पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण नेपालमा सुरु

हाम्रो दमक

नेपालमा पाइने वहु पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण सुरु गरिएको छ । आइतबार देखि मोरिङ्गा नेपाल प्रा.लि.ले उत्पादन तथा बजारीकरणको सुरुवात गरेको हो ।

काठमाडौंको बालुवाटरस्थित चियापान रेष्टुरेन्टमा एक कार्यक्रम गरि मोरिङ्गा नेपालको उत्पादनहरु सार्वजनिक गरिएको छ । मोरिङ्गा नेपालका अध्यष शिसिर भट्ट, डा. ऋषिकुमार काफ्ले, डा. अरुणा उप्रेति लगाएतका अतिथिहरुले मोरिङ्गाबाट बनाइएको चिया एकैसाथ पिएर उत्पादनको बजारीकरणको उत्घाटन गरिएको हो । मोरिङ्गालाई शीतलचिनी, सजिवन, सैजन लगाएतका विभिन्न नामले नेपालभर चिनिने गरिएको छ । पोषणको दृष्टिकोणले अति महत्वपूर्ण रहेको मोरिङ्गाको व्यवसायीक रुपमा व्यवस्थित उत्पादन तथा वितरण प्रणालीको सुरु गरिएको हो ।

सामान्यतया समुन्द्र सतहदेखि ११ सय मिटरको उचाइसम्म, तुसारो र हिउँ नपर्ने स्थानमा यसको खेति गर्न सकिन्छ । तराइ क्षेत्र यसको उर्वर भूमि हो भने पहाडमा पनि यसको उत्पादन गर्न सकिन्छ । हाललाई काभ्रे र गोरखामा पाँच हजार विरुवा रोपेर व्यवसायीक उत्पादन थालिएको बताइएको छ । परिवारको आम्दानी बढाउन र स्वास्थ्यमा पनि फाइदाजनक भएकाले कृषकले घरमै उत्पादन गरेर पनि यसको उपभोग गर्न सक्छन् । यसको व्यवासायीक उत्पादन गरेर मुलुक र मुलुक बाहिर पनि निर्यात गर्ने लक्ष्यकासाथ काम समेत सुरु भएको छ । हाललाई १०० ग्रामको मोरिङ्गा पाउडर, २५ टिब्याग अदुवाका स्वादमा र २५ टिब्याग दालचिनीको स्वादमा विक्रीका लागि उपलब्ध गराइएको छ ।

कार्यmक्रमा बोल्दै राष्ट्रिय मृगौला केन्द्रका बरिष्ठ डा. ऋषिकुमार काफ्ले भन्नुभयो, “विश्वमा गरिएका अनुसन्धानबाट मोरिङ्गा स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक देखिएको छ । नेपालमा पनि यसको प्रयोग परम्परागत रुपमा गरिएको छ तर व्यवस्थित रुपले उत्पादन र विक्री वितरण नभएको सन्दर्भमा मोरिङ्गा नेपालले यसको उत्पादन र बजारिकरण गरेको छ । यो सराहनिय छ । यसमा रहेको पोषक तत्वले सबैलाई फाइदा हुने देखिन्छ । त्यसैले तपाइ यसको उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ । सुरुमा दिनमा एक चम्चा उपभोग गर्नुहोस् । तीन चार हप्तामा दुइ चम्चा बढाउन सकिन्छ र यहाँ भनिए जस्तै दिनको तीन चम्चा उपभोग गर्न सकिन्छ ।”

डा.अरुणा उप्रेतीले मोरिङ्गालाई संजीवनी (मृत्यू वाट वचाउने जडिबुटी) का रुपमा ब्याख्या गर्नु भएको छ । कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले भन्नुभयो, “नेपालमा ४५ देखि ५० प्रतिशत बालवालिका कुपोषणबाट पीडित छन् । सरकारले कुपोषण अन्त्य गर्न विभिन्न भिटाभिनयुक्त गोलिहरु वितरण गर्दै आएको छ । तर, हामीले हाम्रै गाउँघरमा पाइने यो मोेरिङ्गाको प्रयोग गरिरहेका छैनौं । यसमा सरिरलाई चाहिने पोषक तत्वको भण्डार हुने भएकाले यसलाई संजीवनीको रुपमा नाम दिने गरिएको पनि छ । के कति मात्रामा कति उपभोग गर्ने भन्ने थप अध्ययन आवश्यक छ । तर, बाललालिकालाई दिनमा ५ ग्राम मात्र पनि मोरिङगा दिन सकिन्छ ।”

मोरिङ्गा र यसको महत्व

बिगत ५००० बर्ष देखि मोरिङ्गा प्रयोगमा आएको वनस्पती हो । मोरिङ्गालाई फरक फरक नामद्धारा चिन्ने गरिन्छ । संस्कृतमा शिग्रु, हिन्दीमा सहिजन, नेपालीमा सितलचिनी, र वोटानिकल नेमका रुपमा मोरिङ्गा वलिफेराको रुपमा परिचित यस वनस्पती पोष्टिकताका साथ–साथै धेरै रोगको निम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता बिकास गर्न उपयोगी भएकोले भारतको नेशनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ एण्ड फेमिली कियरले मोरिङ्गालाई प्लान्ट अफ दि एयर २००८ द्धारा सम्मानित गर्यो । नेपालमा मोरिङ्गाका पातवाट निर्मित पाउडरहरु उपलब्ध भयतापनि नेपाल सरकारको अनुमति तथा खाद्य गुणस्तर तथा गुण नियन्त्रक बिभागको स्वीकृतिमा मोरिङ्गा नेपाल पहिलो कम्पनीका रुपमा स्थापित भएको हो ।

बिश्वका धेरै देशहरुले यसलाई अर्थको जडीबुटीका रुपमा स्वीकारेका छन । जसले गर्दा पोषणको अभाववाट मानिसलाई अकाल मृत्यु हुन वाट बचाउँछ भने बिभिन्न किसिमका रोगकानिम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता प्रदानगर्न मद्धत गर्दछ । मधुमेह, मुटुरोग, रक्तअल्पता, जोर्नीका समस्या, कलेजोको समस्या,श्वासप्रश्वास, चर्मरोग, पक्षघात, नपुंसकता, तथा पाचनप्रकृया जस्ता रोगहरुका निम्ति यसले महत्वपुर्ण भुमिका निभाउछ भने सुगर तथा प्रेशरका निम्ति समेत उपयोगी मानिएको छ । । यो बनस्पतीवाट एन्टीफङ्गल, एन्टीभाइरल, एन्टीएर्बोटीफीसेन्ट (अधिग्रो बिरुद्ध) को प्रतिरक्षात्मक क्षमता पैदा गर्छ भने प्रोटिन, भिटामीन बि ६, भिटामीन सी,क्याल्सीयम लगायत बिभिन्न पोष्टीक तत्वहरुको प्रचुर श्रोतका रुपमा यसलाई लिइएको छ । द्रैनिक७ ग्राम मोरिङ्गा ३ महिना सम्म नियमित सेवन गरेका ३० जना महिलाहरुको रक्त परिक्षणमा चिनीको मात्रा १३.५ प्रतिशतले कमिआएको छ (स्रोतः हेल्थलाइन डटकम)

नेपालमा पाइने स्थान

तत्काललाई मोरिङ्का उत्पादनहरु काठमाडौंको बालुवाटारस्थित चियापान रेष्टुरेन्ट बालुवाटार र लग्गी नीति डिमार्टमेन्टल स्टोर बत्तिसपुतली पुरानो बानेश्वर विक्री वितरण भइरहेको बताइएको छ । निकट भविष्यमै उपभोक्ताको मागलाई मध्यनजर गरेर थप स्थानहरुमा पनि विक्रीको प्रवन्ध गरिने बताइएको छ । हरेक घरमा एउटा मोरिङ्गाको रुख रोपेर पनि यसको फाइदा लिन सकिन्छ ।

सोम, बैशाख ३१, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

पर्यटन/रोजगार बाट अन्य

दमकमा सानीमा लाइफ इन्स्योरेन्स

दमक,६ माघ । सानीमा लाइफ इन्स्योेरेन्स लिमिटेडले आफ्नो ३३ औ शाखा झापाको दमकमा बिस्तार गरेको छ । शाखाको आज एक कार्यक्रमका बिच दमक नगरपालिकाका प्रमुख रोमनाथ ओलीले उद्घाटन गरे । जीवन बिमा कम्पनीको रुपमा स्थापित...

घुस लिएको आरोपमा वडा सचिब प्रहरी नियन्त्रणमा

मेचीनगर । मेचीनगर नगरपालिका वडा नं. २ भृकुटीका वडा सचिब सुरेश घिमिरेलाई घुस लिएको आरोपमा प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ । स्थानीय पूर्णबहादुर तामाङसंग नागरिकता सिफारिस बापत ९ हजार रुपैया घुष लिएको आरोप लागे पछि...

दर्लामीद्धारा २ करोडका विभिन्न योजनामा वजेट बिनीयोजित

दमक, ६ माघ । झापा क्षेत्र नम्बर ४ ( १ ) प्रदेश सभाका सदस्य झलकसिंह दर्लामी मगर ‘शन्देश’ ले निर्वाचन क्षेत्र पूर्वाधार विकास कार्यक्रम अन्र्तगत विभिन्न शिर्षकमा २ करोड रूपैयाँ वजेट विनियोजन गरेका छन्...

गौरादह फर्निचर तथा फर्निसिङ व्यबसायी संघ नेतृत्व

गौरादह,४ माघ । यहाँस्थित गौरादह फर्निचर तथा फर्निसिङ व्यबसायी संघ नगर समितिको अध्यक्षमा प्रकाश बाँस्कोटा चुनिएका छन् ।     संघको आज सम्पन्न व्यबसायीहरुको भेला बाँस्कोटाको अध्यक्षतामा सर्बसम्मत कार्यसमिति चयन गरेको हो । संघको उपाध्यक्षमा सन्तकुमार...

मृगौला पिडित आलमलाई स्वतन्त्र मजदुर सङ्गठन बिर्तामोडको आर्थीक सहयोग

बिर्तामोड । दुवै मृगौला खराव भई बिराटनगरस्थित गोल्छा अस्पतालमा उपचाररत झापा कन्काई ४ सुरुङ्गाका २८ बर्षीय जूवेर आलमलाई नेपाल यातायात स्वतन्त्र मजदुर सङ्गठन बिर्तामोड नगर कमिटिले उपचार खर्च बापत ३० हजार रुपौयाँ नगद सहयोग...

फाल्गुनन्द सहकारीको सातौ बार्षिकोत्सव सम्पन्न

दमक,३ माघ । दमक ६ स्थित फाल्गुनन्द बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले विहिबार आफनो सातौ बार्षिकोत्सव विभिन्न कार्यक्रम गरि मनाएको छ । किरात भवनमा आयोजित उक्त बार्षिकोत्सवमा दुई जना ज्येष्ठ शेयर सदस्यलाई सम्मान गर्नुका...

चन्द्रदर्शन शाकोसको केर्खामा सेवा केन्द्र

 केर्खा ,३ माघ । कमल गाँउपालिका ५ पाडाजुंगीस्थित चन्द्रदर्शन बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले केर्खा वजारमा सेवा केन्द्र सञ्चालनमा ल्याएको छ ।विहिबार एक कार्यक्रमका बीच सेवा केन्द्रको गाँउपालिकाका उपाध्यक्ष बेणु शिवाकोटीले उद्घाटन गरे ।...

लगनशील कृषि सहकारीको भवन शिलान्यास

पाडाजुंगी ,३० पुस । कमल गाँउपालिका ५ पाडाजुंगीस्थित लगनशील कृषि सहकारी संस्थाको आज सोमबार भवन शिलान्यास गरिएको छ ।  १४ धुर १ पावा क्षेत्रफलमा निर्माण हुने भवनको वैद्धिक विधि अनुसार शिलान्यास गरिएको संस्थाका अध्यक्ष...

झापा,मेचीनगरका मदिरा व्यवसायीहरु संगठित

बिर्तामोड,२८ पुस ।  झापा,मेचीनगरका मदिरा व्यवसायीहरु संगठित भएका छन् । मदिरा व्यवसाय सञ्चालन गरेर जीविकोपार्जन गर्दै आएका मेचीनगरका व्यवसायीहरु संगठित भएका हुन् । शनिबार भेलाको आयोजना गरी समिति समेत निर्माण गरेका छन् । भेलाले बद्री...

राष्ट्र बैंकको निर्देशन शनिबार पनि बैंकका शाखा कार्यालय खुला गर

काठमाडौँ, २७ पुस | नेपाल राष्ट्र बैंकले राजश्व जम्मा हुने बैंक तथा वित्तीय संस्थाको शाखा तथा काउण्टर शनिबार बिदाको दिनसमेत सञ्चालन ल्याउन निर्देशन दिएको छ । बैंकका कार्यकारी निर्देशक नारायणप्रसाद पौडेलका अनुसार शनिबार राजश्व बुझ्ने...