आदिवासी रङ्गशाला नाममा विवाद नझिक्न सुझाव

हाम्रो दमक

कमल,१२ साउन / झापाका जातिय संस्थासहित सरोकारवालाहरुले आदिवासीको परम्परागत समाधिस्थल नष्ट गरि निर्माण थालिएको आदिवासी रंगशालाको नाम परिवर्तन गर्न नहुने जोड दिएका छन् । उनीहरुले आदिवासी रंगशालानै कायम गर्न सरकारसंग माग समेत गरेका छन् ।
जिल्लाको कमल गाउँपालिका–५ स्थित आदिवासी रंगशालालाई सरकारले मदन भण्डारी राष्ट्रिय रंगशाला बनाउने सार्वजनिक भईरहेको वेला झापाका जातिय संस्था तथा सरोकारवालाहरुले आदिवासी रंगशालाको विकल्प नभएको सुझाएका हुन् ।


आदिवासी रंगशाला तथा स्मृति प्रतिष्ठानले जातिय संस्था तथा चिहान परिवारहरुसंग शनिवार रंगशाला परिसरमा आयोजना गरेको अन्तरकृयामा सहभागि अगुवाहरुले सरकारले रंगशालाको ऐतिहासिक नामकरणमा विवाद ल्याएर आदिवासी जनजातिमाथि अन्याय गरेको बताए । ‘सरकार रंगशाला बनाउन चाहेको छैन्’उनीहरुले भने –‘सरकारले नवनाए अव जनस्तरवाट नै रंगशालाको कामलाई अगाडी बढाउनुपर्छ ।’
अन्तरकृयामा जनजाति महासंघ झापाका अध्यक्ष पारसमणि राईले आदिवासी रंगशालालाई अव गुरुयोजनाका साथ काम थाल्नु पर्ने सुझाव दिए । राईले रंगशाला विरुद्ध चलखेल नगर्न सरकारसंग अनुरोध समेत गरे ।
सामाजिक अगुवा दिलीप राईले वर्तमान सरकारले कुनै पनि हालतमा आदिवासी रंगशाला वन्न नदिने लक्षण देखिएको बताए । उनले भने,–‘ हेर्नुस, हुकुमी सरकारले यो रंगशाला आदिवासीको नाममा भने त्यति सजिलै बनाउन चाहदैन् ।’ उनले पाँचवर्ष सम्म यहि सरकार रहने र त्यस अवधिमा सरकारबाट आदिवासीकै नाममा रंगशाला बन्ने छ भन्ने सपना नदेख्न पनि आग्रह गरे ।


कार्यक्रममा किरात राई यायोक्खाका जिल्ला अध्यक्ष इन्द्रमान चाम्लिङ, तमु छोज धी झापाका अध्यक्ष धनबहादुर गुरुङ,किरात याक्खा छुम्माका जिल्ला सचिव मचिन्द्र याक्खा, किरात याक्थुङ चुम्लुङका जिल्ला सदस्य कविन्द्र शेर्मा लगायतले पहिचानलाई समाप्त गरेर रंगशालाको नामको अन्य विकल्प खोज्न नहुने स्पष्ट पारे । हाम्रा सयौं दिवंगत परिवारको समाधिस्थल नष्ट गरेर प्रारंम्भ गरिएको आदिवासी रंगशालासहितको स्मृति पार्क बनाउने काममा सरकार उदासिन भएको उनीहरुको जोड थियो ।
प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हुकुमसिंह राईको अध्यक्षतामा भएको सो अन्तरकृयामा आदिवासी जनजाति महासंघ कोरियाका अध्यक्ष पवन चाम्लिङ, फोनिजका केन्द्रीय उपमहासचिव कमन देवान, शैक्षिक अगुवाहरु प्रविण चाम्लिङ, बद्री साङपाङ, प्रतिष्ठानका सल्लाहकार सुर्य योङपाङदेन, हरिदेवी राई लगायतले समाधिस्थलमाथि सरकार राजनीति गर्न खोजेको भन्दै त्यसले कसैलाई फाइदा नगर्ने सुझाव दिए ।

अन्तरकृयामा ंसघीय लिम्बुवान पार्टीका नेता ज्ञानु इम्बुङ,मगर संघका अगुवा ८७ वषीर्य लाल बहादुर काउछा, किरात राई यायोक्खा कमलका अध्यक्ष ८२ बर्षिय वसन्त दुमी राई, महिला नेतृ कल्पना राई, सामाजिक अगुवाहरु शेरवहादुर लिम्बु,मनकुमार थलङ, भलिवल संघका प्रदेश सदस्य तथा रेफ्रि रोशन दाहाललगायतले रंगशालामाथि सरकारी रवैया कायम रहेसम्म रंगशाला बन्ने अवस्था नदेखिएको औल्याए । उनीहरुले रंगशाला समितिले सरकारी सहयोग नजुटे अन्य स्रोत,माध्यमबाट भएपनि लक्ष्यअनुसार अघि बढ्नु पर्ने बताएका थिए ।

प्रतिष्ठानका महासचिव दिपेनवाला राईका अनुसार अन्तरकृयामा उठाएका विभिन्न सुझावहरुलाई लिपीवद्ध गरि समितिले आफनो बैठकमा प्रस्तुत गरिने छ । सहभागिहरुले रंगशालाको स्वामित्वका लागि कानुनी प्रकृया, स्मृति पार्कको लथालिङ कामलाई छिटो सम्पन्न गराउन स्थानीयस्तरबाट भएपनि काम शुरु गर्न सुझाव दिएका महासचिव राईले जनाएका छन् ।

                                रंगशालाको इतिहास
२०६६ सालमा त्तत्कालीन गणपति गणेश ठाडा मगरको अगुवाई र जातिय संस्थाहरुको समन्वयमा त्यहाँका २९ बिगाहा क्षेत्रमा रहेका ७ सय ४५ वटा समाधिस्थल नष्ट गरेर स्मृतिपार्कसहित रङ्गशाला निर्माण गर्न काम थालिएको थियो ।
त्यसपछि राष्ट्रिय योजना आयोगको क्रमागत योजनामा परेको सो रङ्गशालाका लागि सरकारले पहिलो पटक आर्थिक बर्ष २०६७ /०६८ मा एक करोड बजेट बिनियोजन गरेको थियो । तत्कालीन रक्षामन्त्री तथा वर्तमान राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शिलान्यास गरेकी थिइन् । ‘आदिवासी रंगशाला’कै नाममा दोस्रो पटक पनि आर्थिक बर्ष २०७०/ ०७१ मा डेढ करोड र तेस्रो पटक आर्थिक वर्ष २०७१/०७२ मा ३५ लाख रुपैयाँ बजेट बिनियोजन भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७२/०७३ मा भने आदिवासी रंगशालाको नाम परिवर्तन गरेर ‘मदन भण्डारी अन्तराष्ट्रिय रंगशाला’को नाममा ४० लाख रुपैयाँ बजेट बिनियोजन भएको थियो । त्यसपछि केपी शर्मा ओली पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा आर्थिक वर्ष २०७३/ ०७४ मा पनि ‘मदन भण्डारी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला’को नाममा एक करोड बजेट बिनियोजन भयो । नाम परिवर्तनकै विषयलाई लिएर आदिवासीले विरोध गरेपछि उक्त रकम समेत फ्रिज भएको छ ।
र चालु वर्षमा समेत मदन भण्डारी राष्ट्रिय रंगशाला लखनपुर,झापा उल्लेख गरेर २ करोड रुपैया विनीयोजन गरेको छ ।
त्यस वजेट राष्ट्रिय खेलकुद परिषदमार्फत प्राप्त हुने भएका र त्यस वजेटबाट रंगशाला सम्याउने र तार घेराबारा गर्ने तथा शिलान्यास गरेको ठाउँमा स्तूपजस्तो बनाउने काम बाहेक अन्य काम अगाडि बढ्न सकेको छैन् । सरकारले मदन भण्डारीको नाममा र सरोकारवाला समाधिस्थल परिवारहरुले सर्तअनुसारनै आदिवासी रंगशाला बनाउन माग गर्दे आएका छन् । तर, सरकारले रंगशाला नामकरणमा विवाद ल्याएको भन्दै आदिवासी समुदायको बिरोध जनाउदै आएका छन् ।

शनि, साउन १२, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

फिचर समाचार बाट अन्य

मेचीनगर गोल्डकपको उद्घाटनमा आयोजक र दाउफिन्स भिड्ने

बिर्तामोड । अफ्रिकन टोली दाउफिन्स एफसी क्यामरुनले मेची नेत्रालय मेचीनगर गोल्डकपको उद्घाटन खेलमा आयोजक काँकरभिट्टा फुटबल ट्रेनिङ सेन्टरसँग भिड्ने पक्का भएको छ । प्रतियोगिता वैशाख १२ गते काँकरभिट्टा माविको खेल मैदानमा उद्घाटन हुनेछ । आयोजकले...

सरकार चौतर्फी असफल  : कांग्रेस सभापति देउवा

दमक,९ बैशाख । नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले कम्यूनिष्ट नेतृत्व वर्तमान सरकार पूरै असफल भएको आरोप लगाएका छन् । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली नेतृत्वको सरकार शुसासन दिन चौतर्फी असफल हुदै गएको...

कांग्रेस सभापति देउवा आज दमक आउदै

दमक,९ बैशाख । नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री शेरवहादुर देउवा आज झापाको दमकमा आउदै छन् ।कांग्रेस क्षेत्र नम्बर ५ झापाको नवनिर्मीत भवन उद्घाटनसहित कार्यकर्ता सम्मान कार्यक्रममा सहभागि हुन सभापति देउवासहितका केन्द्रीय नेताहरु दमक...

झापामा रात्रिकालीन फुटबल : कनकाई सेमिफाइनलमा प्रवेश

भद्रपुर, ८ बैशाख । झापामै पहिलो पटक भद्रपुरमा रात्रिकालीन नकआउट फुटबल प्रतियोगिता शुरु भएको छ। नयाँ वर्ष २०७६ सालको अवसरमा एलेभेन साइनिङ स्टार क्लव भद्रपुरले आयोजना गरेको शनिबार भएको पहिलो खेलमा आयोजक एलेभेन साइनिङ...

भवन उद्घाटनसहित सम्मान कार्यक्रमको तयारी पूरा

दमक,७ बैशाख । नेपाली कांग्रेस क्षेत्र नम्बर ५ (साविक क्षेत्र नम्बर ७ ) झापाको नवनिर्मीत भवन उद्घाटनसहित कार्यकर्ता सम्मानको तयारी पूरा भएको छ । नेपाली  कांग्रेसका सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री शेरवहादुर देउवाको प्रमुख आतिथ्यतामा...

मेचीनगर गोल्डकपको तयारी तीब्र

काकड्भिटटा ,७ बैशाख । जिल्लाको मेचीनगर ६ स्थित काँकरभिट्टामा आयोजना हुने मेची नेत्रालय मेचीनगर गोल्डकको तयारी तीव्र पारिएको छ । चौथो संस्करणका रुपमा यहि बैशाख १२–२१ सम्म आयोजना हुने गोल्डकपको सम्पूर्ण तयारी धमाधम भईरहेका...

हल्दिबारी ३ मा वडास्तरीय खेलकुद समिति

झापा, ४ बैशाख । जिल्लाको हल्दिबारी गाउँपालिका .वडा नम्बर ३ मा खेलकुद समिति गठन गरिएको छ । वडा स्तरीय युबा तथा खेलकुद बिकास समिति गठन तथा परिचालन कार्यविधि ,२०७५ को नियम ३ उप नियम...

शिवसताक्षीमा महिला फुटबल खेलाडीलाई सम्मान

शिबसताक्षी,३ बैशाख । झापाको शिवसताक्षीमा रहेका एक दर्जन बढी महिला फुटबल खेलाडीहरुलाई सम्मान गरिएको छ ।शिबसताक्षी नगरपालिकाको कार्यालय व्याङडाडामा आज एक कार्यक्रमको आयोजना गरि शिबसताक्षी नगर खेलकुद समितिले नगरका १३ जना महिला फुटबल खेलाडीहरुलाई...

धिमाल जातिको जात्री पर्व सुरु

उर्लाबारी,३ बैशाख । प्रदेश नम्बर १ मा रहेका धिमाल समुदायको वैशाख २ गतेदेखी आफ्नो मौलिक पर्व जात्री सुरु भएको छ । वैशाख २ गतेदेखी असार २ गतेसम्म धिमाल समुदायले जात्री पर्व मनाँउछन् । नयाँ...

वडास्तरिय फुटवलको उपाधि दमक ७ लाई

दमक,२९ चैत । भापाको दमकमा जारी वडा स्तरिय फुटबल प्रतियोगिताको उपाधि वडा नम्बर ७ जितेको छ । दमक ९ स्थित उराँव खेल मैदानमा शुक्रबार भएको फाइनल खेलमा वडा नम्बर ७ ले १०लाई ट्राईबेकरमा ३–१...