प्राविधिक शिक्षातर्फ बढ्दो महिलाको आर्कषण

हाम्रो दमक

–विष्णु सुब्बा
दमक,१८ साउन / प्राविधिक शिक्षातर्फ महिलाहरुको आर्कषण बढ्दै गएको पाईएको छ । केहिबर्ष यता झापाको दमक आसपासका क्षेत्रमा सञ्चालित प्राविधिक शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको छ ।

  

 

कमलस्थित सरस्वती शिक्षालयमा अध्ययनरत कृषि प्राविधिकका विद्यार्थीहरु धान रोप्दै

दमकको आम्दा अस्पताल स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले विभिन्न पाँच वटा प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिला भएको जनाएको छ । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यवसायिक तालिम परिषदको ( सिटिभिइटी ) सम्बन्धनमा सञ्चालित तीन वर्षे स्टाफ नर्स, सामान्य चिकित्सा ( एचए ), टि–एसएलसीतर्फ १८ महिने अनमी,सिएमए, ल्याव असिस्टेन्ट जस्ता प्राविधिक विषयमा ७० प्रतिशत हाराहारी महिला मात्र भएको प्रतिष्ठानका अधिकृत प्रदिप श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार सिटिभिइटीले शनिवार लिएको परिक्षामा ती विषयमा ४४१ जना विद्यार्थीहरु सहभागि भएका छन् । स्टाफ नर्सको कोटामा १३४,एचएमा ४६ ,अनमीमा १२८ ,ल्याव एसिस्टेन्टमा ५२ जना र ८१ जनाले सिएमएका परिक्षाले परिक्षा लेखेका छन् । ती मध्ये एचएमा ६ पुरुष र २८ महिला,ल्यावमा २ पुरुष ५० महिला र सिएमएमा १८ पुरुष र ६३ महिला विद्यार्थीले परिक्षा लेखेको प्रतिष्ठानले जनाएको छ । ती सवै विषयगत विषयमा छात्रबृतिसहित ४० जनाको कोटा भएको बताईएको छ ।
स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।
तर सरकारले ल्याएको सो कार्यक्रमका बारेमा सर्वसाधारणले थाहा नपाएर पनि होला नआएको श्रेष्ठको भनाई छ ।

आम्दा अस्पतालका मेडिकल सुपरिडेन्टेड डाक्टर नविन ढकालले प्राविधिक विषय तर्फ पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण बढ्दै गएको बताउँछन् । ‘ पुरुष भन्दा महिलाको प्राविधिक शिक्षामा पहुँच बनेको छ’ डा.ढकालले भने –‘प्राविधिक विषय पढ्न साथ रोजगारीको अवस्था सृजना हुने भएकाले यसमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण देखिएको छ ।’ पुरुषहरु रोजगारी तथा अध्ययनका लागि विदेशतर्फ उन्मुख हुने सामाजिक परिवेशले गर्दा समेत यस्ता प्राविधिक शिक्षामा महिलाको आर्कषण भएको हुन सक्ने डा. ढकालको बुझाई छ ।
दमकको पूरानो सो स्वास्थ्य प्रतिष्ठानले २०५२ सालदेखि नर्सिङ कक्षा सञ्चालन गरिआएको छ भने यो वर्षदेखि तीन वर्षे सामान्य चिकित्सा( एचए ) विषयमा थप पठपाठन सञ्चालनमा ल्याएको जनाईएको छ ।

स्टाफ नर्समा पुरुषले समेत अध्ययन गर्न चाहे १५ प्रतिशत कोटा निर्धारण गरिने व्यवस्था गरिएपनि दमकको आम्दामा भने त्यो कोटामा पढ्न चाहने नआएको जनाएको छ । प्रतिष्ठानका अधिकृत श्रेष्ठले प्रकृया पूरा गरेर स्टाफ नर्समा पनि यो वर्षदेखि पुरुषको लागि छुट्टै कोटाको व्यवस्था गरेपनि त्यस विषय पुरुष विद्यार्थी पढ्न नआएको बताए । महिलाले मात्र अध्ययन गर्न पाउने सो विषयगत शिक्षामा सरकारले यो वर्षदेखि पुरुषलाई समेत सहभागि गराउने व्यवस्था गरेको थियो ।

यता कमल गाउँँपालिका–७ बाह्घरेमा अवस्थित सरस्वती माध्यमिक विद्यालयले सञ्चालन गरेको कृषि सम्बन्धी प्राविधिक शिक्षालयमा समेत महिलाको आर्कषण भएको विद्यालयले जनाएको छ । सिटीइभिटीको सम्बन्धनमा सञ्चालित सो विद्यालयमा टि–एसएलसीतर्फको जेटिए (जुनियर टेक्नीकल एसिस्टेन्ट ) ,भेटेरिनरीसहित बाली विज्ञान तर्फ तीन वर्षे डिप्लोमा अध्ययन भईरहेको विद्यालयका प्रधानाध्यापक दुर्गा सेढाईले बताए । विद्यालयले नियमित विषयको पठनपाठनबाहेक २०६७ सालदेखि जेटिए प्राविधिक विषयको पठनपाठनमा सञ्चालनमा छ । प्रअ सेढाईले कृषि प्राविधिकमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण भएको बताउँछन् । ‘ कृषि प्राविधिक विषयमा पुरुषभन्दा महिलाको आर्कषण छ’ प्रअ सेढाइले भने,–‘ पुरुषहरु कृषि पेशामा आउन चाहदैनन्,हिजोको परम्परागत सोचले गर्दा सकभर यस्ता विषय पढ्न मनपराउदैनन् ।’
सिटीइभिटीले लिएको परिक्षामा करिव २ सय २० विद्यार्थीहरु सहभागि थिए । ती मध्ये ८० प्रतिशत महिलानै भएको विद्यालयले जनाएको छ ।
तीनै विषयमा ४० जनाका दरले कोटा निर्धारण हुने ती विषयहरुमा अध्ययन गर्न आउने अधिकांश महिलाहरुसंगै दुर्गम क्षेत्रका विद्यार्थीहरु रहेको विद्यालयका शिक्षक एकराज प्याकुरेलले बताउँछन् । स्थानीय भन्दा अन्यत्र क्षेत्रका विद्यार्थीहरुले यहाँ पढ्न आउने गरेको उनले जनाए । त्यहाँ पूर्वको पाँचथर,ताप्लेजुङदेखि पश्चिमका दाङ, कालीकोट ,दैलेख ,जाजरकोटसम्मका विद्यार्थीहरु पढ्न आउने गरेको शिक्षक प्याकुरेलले वताए ।
साविक मेची अञ्चलमानै सामुदायिक विद्यालयले शुरु गरेको कृषि प्राविधिक विषयको सो एकमात्र शिक्षालय भएको विद्यालयले जनाएको छ । प्रअ सेढाईले कृषि विषयमा उत्कृष्ट नतिजाका कारण विद्यालयमा अध्ययन गर्न आउनेको संख्या उच्च देखिएको बताए । ‘कृषि अध्ययनमा विस्तारै अहिले आर्कषण हुदैगएको छ’ प्रअ सेढाईले भने ,–‘ कृषिमा आत्मनिर्भर हुने अवस्था सृजना भएको छ,यसले पनि युवामाँझ यो विषयले विस्तारै आर्कषण पाएको छ ।’

उनले शिक्षालयमा अध्ययन गर्न आउने विद्यार्थीहरुका लागि आवासीय छात्रावास समेत उपलव्ध गराउने तयारी गरेको छ । छात्र र छात्रा अलग अलग रहने छात्राबास भवन धमाधम निर्माण भईरहेको छ, यो पूरा भएपछि टाढा टाढाबाट आउने विद्यार्थीलाई सुविधा पुग्ने प्रअ सेढाईले जनाएका छन् । उनले कृषि अध्ययन पूरा गरेका धेरै विद्यार्थीहरुले गाँउघरमा स्वरोजगारीका अवसर समेत प्राप्त गरेका बताए । यस विद्यालयबाट उत्पादित जनशक्तिले करिव ७० प्रतिशत स्वरोजगार भएको पाएको विद्यालयको एक अध्ययनले समेत देखाएको प्रअ सेढाईले दावी गरे ।
दमकसहित जिल्लामा सञ्चालित सिटीईभिटीबाट सम्बन्धन पाएका दुई दर्जन जतिका शिक्षालयहरुमा समेत पुरुष भन्दा महिलाको संख्या धेरै भएको सम्बद्ध शिक्षालयहरुले जनाएका छन् ।

शनि, साउन १९, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

शिक्षा/स्वास्थ्य बाट अन्य

आईसीयूका बिरामी बेहोसी अवस्थामै डिस्चार्ज

 झापा ,३० साउन / झापाको बिर्तामोडस्थित बीएन्डसी अस्पतालले आईसीयूमा उपचाररत एक बिरामीलाई अचेत अवस्थामै डिस्चार्ज दिएको छ । उपचार खर्च धेरै उठेको बारे आलोचना भएपछि अस्पतालले इलामको रोङ गाउँपालिका ४ का ३३ वर्षीय अरुण तामाङलाई...

टिमाई खोलामा बढ्यो तस्करी, प्रहरीकै मिलेमत्तोको आशंका, स्थानीय आक्रोशित

बिर्तामोड । सरकारले वर्षाको समयमा असार एक गतेदेखि भदौ मसान्तसम्म नदीजन्य वस्तु निकासीमा रोक लगाएपनि झापाको बुद्धशान्ति गाँउपालिकामा रहेको टिमाई खोलामा भने नदीजन्य वस्तु ढुंङ्गा, गिट्टी, बालुवा उत्खनन् तथा निकासी नरोकिएको स्थानियले बताएका छन्...

चैतको खडेरीमा पनि नसुक्ने साउनेपानी कुवा मध्य साउनमा सुक्छ

नबिना कुइकेल शान्तिनगर । वर्षै भरी पानी भरीभराउ हुन्छ तर साउन महिना शुरु भएपछी पानी अली कम हुदै जाने र मध्य साउनमा दुइ,तिन दिन पानी सुक्ने पानीले जलामयहुने मध्य बर्खा साउनमा कुवामा पानी सुक्छ भन्दा पत्यार...

वर्तमान सरकारका ५ महिने मुख्य ३५ उपलब्धी [विस्तृत विवरणसहित]

काठमाडौं । वर्तमान सरकारले पाँच महिने उपलब्धी सार्वजनिक गरेको छ । नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृतवको वर्तमान सरकारले पाँच महिनाको अवधिमा गरेको उपलब्धीहरु सार्वजनिक गरेको हो । सरकारले सिण्डिकेटको अन्त्य, सुन तस्करमाथि कारबाही, सार्वजनिक...

ओली एण्ड एशोसियट्सद्धारा दमकमा शैक्षिक परार्मश सेमिनार

दमक,२८ साउन/ अष्ट्रेलियामा अध्ययन गर्न जान चाहने बिद्यार्थीहरुका लागि झापाको दमकमा आज एकदिने निःशुल्क शैक्षिक परामर्श सेमिनार सम्पन्न भएको छ । ओली एण्ड एशोसियट्सको आयोजनामा निशुल्क एक दिने सेमिनार सम्पन्न भएकोे हो । कक्षा १२...

क्याम्ब्रिजले पूर्वाञ्चल कै बृहत अष्ट्रेलियन शैक्षिक मेला गर्ने

दमक | काठमाडौं र क्याम्ब्रिज इन्ष्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीले पूर्वाञ्चल कै ठुलो र बृहत शैक्षिक मेला गर्ने भएको छ । आउँदो भाद्र १ गतेबाट क्याम्ब्रिज अष्ट्रेलियन एजुकेशन फेयर हुने भएको छ । अष्ट्रेलिया गएर उच्च...

जेसीजको आयोजनामा चौधरीको स्मृतिमा अक्षयकोष

बिर्तामोड,२७ साउन । समाजसेवी तथा राजनीतिज्ञ स्व. काशीलाल चौधरीको स्मृतिमा अक्षयकोषको स्थापना गरिएको छ । अनारमनी पब्लिक क्याम्पसमा अध्ययनरत विद्यार्थीलाई छात्रबृत्ति प्रदान गर्ने गरी अक्षयकोषको स्थापना गरिएको हो ।   वीरता जेसीजका दीर्घकालीन योजना सभापति तथा...

जेसीज सामुदायिक भवनका लागि २२ लाखको सहयोग घोषणा

बिर्तामोड,साउन २७ । वीरता जेसीजले निर्माण गर्न लागेको सामुदायिक भवनका लागि आइतवार एकैदिन विभिन्न दाताहरुले २२ लाख रुपैयाँभन्दा बढी सहयोग प्रदान गर्ने घोषणा गरेका छन् । अन्तराष्ट्रिय युवा दिवसको अवसर पारी वीरता जेसीजका अध्यक्ष एकराज...

युवा संघद्धारा शैक्षिक सामाग्री हस्तान्तरण

भद्रपुर,२७ साउन /  बिश्व अन्तराष्ट्रिय युवा दिवसको अवसर पारेर युवा संघले झापाको भद्रपुरस्थित एक विद्यालयमा शैक्षिक सामाग्री वितरण गरेको छ । भद्रपुर नगर कमिटीले भद्रपुर– ४ स्थित जनकल्याण आधारभूत विद्यालयमा आइतबार एक कार्यक्रम गरि त्यहाँ...

ओली एण्ड एसोसिएटद्वारा व्यवस्थित भवनबाट सेवा सुरु

विर्तामोड । अष्टे«लिया अध्ययनमा जान चाहने विद्यार्थीहरुलाई आइ.इ.एल.टी.एस. सम्बन्धि सेवा तथा भिसा सम्बन्धि कार्य गर्दै आएको ओली एण्ड एसोसिएट अन्सलटेन्सी विर्तामोड व्यवस्थित भवनमा सरेको छ । विर्तामोड स्थित शनिश्चरे रोडमा सरेको सो कन्सलटेन्सीले अब विद्यार्थीहरुलाई...