लघुकथा: चर्को एड्मिसन शुल्क

राजकुमार श्रेष्ठ, दोहा

बोर्डिङ स्कुलमा एड्मिसन गर्न आउने गार्जेन हरू धेरै थिए । ती मध्ये दोर्जेका बुबाले भन्दै थिए, ” पोहोर साल पनि मेरो छोराले दुई बिषय दाग लगाएर पास गर्यो । यसपाली पनि बल्ल बल्ल पास भयो । यत्रो महँगो पैसा तिरेर बर्षेनी नाम लेखाएर पढायो गुनायो पासै हुन गाह्रो । हैन हौ, किन बोर्डिङ पढाउनु त ? सरकारी स्कुलमा हाल्दिए भैगो नि ।” त्यो कुरा सुनेर शुभेच्छाको मामुले पनि कुरा थप्दै थिए, ” मेरा त झन दुइ जना पढ्ने छन् । एड्मिसन त छदैछ तर झन प्रत्येक महिना फी नतिरीकन हुँदै हुदैन । परिक्षा शुल्क त झन चार पल्ट अरे । के अर्थ भयो र ? पैसा चै खादेर टन्न झोला भरि ल्याएर तिर्दा पनि पुग्दैन ।” बरू तीन पल्ट सम्म मात्रै परिक्षा हुने भए त सरहरूले पनि पूरै किताब पढाउने समय निक्लिन्थ्यो र बिध्यार्थीले पनि किताबका सबै कुराहरू शिक्षा पाउथे । स्कुलले यस्तो के गर्या होला ?

लेखक: राजकुमार श्रेष्ठ

अरू गार्जेनले पनि आ – आफ्नो कुरा राख्दै थिए । “बोले धेर नबोले अबेर” भन्दै यता रामको आमाले पनि अफिसमै बोलिन् , “हाम्रा त झन् तीन तीन जना पढ्ने छ्न । पैसाको खै के कुरा गर्नु र ? मकै भुट्दा उठेको फूल भुइँमा झरेर गए सरि जान्छ । धेरै साल बितिसक्दा पनि बिध्यार्थीले एउटै पाठ भएको किताब पढिरहनु पर्छ । समय सापेक्ष पाठ्यक्रम र निर्धारित पाठहरू लामो समय सम्म परिवर्तन हुदैन ।

हैन कुन र कहाँको प्रकाशनले किताब छापेको हो ? किताब भित्र के – कस्ता पाठहरू पढाइन्छ ? स्कुललाई थाहा हुनुपर्ने कुरा हो नि । तर यस्तो कुरा थाहा हुन्न रहेछ है । यहाँ त नेपाल र नेपालीको स्वाभिमानमा आँच आउने पाठहरू पढाइन्छ जुन बिध्यार्थीको कलिलो दिमागमा कालो छाप पर्छ । उसले जिन्दगीभर बिर्सन्दैन । कुनै कुनै स्कुलले त झन भारत तिर प्रकाशन भएको किताब मगाएर भारततिरै दिइने शिक्षा दिइदो रहेछ । उसले कुन दिमागले कहिले आफ्नो देशको बारेमा सोच्छ ? त्यसैले हाम्रो देश नेपालमा समय समयमा शिक्षा र पाठ्यक्रममा सुधार हुनु अत्यावश्यक छ । ” रामको आमाको यो कुरा सुनेर सबै जनाले हो त हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

अर्का एज जना गार्जेनले पनि चौरीमा बसेर अरू सग गफ गर्दै थिए । प्रत्येक साल कलेजमा आइ ए., बि ए., एम. ए. पास गरेर योग्य ब्यक्तिहरू खाली हात बसिरहेका हुन्छन् । स्कुलले बिज्ञापन निकालेर पनि के गर्ने र ? यहाँ आफ्नै मान्छे मात्रै सुटुक्क घुसाउछन । के अनि बिध्यार्थी, देश र समाजले चाहेको गुणस्तरीय शिक्षा पाउँछन, हैन ? हो नि बिचराहरू बेरोजगार भएर बसिरहेका हुन्छन् है ? राम्रो ठाउँमा राम्रोसँग काम गर्नु पाए ती मान्छेहरूले कति मजाले मन लाएर काम गर्थे होलान् है ? कसैले कुरा सुनेर हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

स्कुलले एक कक्षा देखि नै कम्प्युटर बिषय राख्छ । कितावमा फोटाहरू देखाएर घोकाइन्छ । तर खै ब्यवहारिक ज्ञान ? कम्प्युटर, ल्याब टप देख्नु पाउदैन । एड्मिसन चै हामी साधारण मान्छेको ढाड फुस्किने गरि महँगो न महँगो राखेको हुन्छ । अनि फेरि चर्को मासिक शुल्क ? हामी साधारण मान्छे, खेती किसानले कसरी थाम्नु ? देश र समाजको सबै क्षेत्रमा पर्ने भार जति कृषि क्षेत्रमा अरे ।

यता कोही मिसहरू मुखामुख गर्दै थिए भने कोही मेडम गार्जेनहरूलाई सम्झाउदै थिए, “स्कुलले अभिभावक बैठक भनेर बोलाको दिन बैठकमा आउनु पर्छ नि । तपाइहरू कसैलाई बजार नगइ नहुने, कसैलाई त्यही दिन खेतमा धानको बीउ राख्नुपर्ने, कसैलाई सस्था र अफिसको मिटिङ्गमा नगइ नहुने ? स्कुलले बोलाको मिटिङमा चै तपाइँहरू आउनु हुन्न । यदि आउनु भएमा पनि कसैले बोल्ने कुरा बोल्नु हुन्न । अनि अहिले चै किन ठूल्ठूला गर्नु हुन्छ नि ? यसरी कहाँ हुन्छ त हजुर ? खै तपाइँहरूले कुरा बुझेको ? हाम्रा पनि पढ्ने छोराछोरी छन आखिर लाग्ने रकम त लागिहाल्छ नि । “

शुक्र, जेष्ठ ४, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

कला/साहित्य बाट अन्य

गायिका निशुको अर्को कोशेली बजारमा

बुद्धशान्ति । गायिका निशु ढकालको गीत म कहाँ थिएँ यस्तो सार्बजनिक भएको छ । सार्वजनिक गीतमा नविन के तिमल्सिनाको शब्द, संगीत तथा एरेन्ज रहेको छ। गायिका ढकालको गजल आइतबार सार्वजनिक भएको हो। झापा बुद्धशान्तिकी गायिका...

गायक खरेलको ‘त्यही नाता तोडेउ’ गीत सार्बजनिक (भिडियो सहित)

बिर्तामोड । गायक चन्द्र शेखर खरेलको त्यही नाता तोडेउ गीत सार्बजनिक भएको छ । गीत रचनामा पोख्त गीतकार हरि प्रसाद चुडालले रचना गरेको उक्त गीतको संयोजन पनि चुडालले गर्नुभएको हो । युवापुस्तामाझ निकै लोकप्रिय अनि...

‘तिम्रो माया’ भन्दै बिनाको पछि मधु लागे पछि

बिर्तामोड । नेपाली गीत संगीतमा अहिले निकै चर्चामा रहेका गायक, संगीतकार तथा गीतकार ताराबिर पाण्डेको स्वर सजिएको ‘तिम्रो माया’ गीतको भिडियो सार्वजनिक भएको छ । भिडियोमा चर्चित गायक तथा संगीतकार तराबिर पाण्डेको स्वर, देवी चरण...

कविता: मरेको शरिर

पुगिने खै कहाँ हो, जाने हो कहाँ भौतिक शरीर लडेर मुर्दा बनेको छ यहाँ केहि समय अघि कोहि आफ्नो त कोहि पराइ अहिले केबल शरीर मात्र, भए सबै पराइ होनै कसैको छोरा छोरी, या त माता पिता शरीर डढेर...

मनकामना साहित्यिक परिवारद्धारा १३ जना विद्यार्थीलाई शैक्षिक सामग्री वितरण

बिर्तामोड । मनकामना क्याम्पस बिर्तामोड अन्र्तगत साहित्य प्रेमी विद्यार्थीहरुको संस्था मनकामना साहित्यिक परिवारले आज बिर्तामोड ४ स्थित तारा नमस्ते बाल ग्रामका १३ जना विद्यार्थीहरुलाई शैक्षिक सामग्री वितरण गरेको छ । २०६९ सालदेखि नारायण पोखरेलले संचालनमा...

पुस १४ गतेदेखि २० गतेसम्म लाग्ने धारागोला महोत्सवको तयारी तीव्र

शान्तिनगर। बुद्धशान्ति गाउँपालिका–७ धारागोलामा सात दिवसीय धारागोला भ्यूटावर जरेवर तथा बुद्धशान्ति महोत्सवको तयारी तीव्र पारिएको छ । यही पुस १४ गतेदेखि २० गतेसम्म लाग्ने महोत्सवको तयारी तीव्र पारिएको महोत्सव आयोजक समितिका अध्यक्ष चक्र सेर्माले...

झापाका सागर जस्ले कोरेका थिए भाइरल बनेको निर्मलाको तस्विर

रोशन भट्टराई बिर्तामोड । अष्ट्रेलिया जान नपाउँदा लागेको दुःखलाई बिर्सन चित्रकला तर्फ आकर्षित भएका झापा शिवसताक्षी स्थित संगमचोकका सागर दंगाल पछिल्लो समय झापाका उत्कृष्ट चित्रकारका रुपमा परिचित हुँदै छन् । उमेरले २२ वर्ष मात्र पुगेका सागर...

बिभिन्न साहित्यकारहरु पुरस्कृत

दमक,७ पुस । यहाँस्थित साहित्य कला संगमले शनिवार दमकमा गरेको कार्यक्रममा एक साथ बिभिन्न पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । कार्यक्रममा दाता भवानी मिश्रद्वारा स्थापित कोषबाट एक जना भारतीय श्रष्टा, एक संस्थासहित अन्य साहित्यकारहरुलाई पुरस्कार प्रदान...

दमक प्रज्ञा प्रतिष्ठान गठन

दमक,२ पुस । दमक नगरपालिकाले दमक प्रज्ञा प्रतिष्ठान गठन गरेको छ । दमकलाई कर्मथलो वनाएर नेपाली भाषा, साहित्य, कला र संगीतको क्षेत्रमा क्रियाशील सर्जकहरुलाई समेटेर नगरपालिकाले प्रतिष्ठान गरेको जनाएको छ । प््रतिष्ठानको अध्यक्षमा लामो समयदेखि...

“अफ्रीम हत्याकण्डा पल्टियो” -लोक कथा

सुमन लेप्चा (वाङ्चु) एकदेशमा एकजना अफ्रीम भन्ने विद्वान बस्दथे । उ सो गाउँमा जनप्रिय थिए । हरेक विवाद, छलफलमा उसैको कुरा निर्णायक हुन्थ्यो । सबैले मान्थ्यो उसले भनेको कुराहरु । उ गरिवको लागि गास, बाँस...