आदिवासी रङ्गशाला नाममा विवाद नझिक्न सुझाव

हाम्रो दमक

कमल,१२ साउन / झापाका जातिय संस्थासहित सरोकारवालाहरुले आदिवासीको परम्परागत समाधिस्थल नष्ट गरि निर्माण थालिएको आदिवासी रंगशालाको नाम परिवर्तन गर्न नहुने जोड दिएका छन् । उनीहरुले आदिवासी रंगशालानै कायम गर्न सरकारसंग माग समेत गरेका छन् ।
जिल्लाको कमल गाउँपालिका–५ स्थित आदिवासी रंगशालालाई सरकारले मदन भण्डारी राष्ट्रिय रंगशाला बनाउने सार्वजनिक भईरहेको वेला झापाका जातिय संस्था तथा सरोकारवालाहरुले आदिवासी रंगशालाको विकल्प नभएको सुझाएका हुन् ।


आदिवासी रंगशाला तथा स्मृति प्रतिष्ठानले जातिय संस्था तथा चिहान परिवारहरुसंग शनिवार रंगशाला परिसरमा आयोजना गरेको अन्तरकृयामा सहभागि अगुवाहरुले सरकारले रंगशालाको ऐतिहासिक नामकरणमा विवाद ल्याएर आदिवासी जनजातिमाथि अन्याय गरेको बताए । ‘सरकार रंगशाला बनाउन चाहेको छैन्’उनीहरुले भने –‘सरकारले नवनाए अव जनस्तरवाट नै रंगशालाको कामलाई अगाडी बढाउनुपर्छ ।’
अन्तरकृयामा जनजाति महासंघ झापाका अध्यक्ष पारसमणि राईले आदिवासी रंगशालालाई अव गुरुयोजनाका साथ काम थाल्नु पर्ने सुझाव दिए । राईले रंगशाला विरुद्ध चलखेल नगर्न सरकारसंग अनुरोध समेत गरे ।
सामाजिक अगुवा दिलीप राईले वर्तमान सरकारले कुनै पनि हालतमा आदिवासी रंगशाला वन्न नदिने लक्षण देखिएको बताए । उनले भने,–‘ हेर्नुस, हुकुमी सरकारले यो रंगशाला आदिवासीको नाममा भने त्यति सजिलै बनाउन चाहदैन् ।’ उनले पाँचवर्ष सम्म यहि सरकार रहने र त्यस अवधिमा सरकारबाट आदिवासीकै नाममा रंगशाला बन्ने छ भन्ने सपना नदेख्न पनि आग्रह गरे ।


कार्यक्रममा किरात राई यायोक्खाका जिल्ला अध्यक्ष इन्द्रमान चाम्लिङ, तमु छोज धी झापाका अध्यक्ष धनबहादुर गुरुङ,किरात याक्खा छुम्माका जिल्ला सचिव मचिन्द्र याक्खा, किरात याक्थुङ चुम्लुङका जिल्ला सदस्य कविन्द्र शेर्मा लगायतले पहिचानलाई समाप्त गरेर रंगशालाको नामको अन्य विकल्प खोज्न नहुने स्पष्ट पारे । हाम्रा सयौं दिवंगत परिवारको समाधिस्थल नष्ट गरेर प्रारंम्भ गरिएको आदिवासी रंगशालासहितको स्मृति पार्क बनाउने काममा सरकार उदासिन भएको उनीहरुको जोड थियो ।
प्रतिष्ठानका अध्यक्ष हुकुमसिंह राईको अध्यक्षतामा भएको सो अन्तरकृयामा आदिवासी जनजाति महासंघ कोरियाका अध्यक्ष पवन चाम्लिङ, फोनिजका केन्द्रीय उपमहासचिव कमन देवान, शैक्षिक अगुवाहरु प्रविण चाम्लिङ, बद्री साङपाङ, प्रतिष्ठानका सल्लाहकार सुर्य योङपाङदेन, हरिदेवी राई लगायतले समाधिस्थलमाथि सरकार राजनीति गर्न खोजेको भन्दै त्यसले कसैलाई फाइदा नगर्ने सुझाव दिए ।

अन्तरकृयामा ंसघीय लिम्बुवान पार्टीका नेता ज्ञानु इम्बुङ,मगर संघका अगुवा ८७ वषीर्य लाल बहादुर काउछा, किरात राई यायोक्खा कमलका अध्यक्ष ८२ बर्षिय वसन्त दुमी राई, महिला नेतृ कल्पना राई, सामाजिक अगुवाहरु शेरवहादुर लिम्बु,मनकुमार थलङ, भलिवल संघका प्रदेश सदस्य तथा रेफ्रि रोशन दाहाललगायतले रंगशालामाथि सरकारी रवैया कायम रहेसम्म रंगशाला बन्ने अवस्था नदेखिएको औल्याए । उनीहरुले रंगशाला समितिले सरकारी सहयोग नजुटे अन्य स्रोत,माध्यमबाट भएपनि लक्ष्यअनुसार अघि बढ्नु पर्ने बताएका थिए ।

प्रतिष्ठानका महासचिव दिपेनवाला राईका अनुसार अन्तरकृयामा उठाएका विभिन्न सुझावहरुलाई लिपीवद्ध गरि समितिले आफनो बैठकमा प्रस्तुत गरिने छ । सहभागिहरुले रंगशालाको स्वामित्वका लागि कानुनी प्रकृया, स्मृति पार्कको लथालिङ कामलाई छिटो सम्पन्न गराउन स्थानीयस्तरबाट भएपनि काम शुरु गर्न सुझाव दिएका महासचिव राईले जनाएका छन् ।

                                रंगशालाको इतिहास
२०६६ सालमा त्तत्कालीन गणपति गणेश ठाडा मगरको अगुवाई र जातिय संस्थाहरुको समन्वयमा त्यहाँका २९ बिगाहा क्षेत्रमा रहेका ७ सय ४५ वटा समाधिस्थल नष्ट गरेर स्मृतिपार्कसहित रङ्गशाला निर्माण गर्न काम थालिएको थियो ।
त्यसपछि राष्ट्रिय योजना आयोगको क्रमागत योजनामा परेको सो रङ्गशालाका लागि सरकारले पहिलो पटक आर्थिक बर्ष २०६७ /०६८ मा एक करोड बजेट बिनियोजन गरेको थियो । तत्कालीन रक्षामन्त्री तथा वर्तमान राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले शिलान्यास गरेकी थिइन् । ‘आदिवासी रंगशाला’कै नाममा दोस्रो पटक पनि आर्थिक बर्ष २०७०/ ०७१ मा डेढ करोड र तेस्रो पटक आर्थिक वर्ष २०७१/०७२ मा ३५ लाख रुपैयाँ बजेट बिनियोजन भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७२/०७३ मा भने आदिवासी रंगशालाको नाम परिवर्तन गरेर ‘मदन भण्डारी अन्तराष्ट्रिय रंगशाला’को नाममा ४० लाख रुपैयाँ बजेट बिनियोजन भएको थियो । त्यसपछि केपी शर्मा ओली पहिलो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा आर्थिक वर्ष २०७३/ ०७४ मा पनि ‘मदन भण्डारी अन्तर्राष्ट्रिय रंगशाला’को नाममा एक करोड बजेट बिनियोजन भयो । नाम परिवर्तनकै विषयलाई लिएर आदिवासीले विरोध गरेपछि उक्त रकम समेत फ्रिज भएको छ ।
र चालु वर्षमा समेत मदन भण्डारी राष्ट्रिय रंगशाला लखनपुर,झापा उल्लेख गरेर २ करोड रुपैया विनीयोजन गरेको छ ।
त्यस वजेट राष्ट्रिय खेलकुद परिषदमार्फत प्राप्त हुने भएका र त्यस वजेटबाट रंगशाला सम्याउने र तार घेराबारा गर्ने तथा शिलान्यास गरेको ठाउँमा स्तूपजस्तो बनाउने काम बाहेक अन्य काम अगाडि बढ्न सकेको छैन् । सरकारले मदन भण्डारीको नाममा र सरोकारवाला समाधिस्थल परिवारहरुले सर्तअनुसारनै आदिवासी रंगशाला बनाउन माग गर्दे आएका छन् । तर, सरकारले रंगशाला नामकरणमा विवाद ल्याएको भन्दै आदिवासी समुदायको बिरोध जनाउदै आएका छन् ।

शनि, साउन १२, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

फिचर समाचार बाट अन्य

टिमाई खोलामा बढ्यो तस्करी, प्रहरीकै मिलेमत्तोको आशंका, स्थानीय आक्रोशित

बिर्तामोड । सरकारले वर्षाको समयमा असार एक गतेदेखि भदौ मसान्तसम्म नदीजन्य वस्तु निकासीमा रोक लगाएपनि झापाको बुद्धशान्ति गाँउपालिकामा रहेको टिमाई खोलामा भने नदीजन्य वस्तु ढुंङ्गा, गिट्टी, बालुवा उत्खनन् तथा निकासी नरोकिएको स्थानियले बताएका छन्...

चैतको खडेरीमा पनि नसुक्ने साउनेपानी कुवा मध्य साउनमा सुक्छ

नबिना कुइकेल शान्तिनगर । वर्षै भरी पानी भरीभराउ हुन्छ तर साउन महिना शुरु भएपछी पानी अली कम हुदै जाने र मध्य साउनमा दुइ,तिन दिन पानी सुक्ने पानीले जलामयहुने मध्य बर्खा साउनमा कुवामा पानी सुक्छ भन्दा पत्यार...

वर्तमान सरकारका ५ महिने मुख्य ३५ उपलब्धी [विस्तृत विवरणसहित]

काठमाडौं । वर्तमान सरकारले पाँच महिने उपलब्धी सार्वजनिक गरेको छ । नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेतृतवको वर्तमान सरकारले पाँच महिनाको अवधिमा गरेको उपलब्धीहरु सार्वजनिक गरेको हो । सरकारले सिण्डिकेटको अन्त्य, सुन तस्करमाथि कारबाही, सार्वजनिक...

जेसीज सामुदायिक भवनका लागि २२ लाखको सहयोग घोषणा

बिर्तामोड,साउन २७ । वीरता जेसीजले निर्माण गर्न लागेको सामुदायिक भवनका लागि आइतवार एकैदिन विभिन्न दाताहरुले २२ लाख रुपैयाँभन्दा बढी सहयोग प्रदान गर्ने घोषणा गरेका छन् । अन्तराष्ट्रिय युवा दिवसको अवसर पारी वीरता जेसीजका अध्यक्ष एकराज...

लगानी बिनाको क्रिकेटमा आशा नगर सरकार

आयुष निरौला – रोमन आचार्य । बिर्तामोड । छिमेकी देशहरु भारत पाकिस्तान बीच सम्बन्ध सुमधुर छैन । भारत र पाकिस्तानी सरकार मात्र होइन जनताहरु पनि एक अर्कालाई त्यती रुचाउँदैनन् । राजनीतिक तहमै एक अर्काबीच विग्रेकोे...

दमकमा एक वर्षमा ७ सय व्यवसाय थपिए

दमक,२५ साउन / झापाको दमकमा व्यवसायीक आर्कषण बन्दै गएको छ । पूर्वी पहाडदेखि ग्रामीण भेगका मानिसहरु रोजगारी र दमकमा बसाईसरेसंगै व्यापार ,व्यवसायमा दिनानुदिन आर्कषण बन्दै गएको हो । दमक उद्योग वाणिज्य संघका अनुसार दमकमा बर्सेनी...

मन्दिरका सचिव विष्ट र सदस्य भण्डारी कारवाहीमा

दमक,२४ साउन/ मन्दिर निर्माणमा आर्थिक अनियमितता गरेको आरोपमा दमकको एक मन्दिरका सचिव र सदस्य कारवाहीमा परेका छन् । दमक–१० स्थित शिव मन्दिर निर्माणको क्रममा आर्थिक अनियमितता भएको पाईएपछि मन्दिरका सचिव चन्द्रवहादुर विष्ट र सदस्य...

दमकमा आर्कषक ‘फनपार्क’ बन्दै

दमक,२३ साउन / झापाको दमकमा सुविधासम्पन्नसहित आर्कषक फनपार्क वन्ने भएको छ । दमकमा मनोरञ्जनस्थलको अभाव भईरहेको वेला दमक–२ स्थित भाङवारीमा स्थानीय युवा व्यवसायीहरुले करोडौको लागतमा फन पार्क वनाउन लागेका हुन् । फन पार्कको नाम ‘हाम्रो...

Microsoft Dynamics AX tools and tutorials

Articles or blog posts tagged: speech examples Are you a higher education pupil enterprise a useful course that requires lab activity and lab report writing? Are you having difficulty compiling your lab report on...

हो, म वेश्या हो !

खै कहाँबाट सुरु गरौ मेरो मन–मष्तिस्कभित्र आँटी–नआँटी उकुसमुकुस भएर बसेका अनि निसास्सिएर रोएका आँशु र भक्कानीएका मेरा मनका कुराहरु, कहाँबाट बाहिर निकाल्न सुरु गरौँ म आफै अन्यौलमा छु । आफैसँग वाचा गरेकै हो मैले आफ्ना...