पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण नेपालमा सुरु

हाम्रो दमक

नेपालमा पाइने वहु पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण सुरु गरिएको छ । आइतबार देखि मोरिङ्गा नेपाल प्रा.लि.ले उत्पादन तथा बजारीकरणको सुरुवात गरेको हो ।

काठमाडौंको बालुवाटरस्थित चियापान रेष्टुरेन्टमा एक कार्यक्रम गरि मोरिङ्गा नेपालको उत्पादनहरु सार्वजनिक गरिएको छ । मोरिङ्गा नेपालका अध्यष शिसिर भट्ट, डा. ऋषिकुमार काफ्ले, डा. अरुणा उप्रेति लगाएतका अतिथिहरुले मोरिङ्गाबाट बनाइएको चिया एकैसाथ पिएर उत्पादनको बजारीकरणको उत्घाटन गरिएको हो । मोरिङ्गालाई शीतलचिनी, सजिवन, सैजन लगाएतका विभिन्न नामले नेपालभर चिनिने गरिएको छ । पोषणको दृष्टिकोणले अति महत्वपूर्ण रहेको मोरिङ्गाको व्यवसायीक रुपमा व्यवस्थित उत्पादन तथा वितरण प्रणालीको सुरु गरिएको हो ।

सामान्यतया समुन्द्र सतहदेखि ११ सय मिटरको उचाइसम्म, तुसारो र हिउँ नपर्ने स्थानमा यसको खेति गर्न सकिन्छ । तराइ क्षेत्र यसको उर्वर भूमि हो भने पहाडमा पनि यसको उत्पादन गर्न सकिन्छ । हाललाई काभ्रे र गोरखामा पाँच हजार विरुवा रोपेर व्यवसायीक उत्पादन थालिएको बताइएको छ । परिवारको आम्दानी बढाउन र स्वास्थ्यमा पनि फाइदाजनक भएकाले कृषकले घरमै उत्पादन गरेर पनि यसको उपभोग गर्न सक्छन् । यसको व्यवासायीक उत्पादन गरेर मुलुक र मुलुक बाहिर पनि निर्यात गर्ने लक्ष्यकासाथ काम समेत सुरु भएको छ । हाललाई १०० ग्रामको मोरिङ्गा पाउडर, २५ टिब्याग अदुवाका स्वादमा र २५ टिब्याग दालचिनीको स्वादमा विक्रीका लागि उपलब्ध गराइएको छ ।

कार्यmक्रमा बोल्दै राष्ट्रिय मृगौला केन्द्रका बरिष्ठ डा. ऋषिकुमार काफ्ले भन्नुभयो, “विश्वमा गरिएका अनुसन्धानबाट मोरिङ्गा स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक देखिएको छ । नेपालमा पनि यसको प्रयोग परम्परागत रुपमा गरिएको छ तर व्यवस्थित रुपले उत्पादन र विक्री वितरण नभएको सन्दर्भमा मोरिङ्गा नेपालले यसको उत्पादन र बजारिकरण गरेको छ । यो सराहनिय छ । यसमा रहेको पोषक तत्वले सबैलाई फाइदा हुने देखिन्छ । त्यसैले तपाइ यसको उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ । सुरुमा दिनमा एक चम्चा उपभोग गर्नुहोस् । तीन चार हप्तामा दुइ चम्चा बढाउन सकिन्छ र यहाँ भनिए जस्तै दिनको तीन चम्चा उपभोग गर्न सकिन्छ ।”

डा.अरुणा उप्रेतीले मोरिङ्गालाई संजीवनी (मृत्यू वाट वचाउने जडिबुटी) का रुपमा ब्याख्या गर्नु भएको छ । कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले भन्नुभयो, “नेपालमा ४५ देखि ५० प्रतिशत बालवालिका कुपोषणबाट पीडित छन् । सरकारले कुपोषण अन्त्य गर्न विभिन्न भिटाभिनयुक्त गोलिहरु वितरण गर्दै आएको छ । तर, हामीले हाम्रै गाउँघरमा पाइने यो मोेरिङ्गाको प्रयोग गरिरहेका छैनौं । यसमा सरिरलाई चाहिने पोषक तत्वको भण्डार हुने भएकाले यसलाई संजीवनीको रुपमा नाम दिने गरिएको पनि छ । के कति मात्रामा कति उपभोग गर्ने भन्ने थप अध्ययन आवश्यक छ । तर, बाललालिकालाई दिनमा ५ ग्राम मात्र पनि मोरिङगा दिन सकिन्छ ।”

मोरिङ्गा र यसको महत्व

बिगत ५००० बर्ष देखि मोरिङ्गा प्रयोगमा आएको वनस्पती हो । मोरिङ्गालाई फरक फरक नामद्धारा चिन्ने गरिन्छ । संस्कृतमा शिग्रु, हिन्दीमा सहिजन, नेपालीमा सितलचिनी, र वोटानिकल नेमका रुपमा मोरिङ्गा वलिफेराको रुपमा परिचित यस वनस्पती पोष्टिकताका साथ–साथै धेरै रोगको निम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता बिकास गर्न उपयोगी भएकोले भारतको नेशनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ एण्ड फेमिली कियरले मोरिङ्गालाई प्लान्ट अफ दि एयर २००८ द्धारा सम्मानित गर्यो । नेपालमा मोरिङ्गाका पातवाट निर्मित पाउडरहरु उपलब्ध भयतापनि नेपाल सरकारको अनुमति तथा खाद्य गुणस्तर तथा गुण नियन्त्रक बिभागको स्वीकृतिमा मोरिङ्गा नेपाल पहिलो कम्पनीका रुपमा स्थापित भएको हो ।

बिश्वका धेरै देशहरुले यसलाई अर्थको जडीबुटीका रुपमा स्वीकारेका छन । जसले गर्दा पोषणको अभाववाट मानिसलाई अकाल मृत्यु हुन वाट बचाउँछ भने बिभिन्न किसिमका रोगकानिम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता प्रदानगर्न मद्धत गर्दछ । मधुमेह, मुटुरोग, रक्तअल्पता, जोर्नीका समस्या, कलेजोको समस्या,श्वासप्रश्वास, चर्मरोग, पक्षघात, नपुंसकता, तथा पाचनप्रकृया जस्ता रोगहरुका निम्ति यसले महत्वपुर्ण भुमिका निभाउछ भने सुगर तथा प्रेशरका निम्ति समेत उपयोगी मानिएको छ । । यो बनस्पतीवाट एन्टीफङ्गल, एन्टीभाइरल, एन्टीएर्बोटीफीसेन्ट (अधिग्रो बिरुद्ध) को प्रतिरक्षात्मक क्षमता पैदा गर्छ भने प्रोटिन, भिटामीन बि ६, भिटामीन सी,क्याल्सीयम लगायत बिभिन्न पोष्टीक तत्वहरुको प्रचुर श्रोतका रुपमा यसलाई लिइएको छ । द्रैनिक७ ग्राम मोरिङ्गा ३ महिना सम्म नियमित सेवन गरेका ३० जना महिलाहरुको रक्त परिक्षणमा चिनीको मात्रा १३.५ प्रतिशतले कमिआएको छ (स्रोतः हेल्थलाइन डटकम)

नेपालमा पाइने स्थान

तत्काललाई मोरिङ्का उत्पादनहरु काठमाडौंको बालुवाटारस्थित चियापान रेष्टुरेन्ट बालुवाटार र लग्गी नीति डिमार्टमेन्टल स्टोर बत्तिसपुतली पुरानो बानेश्वर विक्री वितरण भइरहेको बताइएको छ । निकट भविष्यमै उपभोक्ताको मागलाई मध्यनजर गरेर थप स्थानहरुमा पनि विक्रीको प्रवन्ध गरिने बताइएको छ । हरेक घरमा एउटा मोरिङ्गाको रुख रोपेर पनि यसको फाइदा लिन सकिन्छ ।

सोम, बैशाख ३१, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

पर्यटन/रोजगार बाट अन्य

दमकमा मात्र ३५ करोड बढिको मासु खपत

दमक | अन्य दिनको तुलनामा चाडपर्वको समयमा बजारमा अत्याधिक मासु खपत हुने गरेको छ । बडदो शहरीकरण संगै बदलिदो मानिसको आधुनिक जिवन शैली ले गर्दा आफुले घरमा पशु बली दिने चलन हराउदै जाँदा बजार...

वीरता जेसीजको सहयोग पाउँदा बिपन्न ६० बालबालिका फुलपातीमा फुरुङ्ग

कनकाई, असोज ३० ।  झापाको कनकाई नगरापालिका–१ प्रजापतिस्थित पशुपति प्राविका ६० बालबालिकालाई वीरता जेसीजले विभिन्न सामग्री सहयोग गरेको छ । बिर्तामोडस्थित वीरता जेसीजले आर्थिकरुपमा अति विपन्न अभिभावकका ती बालबालिकालाई ब्याग, जुत्ता–मोजा, टिफीन बक्स, पानी पिउने...

आफ्नै देशमा छ, करोडको कारोवार हुने अल्लोको कपडा

संखुवासभा | प्रख्यात कोसेलीका रुपमा परिचित अल्लोको कपडाको माग बिदेशमा समेत बढेको छ । अलैची र कृषि पेसा घाटा लागेपछि अल्लो ब्यवसायले आकर्षित बनाएको छ । सभापोखरी गाउँपालिका विश्व लिम्बूले अल्लोको कपडा सिलाइ लिएपछि उनले...

वीरता जेसीजद्वारा अक्षयकोषसहित दुई पुरस्कारको स्थापना

बिर्तामोड, असोज २४। झापाको बिर्तामोडस्थित वीरता जेसीजले दुई लाख रुपैयाँको अक्षयकोषसहित दुई जना पूर्व अध्यक्षको स्मृतिमा पुरस्कारको स्थापना गरेको छ । वीरता जेसीजको सचिवालयमा आज बुधबार आयोजित एक कार्यक्रमकाबीच पुरस्कार स्थापनाको घोषणासँगै अक्षयकोषका लागि रकम...

शुभकामना शाकोसको छैठौं साधारणसभा सम्पन्न

दमक,२४ असोज / दमक–६ स्थित शुभकामना बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले बुधबार आफनो छैठौ बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । पुरस्कार प्रदान गर्दे नगर प्रमुख ओली स्थानीय मारवाडी सेवा समितिको सभाहलमा एक कार्यक्रम गरि आफनो साधारणसभा...

दुईरिङ्गे कृषि सहकारीको साधारणसभा

बुधबारे । दुईरिङ्गे कृषि सहकारी संस्था बुद्धशान्ति- ३ ले आफ्नु दसौं बार्षिक साधारण सभा सम्पन्न गरेको छ । संस्थाका अध्यक्ष महेन्द्र तिम्सिनाको सभापतित्वमा भएको कार्यक्रममा नेपाल सरकार युवा तथा साना व्यवसायी स्वरोजगार कोष अनुगमन तथा...

बस्ती विकास शाकोसको साधारणसभा सम्पन्न

कमल,२० असोज / कमल गाउँपालिका–५ स्थित बस्ती विकास बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले आन शनिवार आफनो तेश्रो वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । स्थानीय गुरागाई वंश प्रतिष्ठानको सभाहलमा एक कार्यक्रम गरि सहकारीले आफनो साधारणसभा...

चन्द्रदर्शन शाकोसको साधारणसभा सम्पन्न

पाडाजुंगी ,१९ असोज/ कमल गाउँँपालिका–५ स्थित चन्द्रदर्शन बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले शुक्रवार आफनो आठौं बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । साधारणसभाको उद्घाटन गर्दे सहकारी बैककी सञ्चालक भट्टराई संस्थाको प्राङगणमा एक कार्यक्रम गरि सहकारीले आफनो...

सभ्यसमाजले ऋण लगानी १ करोड ६६ लाख बढी पुर्याँउने

दमक,१८ असोज /  दमक–९ स्थित सभ्यसमाज कृषि सहकारी संस्थाले आज आफनो दोश्रो बार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । स्थानीय कन्काई पार्टी प्यालेसमा एक कार्यक्रम गरि साधारणसभा सम्पन्न गरेको हो । सभाको उद्घाटनमा उत्कृष्ठ कारोवार...

साइनो साकोसको साधारणसभा सम्पन्न, संचारकर्मी गोविन्द ल्वागुन पुरस्कृत

दमक | झापाको शिबसताक्षी–८ झिलझिलेमा रहेको साइनो बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले संचारकर्मी गोविन्द ल्वागुनलाई पुरस्कृत गरेको छ । संस्थाले आज आफ्नो चौथो बार्षिक साधरणसभाको अवसर परेर संचारकर्मी ल्वागुनलाई पुरस्कृत गरेको हो । उनलाई नगद...