लघुकथा: चर्को एड्मिसन शुल्क

राजकुमार श्रेष्ठ, दोहा

बोर्डिङ स्कुलमा एड्मिसन गर्न आउने गार्जेन हरू धेरै थिए । ती मध्ये दोर्जेका बुबाले भन्दै थिए, ” पोहोर साल पनि मेरो छोराले दुई बिषय दाग लगाएर पास गर्यो । यसपाली पनि बल्ल बल्ल पास भयो । यत्रो महँगो पैसा तिरेर बर्षेनी नाम लेखाएर पढायो गुनायो पासै हुन गाह्रो । हैन हौ, किन बोर्डिङ पढाउनु त ? सरकारी स्कुलमा हाल्दिए भैगो नि ।” त्यो कुरा सुनेर शुभेच्छाको मामुले पनि कुरा थप्दै थिए, ” मेरा त झन दुइ जना पढ्ने छन् । एड्मिसन त छदैछ तर झन प्रत्येक महिना फी नतिरीकन हुँदै हुदैन । परिक्षा शुल्क त झन चार पल्ट अरे । के अर्थ भयो र ? पैसा चै खादेर टन्न झोला भरि ल्याएर तिर्दा पनि पुग्दैन ।” बरू तीन पल्ट सम्म मात्रै परिक्षा हुने भए त सरहरूले पनि पूरै किताब पढाउने समय निक्लिन्थ्यो र बिध्यार्थीले पनि किताबका सबै कुराहरू शिक्षा पाउथे । स्कुलले यस्तो के गर्या होला ?

लेखक: राजकुमार श्रेष्ठ

अरू गार्जेनले पनि आ – आफ्नो कुरा राख्दै थिए । “बोले धेर नबोले अबेर” भन्दै यता रामको आमाले पनि अफिसमै बोलिन् , “हाम्रा त झन् तीन तीन जना पढ्ने छ्न । पैसाको खै के कुरा गर्नु र ? मकै भुट्दा उठेको फूल भुइँमा झरेर गए सरि जान्छ । धेरै साल बितिसक्दा पनि बिध्यार्थीले एउटै पाठ भएको किताब पढिरहनु पर्छ । समय सापेक्ष पाठ्यक्रम र निर्धारित पाठहरू लामो समय सम्म परिवर्तन हुदैन ।

हैन कुन र कहाँको प्रकाशनले किताब छापेको हो ? किताब भित्र के – कस्ता पाठहरू पढाइन्छ ? स्कुललाई थाहा हुनुपर्ने कुरा हो नि । तर यस्तो कुरा थाहा हुन्न रहेछ है । यहाँ त नेपाल र नेपालीको स्वाभिमानमा आँच आउने पाठहरू पढाइन्छ जुन बिध्यार्थीको कलिलो दिमागमा कालो छाप पर्छ । उसले जिन्दगीभर बिर्सन्दैन । कुनै कुनै स्कुलले त झन भारत तिर प्रकाशन भएको किताब मगाएर भारततिरै दिइने शिक्षा दिइदो रहेछ । उसले कुन दिमागले कहिले आफ्नो देशको बारेमा सोच्छ ? त्यसैले हाम्रो देश नेपालमा समय समयमा शिक्षा र पाठ्यक्रममा सुधार हुनु अत्यावश्यक छ । ” रामको आमाको यो कुरा सुनेर सबै जनाले हो त हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

अर्का एज जना गार्जेनले पनि चौरीमा बसेर अरू सग गफ गर्दै थिए । प्रत्येक साल कलेजमा आइ ए., बि ए., एम. ए. पास गरेर योग्य ब्यक्तिहरू खाली हात बसिरहेका हुन्छन् । स्कुलले बिज्ञापन निकालेर पनि के गर्ने र ? यहाँ आफ्नै मान्छे मात्रै सुटुक्क घुसाउछन । के अनि बिध्यार्थी, देश र समाजले चाहेको गुणस्तरीय शिक्षा पाउँछन, हैन ? हो नि बिचराहरू बेरोजगार भएर बसिरहेका हुन्छन् है ? राम्रो ठाउँमा राम्रोसँग काम गर्नु पाए ती मान्छेहरूले कति मजाले मन लाएर काम गर्थे होलान् है ? कसैले कुरा सुनेर हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

स्कुलले एक कक्षा देखि नै कम्प्युटर बिषय राख्छ । कितावमा फोटाहरू देखाएर घोकाइन्छ । तर खै ब्यवहारिक ज्ञान ? कम्प्युटर, ल्याब टप देख्नु पाउदैन । एड्मिसन चै हामी साधारण मान्छेको ढाड फुस्किने गरि महँगो न महँगो राखेको हुन्छ । अनि फेरि चर्को मासिक शुल्क ? हामी साधारण मान्छे, खेती किसानले कसरी थाम्नु ? देश र समाजको सबै क्षेत्रमा पर्ने भार जति कृषि क्षेत्रमा अरे ।

यता कोही मिसहरू मुखामुख गर्दै थिए भने कोही मेडम गार्जेनहरूलाई सम्झाउदै थिए, “स्कुलले अभिभावक बैठक भनेर बोलाको दिन बैठकमा आउनु पर्छ नि । तपाइहरू कसैलाई बजार नगइ नहुने, कसैलाई त्यही दिन खेतमा धानको बीउ राख्नुपर्ने, कसैलाई सस्था र अफिसको मिटिङ्गमा नगइ नहुने ? स्कुलले बोलाको मिटिङमा चै तपाइँहरू आउनु हुन्न । यदि आउनु भएमा पनि कसैले बोल्ने कुरा बोल्नु हुन्न । अनि अहिले चै किन ठूल्ठूला गर्नु हुन्छ नि ? यसरी कहाँ हुन्छ त हजुर ? खै तपाइँहरूले कुरा बुझेको ? हाम्रा पनि पढ्ने छोराछोरी छन आखिर लाग्ने रकम त लागिहाल्छ नि । “

शुक्र, जेष्ठ ४, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

कला/साहित्य बाट अन्य

खपाङ्गीको गीति एल्बम बजारमा

दमक, १ कातिक । गीतकार प्रविण खपाङ्गीको ‘मुटु दिएर’ गीति एल्बम लोकार्पण भएको छ । शब्दखिम दमकले बुधबार झापाको दमकमा कार्यक्रमको आयोजना गरि लोकार्पण गरेको हो । बरिष्ट गीतकार शिव शंकर थापाको प्रमुख आतिथ्यतामा तथा...

नवनासो कथा विशेषाङ्कको सामान्य विकास मन्त्री घिमिरेद्वारा बिमोचन

झापा | झापाको शिबसताक्षी नगरपालिकाको वडा नं १ धरमपुर चौकमा आयोजित एक कार्यक्रममा प्रदेश १ का सामाजिक विकास मन्त्री जीवन घिमिरेले नवनासो साहित्य प्रतिष्ठान धरमपुरले प्रकाशन गरेको नवनासो कथा विशेषाङ्कको शनिबार बिमोचन गरेका छन्। विमोचन पश्चात...

छमछमीको अडिसन भोलिदेखि झापाको बिर्तामोडमा हुदै

बिर्तामोड । नृत्यमा आधारित नेपालकै पहिलो चर्चित रियालिटी शो छमछमीको अडिसन भोलि असोज १३ गते झापाको बिर्तामोडमा शुरु हुदैछ । सम्पुर्ण दर्शकबिच लोकप्रिय बन्न सफल छमछमीको चौथो सिजनको झापा अडिसन बिर्तामोड स्थित आदर्श व्याङ्क्वेटमा...

बिर्तामोड रन वेमा गायक स्वप्न सुमन आउदै

बिर्तामोड । कलाकारिताको क्षेत्रमा उर्वरभूमि मानिएको झापामा विभिन्न प्रकारका मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रहरु बाक्लो हुने गरेको पाइन्छ । सुन्दरी प्रतियोगितादेखि विभिन्न ब्यान्डहरुको कर्न्सट त पुरानै परम्परा हो । तर, झापामा यसपटक नयाँ स्वादको कार्यक्रमको आयोजना हुने भएको...

माधब संस्कृत बिध्याश्रममा जिल्लास्तरिय हाजिरी जवाफ प्रतियोगिता सम्पन्न ।

सहरेडाँगी । झापाको मेचिनगर नगरपालिका १२ स्थित माधब संस्कृत बिध्याश्रमका बिद्यार्थीको आयोजनामा विश्व शान्ती दिवसको अवसर पारेर जिल्लास्तरिय हाजिरी जवाफ प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ । बिद्यार्थी परिवारका अध्यक्ष डिल्लिराम न्यौपानेको सभापतित्व तथा सांगबेद संस्कृत...

डस्नैपर्छ अरिङ्गाल बनेर

हराएको न्यायको खोजीमा जुटेका ति आवाज हो, अरिङ्गाल नै बन्नुपर्छ डस्नुपर्छ ती बहिरा, अन्धालाई संवेदनहिन भएका रक्षकको मुकुन्डो भिरेका ती झुट्टा र पाखण्डीहरुलाई शक्तिको आडमा लुक्ने काँतरहरुलाई शक्तिको दुरुपयोग आखिर कतिन्जेल? बद्लिन्छ सब कुरा बद्लिदैन शक्तिको आडम्बर बद्लिदैन पिडीतको पिडा न्याय नहुँदो हो त शक्तिको पाऊ मुनि...

बुधबारे जेसीजको सप्ताह कार्यक्रम सुरु

बुधबारे । बुधबारे जेसीजले असोज १ गते देखि जेसीज सप्ताह कार्यक्रम सुरु गरेको छ । जेसीज सप्ताहको पहिलो दिन सचिवालयमा नेपालको राष्ट्यि झण्डा र जेसीज झण्डा फहराएर सुरु भएको कार्यक्रमको दिन आदर्श माविका विद्यार्थीहरुलाई...

मोती जयन्तीको अवसरमा बृहत साहित्यिक तथा साँस्कृतिक कार्यक्रम सम्पन्न

शान्तिनगर । झापाको बुद्धशान्ति गाउँपालिका–६ सन्तपुरमा १५३ औ मोती जयन्तीको अवसरमा बृहत साहित्यिक तथा साँस्कृतिक कार्यक्रम शनिबार सम्पन्न भएको छ । बुद्धशान्ति साहित्यिक तथा साँस्कृतिक प्रतिष्ठानको आयोजना तथा बुद्धशान्ति गाउँपालिका–६ नम्बर वडा कार्यालयको सहयोगमा...

चलचित्र ‘रोज’ २२ गते बाट देशब्यापी रूपमा प्रदर्शन हुँदै

बिर्तामोड । मोफसल टुरमा रहेको चलचित्र ‘रोज’को टिमले अहिले विभिन्न शहरमा पत्रकार सम्मेलन र कन्सर्टको आयोजना गरिरहेको छ । झापाको बिर्तामोडमा आयोजना भएको कन्सर्टमा नायक प्रदिप खड्काको गज्जबका फ्यान देखिए । २ बजे सुरु...

नेपाली युवाको डेब्यूलाई लिएर भारतीय चलचित्र बजारमा सर्वत्र चासो (ट्रेलर सहित)

झापा । बलिउड फिल्म ‘तुजसा जमि पे कहा ’ बनाउन लागेका नेपाली युवा निर्देशन किरण खतिवडाले अब चाँडै सुटिङ शुरु गर्ने जनाएका छन् । नेपाल सहित भारतका विभिन्न राज्यमा फिल्मको सुटिङ हुनेछ । सुटिङको...