लघुकथा: चर्को एड्मिसन शुल्क

राजकुमार श्रेष्ठ, दोहा

बोर्डिङ स्कुलमा एड्मिसन गर्न आउने गार्जेन हरू धेरै थिए । ती मध्ये दोर्जेका बुबाले भन्दै थिए, ” पोहोर साल पनि मेरो छोराले दुई बिषय दाग लगाएर पास गर्यो । यसपाली पनि बल्ल बल्ल पास भयो । यत्रो महँगो पैसा तिरेर बर्षेनी नाम लेखाएर पढायो गुनायो पासै हुन गाह्रो । हैन हौ, किन बोर्डिङ पढाउनु त ? सरकारी स्कुलमा हाल्दिए भैगो नि ।” त्यो कुरा सुनेर शुभेच्छाको मामुले पनि कुरा थप्दै थिए, ” मेरा त झन दुइ जना पढ्ने छन् । एड्मिसन त छदैछ तर झन प्रत्येक महिना फी नतिरीकन हुँदै हुदैन । परिक्षा शुल्क त झन चार पल्ट अरे । के अर्थ भयो र ? पैसा चै खादेर टन्न झोला भरि ल्याएर तिर्दा पनि पुग्दैन ।” बरू तीन पल्ट सम्म मात्रै परिक्षा हुने भए त सरहरूले पनि पूरै किताब पढाउने समय निक्लिन्थ्यो र बिध्यार्थीले पनि किताबका सबै कुराहरू शिक्षा पाउथे । स्कुलले यस्तो के गर्या होला ?

लेखक: राजकुमार श्रेष्ठ

अरू गार्जेनले पनि आ – आफ्नो कुरा राख्दै थिए । “बोले धेर नबोले अबेर” भन्दै यता रामको आमाले पनि अफिसमै बोलिन् , “हाम्रा त झन् तीन तीन जना पढ्ने छ्न । पैसाको खै के कुरा गर्नु र ? मकै भुट्दा उठेको फूल भुइँमा झरेर गए सरि जान्छ । धेरै साल बितिसक्दा पनि बिध्यार्थीले एउटै पाठ भएको किताब पढिरहनु पर्छ । समय सापेक्ष पाठ्यक्रम र निर्धारित पाठहरू लामो समय सम्म परिवर्तन हुदैन ।

हैन कुन र कहाँको प्रकाशनले किताब छापेको हो ? किताब भित्र के – कस्ता पाठहरू पढाइन्छ ? स्कुललाई थाहा हुनुपर्ने कुरा हो नि । तर यस्तो कुरा थाहा हुन्न रहेछ है । यहाँ त नेपाल र नेपालीको स्वाभिमानमा आँच आउने पाठहरू पढाइन्छ जुन बिध्यार्थीको कलिलो दिमागमा कालो छाप पर्छ । उसले जिन्दगीभर बिर्सन्दैन । कुनै कुनै स्कुलले त झन भारत तिर प्रकाशन भएको किताब मगाएर भारततिरै दिइने शिक्षा दिइदो रहेछ । उसले कुन दिमागले कहिले आफ्नो देशको बारेमा सोच्छ ? त्यसैले हाम्रो देश नेपालमा समय समयमा शिक्षा र पाठ्यक्रममा सुधार हुनु अत्यावश्यक छ । ” रामको आमाको यो कुरा सुनेर सबै जनाले हो त हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

अर्का एज जना गार्जेनले पनि चौरीमा बसेर अरू सग गफ गर्दै थिए । प्रत्येक साल कलेजमा आइ ए., बि ए., एम. ए. पास गरेर योग्य ब्यक्तिहरू खाली हात बसिरहेका हुन्छन् । स्कुलले बिज्ञापन निकालेर पनि के गर्ने र ? यहाँ आफ्नै मान्छे मात्रै सुटुक्क घुसाउछन । के अनि बिध्यार्थी, देश र समाजले चाहेको गुणस्तरीय शिक्षा पाउँछन, हैन ? हो नि बिचराहरू बेरोजगार भएर बसिरहेका हुन्छन् है ? राम्रो ठाउँमा राम्रोसँग काम गर्नु पाए ती मान्छेहरूले कति मजाले मन लाएर काम गर्थे होलान् है ? कसैले कुरा सुनेर हो भन्दै सहि थप्दै थिए ।

स्कुलले एक कक्षा देखि नै कम्प्युटर बिषय राख्छ । कितावमा फोटाहरू देखाएर घोकाइन्छ । तर खै ब्यवहारिक ज्ञान ? कम्प्युटर, ल्याब टप देख्नु पाउदैन । एड्मिसन चै हामी साधारण मान्छेको ढाड फुस्किने गरि महँगो न महँगो राखेको हुन्छ । अनि फेरि चर्को मासिक शुल्क ? हामी साधारण मान्छे, खेती किसानले कसरी थाम्नु ? देश र समाजको सबै क्षेत्रमा पर्ने भार जति कृषि क्षेत्रमा अरे ।

यता कोही मिसहरू मुखामुख गर्दै थिए भने कोही मेडम गार्जेनहरूलाई सम्झाउदै थिए, “स्कुलले अभिभावक बैठक भनेर बोलाको दिन बैठकमा आउनु पर्छ नि । तपाइहरू कसैलाई बजार नगइ नहुने, कसैलाई त्यही दिन खेतमा धानको बीउ राख्नुपर्ने, कसैलाई सस्था र अफिसको मिटिङ्गमा नगइ नहुने ? स्कुलले बोलाको मिटिङमा चै तपाइँहरू आउनु हुन्न । यदि आउनु भएमा पनि कसैले बोल्ने कुरा बोल्नु हुन्न । अनि अहिले चै किन ठूल्ठूला गर्नु हुन्छ नि ? यसरी कहाँ हुन्छ त हजुर ? खै तपाइँहरूले कुरा बुझेको ? हाम्रा पनि पढ्ने छोराछोरी छन आखिर लाग्ने रकम त लागिहाल्छ नि । “

शुक्र, जेष्ठ ४, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

कला/साहित्य बाट अन्य

कविता – प्रेम

नजन्मिदै आमाले सन्तानलाई निस्वार्थ रूपमा अथाह सुरु भएको प्रेम बुबाको हात समाइ ताते ताते गरेर सन्सार घुम्दा घुम्दै खै के मा परिवर्तन भैदिन्छ? अनि नि हटेर स्वार्थमा फेरि सुरु हुन्छ आफ्ना नामका आफन्त भन्नेहरूसंग प्रेम! अनि भ्रमको बजारमा रुपसंगको ब्यापारबाट फेरि पनि गरिन्छ प्रेम ! अनि नचाहादै गरिबीले...

वातावरण दिवस-बिद्या आचार्य

मेरो देश हरेक दिन एउटा बेग्लै दिवस मनाउछ कहिले राष्ट्रीय त कहिले अन्तराष्टिय आज विश्व वातावरण दिवस मेरो देश वातावरण गूमाएर पनि वातावरण दिवस मनाउछ एक दिनको लागि, रोप्छ गमलामा रुख!! अनि रमाउछ मनाउछ हरियो रूख विरूवा, सफा खोला नाला मैले केहि हद सम्म त देखें तर मेरो पूस्ताले देख्ने हून...

बुधबारेमा गुन्जिए पराजुलीका कविता

डिल्ली हुमागाई झापा नेपाली साहित्यको कविता विधामा थोरै तर स्तरीय सिर्जना गरेर नयाँ आयाम कोरेका ‘सगरमाथाको गहिराई’ का सर्जक कवि नवराज पराजुलीको कविता कन्सर्ट सम्पन्न भएको छ। जेठ ६ गते आइतबार कविताप्रेमीहरुका लागि बुद्ध शान्ती गाउपालिकाको...

दमकमा ‘जिउँदो आकाश’ नाटक मञ्चन हुने

दमक,३१ बैशाख/  झापाको दमकमा यहि जेठ ११ गतेदेखि १३ गतेसम्म‘ जिउँदो आकास’ नामक नाटक मञ्चन हुने भएको छ । साइलेण्ट एक्टको व्यानर तथा चुलाचुली थियटरको संयोजनमा जेठ ११,१२ र १३ गतेसम्म नाटक मञ्चन हुन...

भाषा शास्त्री महानन्द सापकोटाको १२२ औं जन्मजयन्ती मनाइयो

रोङ । भाषा शास्त्री महानन्द सापकोटाको १२२ औं जन्मजयन्तीको अवसर पारेर शनिबार रोङ गाउँपालिका वडा न.ं ५ देवानछापमा वृहत साहित्यिक तथा सांस्कृतिक कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । महानन्द स्मृति प्रतिष्ठान झापा, इलामले आयोजना गरेको कार्यक्रममा...

लघुकथा: फेसबुक स्टाटस

सुन्नोस त हजुर, ” तपाइँको कान्छी सालीले पनि यसपाली एस. इ. इ.मा फस्ट डिभिजन निकालेर पास गरिन् । हामी सबैको प्यारो अनि एउटै बहिनी हो । भिनाजु बिदेशबाट आउदा एउटा राम्रो खाले मोबाइल ल्याइदिए...

गुप्त मिलनको प्रेमिल यात्रा !

बकवास बन्द गर्नुस मान्छे मान्छे भनेर तपाइले गरेका ठुलठुला कुरा मलाइ सहन हुदैनन बुझ्ने र बुझाउने कुराको नाममा के मान्छेले मान्छेलाइ चेसको चारवर्ग भित्र क़ैद गरेर नचाउन पाउछ राख्न पाउछ ? के तपाइ मलाइ बुझ्न सक्नु हुन्छ के तपाइ कुनै जुनीमा...

साहित्य चौतारी झापाको काव्य सभा हुने ।

विर्तामोड । साहित्य चौतारी झापाले नव वर्षको अवसर पारेर वैशाख ७ गते शुक्रबारदेखि सांगीतिक काव्य सभालाई निरन्तरता दिइने भएको छ । आफ्ना बुवाआमा भीमबहादुर श्रेष्ठ, पञ्चकुमारी श्रेष्ठ, धनमाया विमलीको स्मृतिमा देवीभक्त श्रेष्ठ र उहाँकी धर्मपत्नी...

दमकमा मुकारुङ र सुब्बाको सास्कृतिक संक्रमण र फेरींदो साैन्दर्य बिषयमा अन्तकृया, भिडियो सहित

दमक, १४ फागुन । बुधबार बिहान दमकस्थित युथ नेटवर्कको कार्यालयमा सिर्जनशील अराजकताका अभियन्ताद्वय राजन मुकारुङ र उपेन्द्र सुब्बाले सास्कृतिक संक्रमण र फेरींदो साैन्दर्य बिषयमा अन्तकृया गरेका छन्  । विशेषतः कलेज पढ्ने उमेरका, विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय विद्यार्थी...

झापामा जननाट्य मञ्च गठन ।

बिर्तामोड । नेकपा एमाले सम्बद्ध जनबर्गिय संगठन जनसास्कृतिक माहासंघ मातहतको जननाट्य मञ्च झापाको गठन भएको छ। झापाको बिर्तामोडमा एक कार्यक्रमका बिच नाट्य कर्मी कृष्ण अनमोलको अध्यक्षतामा ११ सदस्यीय कमिटी गठन गरिएको हो। नव गठित समितिको...