २७ पुस । झापालाई आगामी माघ १ गतेदेखि मदिराको व्यवस्थित कारोवार गर्ने तथा अवैध मदिरा नियन्त्रित जिल्ला घोषणा गरिने भएको छ । आन्तरिक राजश्व कार्यालय चन्द्रगढीले बिहीबार पत्रकार सम्मेलन गरी मदिराकै कारण आपराधिक र...