प्राविधिक शिक्षातर्फ बढ्दो महिलाको आर्कषण

हाम्रो दमक

–विष्णु सुब्बा
दमक,१८ साउन / प्राविधिक शिक्षातर्फ महिलाहरुको आर्कषण बढ्दै गएको पाईएको छ । केहिबर्ष यता झापाको दमक आसपासका क्षेत्रमा सञ्चालित प्राविधिक शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको छ ।

  

 

कमलस्थित सरस्वती शिक्षालयमा अध्ययनरत कृषि प्राविधिकका विद्यार्थीहरु धान रोप्दै

दमकको आम्दा अस्पताल स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले विभिन्न पाँच वटा प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिला भएको जनाएको छ । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषदको ( सिटिभिइटी ) सम्बन्धनमा सञ्चालित तीन वर्षे स्टाफ नर्स, सामान्य चिकित्सा ( एचए ), टि–एसएलसीतर्फ १८ महिने अनमी,सिएमए, ल्याव असिस्टेन्ट जस्ता प्राविधिक विषयमा ७० प्रतिशत हाराहारी महिला मात्र भएको प्रतिष्ठानका अधिकृत प्रदिप श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार सिटिभिइटीले शनिवार लिएको परिक्षामा ती विषयमा ४४१ जना विद्यार्थीहरु सहभागि भएका छन् । स्टाफ नर्सको कोटामा १३४,एचएमा ४६ ,अनमीमा १२८ ,ल्याव एसिस्टेन्टमा ५२ जना र ८१ जनाले सिएमएका परिक्षाले परिक्षा लेखेका छन् । ती मध्ये एचएमा ६ पुरुष र २८ महिला,ल्यावमा २ पुरुष ५० महिला र सिएमएमा १८ पुरुष र ६३ महिला विद्यार्थीले परिक्षा लेखेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । ती सवै विषयगत विषयमा छात्रबृतिसहित ४० जनाको कोटा भएको बताईएको छ ।
स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।
तर सरकारले ल्याएको सो कार्यक्रमका बारेमा सर्वसाधारणले थाहा नपाएर पनि होला नआएको श्रेष्ठको भनाई छ ।

आम्दा अस्पतालका मेडिकल सुपरिडेन्टेड डाक्टर नविन ढकालले प्राविधिक विषय तर्फ पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘ पुरुष भन्दा महिलाको प्राविधिक शिक्षामा पहुँच बनेको छ’ डा.ढकालले भने –‘प्राविधिक विषय पढ्न साथ रोजगारीको अवस्था सृजना हुने भएकाले यसमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण देखिएको छ ।’ पुरुषहरु रोजगारी तथा अध्ययनका लागि विदेशतर्फ उन्मुख हुने सामाजिक परिवेशले गर्दा समेत यस्ता प्राविधिक शिक्षामा महिलाको आर्कषण भएको हुन सक्ने डा. ढकालको बुझाई छ ।
दमकको पूरानो सो स्वास्थ्य प्रतिष्ठानले २०५२ सालदेखि नर्सिङ कक्षा सञ्चालन गरिआएको छ भने यो वर्षदेखि तीन वर्षे सामान्य चिकित्सा( एचए ) विषयमा थप पठपाठन सञ्चालनमा ल्याएको जनाईएको छ ।

स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।

यता कमल गाउँँपालिका–७ बाह्घरेमा अवस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले सञ्चालन गरेको कृषि सम्बन्धी प्राविधिक शिक्षालयमा समेत महिलाको आर्कषण भएको विद्यालयले जनाएको छ । सिटीइभिटीको सम्बन्धनमा सञ्चालित सो विद्यालयमा टि–एसएलसीतर्फको जेटिए (जुनियर टेक्नीकल एसिस्टेन्ट ) ,भेटेरिनरीसहित बाली विज्ञान तर्फ तीन वर्षे डिप्लोमा अध्ययन भईरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक दुर्गा सेढाईले बताए । विद्यालयले नियमित विषयको पठनपाठनबाहेक २०६७ सालदेखि जेटिए प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा सञ्चालनमा छ । प्रअ सेढाईले कृषि प्राविधिकमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण भएको बताउँछन् । ‘ कृषि प्राविधिक विषयमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण छ’ प्रअ सेढाइले भने,–‘ पुरुषहरु कृषि पेशामा आउन चाहदैनन्,हिजोको परम्परागत सोचले गर्दा सकभर यस्ता विषय पढ्न मनपराउदैनन् ।’
सिटीइभिटीले लिएको परिक्षामा करिव २ सय २० विद्यार्थीहरु सहभागि थिए । ती मध्ये ८० प्रतिशत महिलानै भएको विद्यालयले जनाएको छ ।
तीनै विषयमा ४० जनाका दरले कोटा निर्धारण हुने ती विषयहरुमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिलाहरुसंगै दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरु रहेको विद्यालयका शिक्षक एकराज प्याकुरेलले बताउँछन् । स्थानीय भन्दा अन्यत्र क्षेत्रका विद्यार्थीहरुले यहाँ पढ्न आउने गरेको उनले जनाए । त्यहाँ पूर्वको पाँचथर,ताप्लेजुङदेखि पश्चिमका दाङ, कालीकोट ,दैलेख ,जाजरकोटसम्मका विद्यार्थीहरु पढ्न आउने गरेको शिक्षक प्याकुरेलले वताए ।
साविक मेची अञ्चलमानै सामुदायिक विद्यालयले शुरु गरेको कृषि प्राविधिक विषयको सो एकमात्र शिक्षालय भएको विद्यालयले जनाएको छ । प्रअ सेढाईले कृषि विषयमा उत्कृष्ट नतिजाका कारण विद्यालयमा अध्ययन गर्न आउनेको संख्या उच्च देखिएको बताए । ‘कृषि अध्ययनमा विस्तारै अहिले आर्कषण हुदैगएको छ’ प्रअ सेढाईले भने ,–‘ कृषिमा आत्मनिर्भर हुने अवस्था सृजना भएको छ,यसले पनि युवामाँझ यो विषयले विस्तारै आर्कषण पाएको छ ।’

उनले शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने विद्यार्थीहरुका लागि आवासीय छात्रावास समेत उपलव्ध गराउने तयारी गरेको छ । छात्र र छात्रा अलग अलग रहने छात्राबास भवन धमाधम निर्माण भईरहेको छ, यो पूरा भएपछि टाढा टाढाबाट आउने विद्यार्थीलाई सुविधा पुग्ने प्रअ सेढाईले जनाएका छन् । उनले कृषि अध्ययन पूरा गरेका धेरै विद्यार्थीहरुले गाँउघरमा स्वरोजगारीका अवसर समेत प्राप्त गरेका बताए । यस विद्यालयबाट उत्पादित जनशक्तिले करिव ७० प्रतिशत स्वरोजगार भएको पाएको विद्यालयको एक अध्ययनले समेत देखाएको प्रअ सेढाईले दावी गरे ।
दमकसहित जिल्लामा सञ्चालित सिटीईभिटीबाट सम्बन्धन पाएका दुई दर्जन जतिका शिक्षालयहरुमा समेत पुरुष भन्दा महिलाको संख्या धेरै भएको सम्बद्ध शिक्षालयहरुले जनाएका छन् ।

शनि, साउन १९, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

शिक्षा/स्वास्थ्य बाट अन्य

दमकको एक मात्र सरकारी अस्पताल आफै बिरामी, भिडियो एक्स रे एक महिना देखी बन्द

दमक | झापा दमकको एक मात्र सरकारी अस्पताल दमक अस्पतालमा विगत ३ सातायता देखि भिडियो एक्स—रे मेसिन विग्रिएपछि सेवाग्राहीहरु मारमा परेका छन । अस्पतालको भिडियो एक्स रे मेशिन बिग्रिएपछि नेपाल सरकारको स्वास्थ्य विमा गराएका विमक...

 इस्टु भद्रपुर अध्यक्षमा अधिकारी

भद्रपुर,६ साउन । संस्थागत बिधालय शिक्षक युनियन (इस्टु) भद्रपुरको नगर अधिबेशन सम्पन्न भएको छ । द्रोण अधिकारीको नेतृत्वमा ११ सदस्यीय कार्यसमिति घोषणा गर्दै अधिबेशन सम्पन्न गरिएको हो । कार्यक्रममा धारणा राख्दै कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा...

विश्व क्रिकेटमा नेपाली क्रिकेटले बनाएका ईतिहास

बिर्तामोड । नेपाली क्रिकेट अन्तराष्ट्रिय क्षेत्रमा पाईला चालेको लामो ईतिहास नभएपनि यसबिचमा नेपाली क्रिकेटका केहि नाम गिनिज बुक अफ वल्र्ड रेकर्डमा दर्ज भएका छन् । त्यत्ति मात्र होईन, नेपाली खेलाडीले बनाएका केहि रेकर्ड ब्रेक...

नेकपाले छान्यो जिल्ला इन्चार्ज र सह इन्चार्ज

काठमाडौं ,५ साउन । सत्तारुढ नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा)ले जिल्ला इन्चार्ज र सहइन्चार्ज टुंगो लगाएको छ ।बालुवा   टारमा आइतबार बसेको पार्टीको सचिवालय बैठकले ७७ जिल्ला र ६ महानगर कमिटीका इन्चार्ज र सहइन्चार्जहरुको टुंगो लगाएको...

झापाका खेत खेतमा टयाक्टर, देखिनै छोडे हल गोरु ! नेपालको कृषि क्षेत्र यता न उता

दमक | केहि वर्ष अघिसम्म पनि झापाका प्राय सवै किसानका घरमा हल गोरुलाई अनिवार्य मान्निथियो । जिल्लाका प्रत्येक किसानले आफनो जग्गाको अनुपातमा हल गोरु पाल्ने चलन रहेको थियो । थोरै खेती हुने किसानका घर...

बन्दको उल्लंघन गरेको भन्दै सार्वजनिक यातायातमा तोडफोड

बिर्तामोड । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले बन्दको उल्लंघन गरेको भन्दै सार्वजनिक यातायातमा तोडफोड गरेका छन् । आज बिहान पूर्वबाट पश्चिम जादै गरेको मे १ ख २७९५ नम्बरको सुर्योदय यातायातमा महासंघका कार्यकर्ताले बिर्तामोड्स्थित बुट्टाबारीमा सवारी...

पथरी दुर्घटनामा दुईको मृत्यु,१७ जना घाइते

पथरी,२ साउन । मोरङ्गको पथरीमा भएको सडक दुर्घटनामा मृत्यु हुनेको संख्या दुई पुगेको छ । मृतकको नाम तथा परिचय अझै खुल्न सकेको छैन् ।इलाका प्रहरी कार्यालय पथरीका प्रमुख प्रहरी नायव उपरीक्षक लक्ष्मी प्रसाद अधिकारीका...

आज पनि भारी बर्षा हुने ,भोलिदेखि घट्ने

झापा,३० असार । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी २४ घन्टा देशका विभिन्न स्थानमा भारी वर्षाको सम्भावना औंल्याउँदै सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । महाशाखाले आज सोमबार बिहान ६ बजे सूचना जारी गर्दै देशका पूर्व, मध्य...

इंग्ल्यान्ड बन्यो सुपर ओभरमा पहिलो पल्ट विश्व च्यानपियन

एजेन्सी | सुपर ओभरमा पुगेको विश्वकप फाइनलमा न्युजिल्यान्डलाई पराजित गर्दै घरेलु टोली इंग्ल्यान्डले पहिलो पटक विश्वकप उपाधि जितेको छ । सुपर ओभरमा जितको लागि १६ रनको लक्ष्य पछ्याएको न्युजिल्यान्डले १५ रन नै जोड्यो । सुपर...

‘वर्षाको मात्रा घट्दै, तर ढुक्क हुने अवस्था छैन’

झापा, २९ असार । आज (आइतबार ) देखि वर्षाको मात्रा केही कम हुँदै जाने मौसमविद्ले अनुमान गरेका छन् । मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् मीनकुमार अर्यालका अनुसार मनसुन न्यून चापीय रेखा दक्षिणतर्फ सर्दै गएकाले वर्षाको...