दमकमा अझै चर्पीको समस्या ! नगरपालिका सधैंभरि अन्यौलमै

हाम्रो दमक

दमक । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको गृह नगर दमक नगरपालिकाका साविकका सबै वडा खुल्ला दिसामुक्त घोषणा भैसके । तर, नगरपालिका खुल्ला दिसामुक्त घोषणा हुन सकेको छैन । नगरपालिकाले नै उपलब्ध गराएको तथ्यांक अनुसार अझै २ सय ७० घरमा चर्पी नै छैन । वडाबाट संकलन गरिएको तथ्यांकअनुसार करिब ३ सय घरमा चर्पी बनाउन बाँकी रहेको देखिए पनि वडाअध्यक्षहरुले संकलन गरेको तथ्यांकअनुसार करिब ५ सय घरधुरीमा चर्पी बनाउन बाँकी रहेको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत गणेशप्रसाद तिम्सिना बताउँछन् ।

दमक नगरपालिकासँग असुरक्षित चर्पीको तथ्यांक नै छैन । नगरपालिका र वडाअध्यक्षहरुसँगको तथ्यांक कूल चर्पीको तथ्यांक हो । “हामीलाई सुरक्षित असुरक्षित भन्नेबारे अहिलेसम्म कहीं कतैबाट जानकारी नै छैन”, वडा नं. ३ का अध्यक्ष नवीन बराल भन्छन्, “यसभित्र कति असुरक्षित चर्पी छन्, हामीलाई केही पनि थाहा छैन ।”

राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार दमक नगरपालिकामा रहेका १८ हजार १ सय ४ घरधुरीमध्ये ५ हजार ७ सय ९४ प्रतिशत असुरक्षित चर्पी रहेका थिए भने १० हजार ४ सय ७० सुरक्षित चर्पी रहेका थिए । यस तथ्यांकलाई आधार मान्ने हो भने कूल चर्पीको ३५.६२ प्रतिशत चर्पीहरु असुरक्षित चर्पी रहेको देखिन्छ ।

दमक नगरपालिकाका प्रमुख रोमनाथ ओलीसमेत असुरक्षित चर्पीको तथ्यांक आफूहरुसँग नभएको बताउँछन् । “वाटरसिल प्यान नभएको चर्पी असुरक्षित मान्ने हो भने दमक नगरपालिकाभरिका करिब २५ प्रतिशत चर्पी फेर्नुपर्ने हुन्छ”, ओलीको भनाइ छ ।

तथ्यांकमै गडबडी

जिल्ला खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता समन्वय समिति झापाको तथ्यांक अनुसार दमकका १ सय १९ घरमा सुरक्षित चर्पी छैन । “नगरपालिकाका सबै वडा खुल्ला दिसामुक्त घोषणा हुँदा नगरपालिकाभरमा ७ सय ४९ घरधुरीमा चर्पी थिएन”, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत तिम्सिना भन्छन्, “त्यसपछि पनि नगरपालिकाको सहयोगमा ३ सय ८३ घरधुरीमा चर्पी बने भने सोही अवधिमा ९६ घरधुरीले आफ्नै लगानीमा चर्पी बनाए ।”

वडाअध्यक्षहरुको भनाइलाई आधार मान्ने हो भने तथ्यांक कहालीलाग्दो छ । नगरपालिकाले नै उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार हालको वडा नं. ३ का ९८ घरधुरीमा चर्पी छैन । अध्यक्ष नवीन बरालका अनुसार असुरक्षित चर्पी त यसमा गणना नै गरिएको छैन ।

दमक नगरपालिकामा आयोजना गरिएको छलफल कार्यक्रममा खानेपानी तथा सरसफाइ उपभोक्ता समितिका अध्यक्षसमेत रहिसकेका दमक–८ का वडाध्यक्ष पशुपति राज गौतमले मापदण्ड अनुसारका चर्पी गणना गर्ने हो भने दमक नगरपालिकामा कम्तिमा पनि दुई हजार चर्पी बनाउनुपर्ने बताए । उनका अनुसार अहिलेसम्म चर्पी गणना गरिएको छ, सुरक्षित असुरक्षित हेरिएको छैन । यसैगरी वडा नं. १ को पूर्वी भेकको सुकुम्बासी बस्तीमा चर्पी नै छैन । वडा नं. ७ र ८ मा दर्जनौं घरधुरीमा चर्पी बनाउने जग्गा नै छैन । वडा नं. ५ को डिकिनी खोलामा चर्पीको दिसा सिधै खोलामा मिसाइएको छ ।

वडा नं. २ का अध्यक्ष प्रजापति सापकोटा आफ्नो वडामा मात्र सयभन्दा बढी घरमा चर्पी नभएको बताउँछन् । वडा नं. १ मा हालसालैमात्र ८० नयाँ घर थपिएको र तीमध्ये अधिकांश घरमा चर्पी नभएको वडाध्यक्ष तारा अधिकारीको भनाइ छ । यी थपिएको घरमा चर्पी भए नभएको तथ्यांक नगरपालिकासँग छैन । तथ्यांक अनुसार वडा नं. १ मा मात्र ७५ घरधुरीमा चर्पी बन्न बाँकी छ, जसमा यी घरधुरी जोड्दा १ सय ५५ घरमा सुरक्षित चर्पी बन्नुपर्ने हुन्छ ।

नगरपालिका सधैंभरि अन्यौलमै

सरसफाइ गुरुयोजना २०६८ अनुसार कुनै पनि इकाइ खुल्ला दिसामुक्त घोषणा हुनका लागि त्यसभित्रका सम्पूर्ण घरधुरीको सुरक्षित शौचालयमा पहुँच हुनु अनिवार्य छ । तर, दमक नगरपालिकाका तत्कालीन वडाहरु खुल्ला दिसामुक्त घोषणा हुँदा कुनै पनि वडाका सतप्रतिशत घरधुरीमा सुरक्षित चर्पीको पहुँच थिएन । स्थानीय तह पुनःसंरचना हुनुअघि खुल्ला दिसामुक्त घोषणा गरिएको साविक वडा नं. २ मा १८ घरधुरी चर्पीविहिन थिए भने वडा नं. ३ मा ७३ घर र वडा नं. ४ मा १५ घरधुरी चर्पी विहिन थिए । हाल वडा नं. ९ मा गाभिएको तत्कालीन वडा नं. १५ खुल्ला दिसामुक्त घोषणा हुँदा ५८ घरमा चर्पी थिएनन् भने हाल वडा नं. १० मा गाभिएका तत्कालीन वडा नं. १७ मा ३४, वडा नं. १८ मा ४० र वडा नं. १९ मा ३६ घरमा चर्पी नबन्दै खुल्ला दिसामुक्त घोषणा भए । “हामीलाई कसैले पनि कति चर्पी बन्यो भने खुल्ला दिसामुक्त घोषणा गर्न मिल्छ भन्ने कुरा बताएन”, तत्कालीन वडा नागरिक मञ्चका संयोजकसमेत रहेका वडा नं. ३ का वडाध्यक्ष नवीन बराल भन्छन्, “९०–९५ प्रतिशत पुग्यो भने गर्न पाइन्छ भन्ने थियो, गरियो ।”

बुधबारको बैठकमा नगरपालिकामा उपस्थित वडाध्यक्षहरु, वातावरण शाखा तथा सामाजिक शाखाका कर्मचारीहरुले समेत प्राविधिक विषयमा अनभिज्ञता प्रकट गरे । “९५ प्रतिशत घरधुरीमा चर्पी बनेमा खुल्ला दिसामुक्त घोषणा गर्न पाइन्छ भन्ने थियो, त्यसै गरियो”, सामाजिक शाखाका डम्बर बराल भन्छन्, “पहिले नै प्राविधिक विषय थाहा पाएको भए पहिल्यै समस्या समाधान गरिन्थ्यो ।”

खानेपानी तथा सरसफाइ डिभिजन कार्यालय झापाका प्राविधिक रुद्रबहादुर न्यौपाने दमक नगरपालिकाभित्र रहेका सबै वडा नागरिक मञ्चका संयोजक र सामाजिक परिचालकहरुका लागि सरसफाइ प्रवद्र्धनसम्बन्धी गोष्ठी सञ्चालन गरिएको बताउँछन् । “उहाँहरुका लागि हामीले गोष्ठी गरिएको हो, तर उहाँहरुले प्राविधिक विषय बिर्सिनुभयो होला”, उनले भने, “उहाँहरुले सबै घरधुरीमा चर्पी नबनीकनै वडा घोषणा गर्नुभएको हो भन्ने कुरा धेरै पछिमात्र थाहा पायौं ।”

नगरपालिकामा खुल्ला दिसामुक्त अभियान सहजीकरण गर्ने बाह्य निकाय आवश्यक नभएकोले जिल्ला खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता समन्वय समितिले दमक नगरपालिकामा सहजीकरणको जिम्मेवारी कुनै निकायलाई दिएन । डिभिजन कार्यालयका प्राविधिक न्यौपाने समेत नगरपालिकाबाट प्राप्त तथ्यांकको आधारमा समितिले निर्णय गरेको र नगरपालिकाले पटक पटक खुल्ला दिसामुक्त घोषणा गर्न तयार रहेको विवरण आफूहरुलाई दिएकोले यहाँ सहजीकरणको जिम्मेवारी नदिइएको बताउँछन् । “आवश्यक पर्दा म आफै पनि नगरपालिका पुगेको छु, विभिन्न वडामा गएर अनुगमन गरेको छु”, उनले भने, “अहिले असुरक्षित चर्पी पनि धेरै देखिए।”

सभार: टाइम्स अफ प्रदेशबाट

शनि, जेष्ठ १२, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

हाम्रो दमकमा बाट अन्य

ताप्लेजुङ्गको साविक सिनाम गाविस पूर्ण खोप घोषणा ।

बिर्तामोड । ताप्लेजुङ्गको सिरीजङ्गा गाउँपालिका वाड नं १ साविक सिनाम गाविस पूर्ण खोप घोषणा भएको छ । ताप्लेजुङ्ग जिल्लाकै ५१ आँै वडा र साविक ३९ औँ गाविसको रुपमा सिनाम एक नम्बर वडालाई आज पूर्ण...

दमक उवासंघको २७ औं बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न

   पत्रकार उप्रेती पुरस्कृत दमक,१ भदौ/  दमक उद्योग वाणिज्य संघले शुक्रवार विभिन्न कार्यक्रम गरि आफनो २७ औं बार्षिकसाधारण सभा सम्पन्न गरेको छ । स्थानीय नेपाल रेडक्रस सोसाईटी उपशाखा दमकको सभाहलमा एक कार्यक्रम बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न...

दमकका दुर्गा प्रसाई राष्ट्रिय पुरस्कार बाट पुरस्कृत

दमक | झापाको दमक ८ का युवा व्यवसायि दुर्गा प्रसाद प्रसाई यस वर्षको निजी बन राष्ट्रि पुरस्कारबाट पुरस्कृत भएका छन् । प्रसाई सामुदायिक बन राष्ट्रिय दिवस २०७५ को अवसरमा पुरस्कृत भएका हुन् । बन तथा...

भदौं १३–१५ गते सम्म दमक जेसीज सप्ताह

दमक,१ भदौ/  यहाँस्थित दमक जेसीजले भदौंको दोश्रो सातादेखि जेसीज सप्ताह कार्यक्रम गर्ने भएको छ । आज दमक जेसीज सचिवालयमा सम्पन्न पाचौं बोर्ड बैठकले यहि भदौ १४ गतेदेखि १६ गतेसम्म विभिन्न कार्यक्रमका साथ जेसीज सप्ताह...

नेफस्कुनद्धारा स्वर्णलक्ष्मी शाकोसलाई सम्मान

दमक,१ भाद्र / दमकको स्वर्णलक्ष्मी बचत तथा ऋण सहकारी संस्था वित्तिय कारोवारको क्षेत्रमा पुनः उत्कृष्ट भएको छ । नेपाल बचत तथा ऋण सहकारी संघ ( नेफस्कुन ) को ३१ औ स्थापना दिवसका अवसरमा विहिबार...

संग्रौला ब्रर्दशमा आगलागी ,२ करोडको क्षति

दुधे ,१ भाद्र / विद्युत सर्ट भएर झापाको शिवसताक्षी–११ स्थित सग्रौला ब्रर्दशमा आगलागी हुदाँ करिव २ करोड मूल्य बरावरको क्षति भएको छ । गएराती ८ वजेतिर अचानक आगलागी हुदाँ व्रदर्शमा रहेको विद्युतीय सामाग्रीहरु टिभी,फ्रिज,भ्याकुम...

एनप्याब्सन उर्लाबारीको अध्यक्षमा न्यौपाने

उर्लाबारी, १ भाद्र । एनप्याब्सन उर्लाबारी नगर कमिटीको अध्यक्षमा दिपक न्यौपाने चयन भएका छन् । विहिबार एनप्याब्सन प्रदेश नम्बर १ का अध्यक्ष जयबहादुर श्रेष्ठको प्रमुख आतिथ्यता जिल्ला अध्यक्ष सुनिल अधिकारीको सभापतित्वमा भएको भेलाले अध्यक्षमा...

लामासहित १२ जना धरौटीमा छुटे

दमक, ३१ साउन / झापाको दमक–४ स्थित वन्डरलैण्ड स्वीमिङ पुलका सञ्चालक विदुर लामासहित १२ जना रिहा भएका छन् । ज्यान मार्ने उद्योग सम्बन्धी मुद्धामा गत साउन ६ गते समातिएका उनीहरु जिल्ला अदालत झापाको आदेशपछि...

सामुदायिक प्रहरीद्धारा परिचयात्मकसहित अन्तरकृया

दमक,३१ साउन/  सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्रले इलाका प्रहरी कार्यालय दमकमा भर्खरै आएका डिएसपी श्यामल सुब्बासंग परिचयात्मकसहित अन्तरकृया गरेको छ । विहिबार प्रहरी परिषरमा भएको सो कार्यक्रममा सामुदायिक प्रहरी सेवा केन्द्रका पदाधिकारी,सदस्यहरुको उपस्थिति रहेको थियो । केन्द्रका...

दमकमा कांग्रेसले शिक्षा नियमावली जलायो

दमक,३१ साउन / झापाको दमक नगरपालिकाले जारी गरेको शिक्षा नियमावली नेपाली कांग्रेसले जलाएको छ । आफ्ना आसेपासेलाई मात्रै खुसी पार्ने उद्देश्यले शिक्षा नियमावली ल्याएको भन्दै कांग्रेसले विहिबार नगरपालिका घेराउ गर्दे सो नियमावलीको पुस्तिका जलाएको हो...