पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण नेपालमा सुरु

हाम्रो दमक

नेपालमा पाइने वहु पोषणयुक्त बुटी मोरिङ्गाको व्यवासायीक उत्पादन तथा विक्री वितरण सुरु गरिएको छ । आइतबार देखि मोरिङ्गा नेपाल प्रा.लि.ले उत्पादन तथा बजारीकरणको सुरुवात गरेको हो ।

काठमाडौंको बालुवाटरस्थित चियापान रेष्टुरेन्टमा एक कार्यक्रम गरि मोरिङ्गा नेपालको उत्पादनहरु सार्वजनिक गरिएको छ । मोरिङ्गा नेपालका अध्यष शिसिर भट्ट, डा. ऋषिकुमार काफ्ले, डा. अरुणा उप्रेति लगाएतका अतिथिहरुले मोरिङ्गाबाट बनाइएको चिया एकैसाथ पिएर उत्पादनको बजारीकरणको उत्घाटन गरिएको हो । मोरिङ्गालाई शीतलचिनी, सजिवन, सैजन लगाएतका विभिन्न नामले नेपालभर चिनिने गरिएको छ । पोषणको दृष्टिकोणले अति महत्वपूर्ण रहेको मोरिङ्गाको व्यवसायीक रुपमा व्यवस्थित उत्पादन तथा वितरण प्रणालीको सुरु गरिएको हो ।

सामान्यतया समुन्द्र सतहदेखि ११ सय मिटरको उचाइसम्म, तुसारो र हिउँ नपर्ने स्थानमा यसको खेति गर्न सकिन्छ । तराइ क्षेत्र यसको उर्वर भूमि हो भने पहाडमा पनि यसको उत्पादन गर्न सकिन्छ । हाललाई काभ्रे र गोरखामा पाँच हजार विरुवा रोपेर व्यवसायीक उत्पादन थालिएको बताइएको छ । परिवारको आम्दानी बढाउन र स्वास्थ्यमा पनि फाइदाजनक भएकाले कृषकले घरमै उत्पादन गरेर पनि यसको उपभोग गर्न सक्छन् । यसको व्यवासायीक उत्पादन गरेर मुलुक र मुलुक बाहिर पनि निर्यात गर्ने लक्ष्यकासाथ काम समेत सुरु भएको छ । हाललाई १०० ग्रामको मोरिङ्गा पाउडर, २५ टिब्याग अदुवाका स्वादमा र २५ टिब्याग दालचिनीको स्वादमा विक्रीका लागि उपलब्ध गराइएको छ ।

कार्यmक्रमा बोल्दै राष्ट्रिय मृगौला केन्द्रका बरिष्ठ डा. ऋषिकुमार काफ्ले भन्नुभयो, “विश्वमा गरिएका अनुसन्धानबाट मोरिङ्गा स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक देखिएको छ । नेपालमा पनि यसको प्रयोग परम्परागत रुपमा गरिएको छ तर व्यवस्थित रुपले उत्पादन र विक्री वितरण नभएको सन्दर्भमा मोरिङ्गा नेपालले यसको उत्पादन र बजारिकरण गरेको छ । यो सराहनिय छ । यसमा रहेको पोषक तत्वले सबैलाई फाइदा हुने देखिन्छ । त्यसैले तपाइ यसको उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ । सुरुमा दिनमा एक चम्चा उपभोग गर्नुहोस् । तीन चार हप्तामा दुइ चम्चा बढाउन सकिन्छ र यहाँ भनिए जस्तै दिनको तीन चम्चा उपभोग गर्न सकिन्छ ।”

डा.अरुणा उप्रेतीले मोरिङ्गालाई संजीवनी (मृत्यू वाट वचाउने जडिबुटी) का रुपमा ब्याख्या गर्नु भएको छ । कार्यक्रममा बोल्दै उहाँले भन्नुभयो, “नेपालमा ४५ देखि ५० प्रतिशत बालवालिका कुपोषणबाट पीडित छन् । सरकारले कुपोषण अन्त्य गर्न विभिन्न भिटाभिनयुक्त गोलिहरु वितरण गर्दै आएको छ । तर, हामीले हाम्रै गाउँघरमा पाइने यो मोेरिङ्गाको प्रयोग गरिरहेका छैनौं । यसमा सरिरलाई चाहिने पोषक तत्वको भण्डार हुने भएकाले यसलाई संजीवनीको रुपमा नाम दिने गरिएको पनि छ । के कति मात्रामा कति उपभोग गर्ने भन्ने थप अध्ययन आवश्यक छ । तर, बाललालिकालाई दिनमा ५ ग्राम मात्र पनि मोरिङगा दिन सकिन्छ ।”

मोरिङ्गा र यसको महत्व

बिगत ५००० बर्ष देखि मोरिङ्गा प्रयोगमा आएको वनस्पती हो । मोरिङ्गालाई फरक फरक नामद्धारा चिन्ने गरिन्छ । संस्कृतमा शिग्रु, हिन्दीमा सहिजन, नेपालीमा सितलचिनी, र वोटानिकल नेमका रुपमा मोरिङ्गा वलिफेराको रुपमा परिचित यस वनस्पती पोष्टिकताका साथ–साथै धेरै रोगको निम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता बिकास गर्न उपयोगी भएकोले भारतको नेशनल इन्स्टिच्युट अफ हेल्थ एण्ड फेमिली कियरले मोरिङ्गालाई प्लान्ट अफ दि एयर २००८ द्धारा सम्मानित गर्यो । नेपालमा मोरिङ्गाका पातवाट निर्मित पाउडरहरु उपलब्ध भयतापनि नेपाल सरकारको अनुमति तथा खाद्य गुणस्तर तथा गुण नियन्त्रक बिभागको स्वीकृतिमा मोरिङ्गा नेपाल पहिलो कम्पनीका रुपमा स्थापित भएको हो ।

बिश्वका धेरै देशहरुले यसलाई अर्थको जडीबुटीका रुपमा स्वीकारेका छन । जसले गर्दा पोषणको अभाववाट मानिसलाई अकाल मृत्यु हुन वाट बचाउँछ भने बिभिन्न किसिमका रोगकानिम्ति प्रतिरक्षात्मक क्षमता प्रदानगर्न मद्धत गर्दछ । मधुमेह, मुटुरोग, रक्तअल्पता, जोर्नीका समस्या, कलेजोको समस्या,श्वासप्रश्वास, चर्मरोग, पक्षघात, नपुंसकता, तथा पाचनप्रकृया जस्ता रोगहरुका निम्ति यसले महत्वपुर्ण भुमिका निभाउछ भने सुगर तथा प्रेशरका निम्ति समेत उपयोगी मानिएको छ । । यो बनस्पतीवाट एन्टीफङ्गल, एन्टीभाइरल, एन्टीएर्बोटीफीसेन्ट (अधिग्रो बिरुद्ध) को प्रतिरक्षात्मक क्षमता पैदा गर्छ भने प्रोटिन, भिटामीन बि ६, भिटामीन सी,क्याल्सीयम लगायत बिभिन्न पोष्टीक तत्वहरुको प्रचुर श्रोतका रुपमा यसलाई लिइएको छ । द्रैनिक७ ग्राम मोरिङ्गा ३ महिना सम्म नियमित सेवन गरेका ३० जना महिलाहरुको रक्त परिक्षणमा चिनीको मात्रा १३.५ प्रतिशतले कमिआएको छ (स्रोतः हेल्थलाइन डटकम)

नेपालमा पाइने स्थान

तत्काललाई मोरिङ्का उत्पादनहरु काठमाडौंको बालुवाटारस्थित चियापान रेष्टुरेन्ट बालुवाटार र लग्गी नीति डिमार्टमेन्टल स्टोर बत्तिसपुतली पुरानो बानेश्वर विक्री वितरण भइरहेको बताइएको छ । निकट भविष्यमै उपभोक्ताको मागलाई मध्यनजर गरेर थप स्थानहरुमा पनि विक्रीको प्रवन्ध गरिने बताइएको छ । हरेक घरमा एउटा मोरिङ्गाको रुख रोपेर पनि यसको फाइदा लिन सकिन्छ ।

सोम, बैशाख ३१, २०७५ मा प्रकाशित

यसमा तपाइको मत

पर्यटन/रोजगार बाट अन्य

मेची सहकारी संस्थाको बार्षिकोत्सवसहित साधारणसभा शुरु

दमक,२८ साउन/ यहाँस्थित मेची सहकारी संस्था आफनो बार्षिकोत्सवसहित साधारणसभा विविध कार्यक्रमको आयोजना गरि शुरु गरेको छ । सहकारीका बिभिन्न कार्यक्रमहरु सोमबार देखि शुरु भएका छन् । संस्थाले स्वास्थ्य जाँच, सचेतना कक्षा, पुरस्कार वितरण, रक्तदान, नेत्रदान र...

संगममा ‘पल्सर १५० ट्विन डिक्स’ मोटरसाइकल

दमक, २७ साउन / यहाँस्थित न्यू संगम इन्टरप्राइजेजले बजाज कम्पन्नीको नयाँ ‘पल्सर १५० ट्विन डिक्स’ भएको मोटरसाइकल दमकमा ल्याएको छ । आइतबार इन्टरप्राइजेजले एक कार्यक्रमको आयोजना गरेर सो मोटरसाइकलकोऔपचारिक रुपमा विक्री सुरु गरेको हो...

दमकमा मुक्तिनाथ वैकको शाखा

दमक,२४ साउन / झापाको दमकमा मुक्तिनाथ विकास वैकले शाखा सञ्चालनमा ल्याएको छ । यससंगै देशभरि ९५ वटा शाखा विस्तार भएको बैंकले जनायो । दमकमा करिव २ दर्जन बैंकको शाखा सञ्चालनमा रहेको जनाईएको छ । दमक...

गौरीगञ्ज गाउँपालिकाको वजेट सार्वजनिक

गौरीगञ्ज, २० साउन / झापाको गौरीगञ्ज गाउँपालिकाले आर्थिक वर्ष ०७५/०७६को नीति तथा कार्यक्रमसहितको वजेट सार्वजनिक गरेको छ । गाउँँपालिकाको वजेट सार्वजनिकका क्रममा बोल्दै अध्यक्ष श्रेष्ठ आइतबार गाउँपालिकाको सभाहलमा आयोजित दोस्रो गाउँसभाबाट पारित नीति ,कार्यक्रमसहितको बजेट रु...

‘जनतासँग प्रधानमन्त्री’ को स्टुडियो बनाउन बीस लाख

जनकराज सापकोटा काठमाडौँ — सरकारले प्रधानमन्त्री केपी ओली सहभागी हुने पाक्षिक टेलिभिजन कार्यक्रम ‘जनतासँग प्रधानमन्त्री’ को स्टुडियो निर्माणका लागि २० लाख रुपैयाँ निकासा गरेको पाइएको छ । धानमन्त्री ओलीले आर्थिक मितव्ययिता र सुशासनको नारा अगाडि सारिरहेका...

करदाता बढेसंगै राजस्व असुली बढ्यो

दमक,८ साउन / झापाको दमक आसपासका क्षेत्रमा करदाताको संख्यामा बृद्धि भएसंगै राजस्व असुलीमा वृद्धि भएको छ । दमकस्थित आन्तरिक राजस्व कार्यालय,करदाता सेवा कार्यालयले अघिल्लो आर्थिक बर्षको तुलनामा करिव रु ७ करोड बढी राजस्व असुली गरेको...

इन्टरनेट महंगो हुँदाका ५ फाइदा !

दिनरात फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम र अनेक सञ्जालमा झुण्डिने बानी परेकालाई खुच्चिङ ! खुरुखुरु कामधन्दा गर्न छाडेर खाली कम्प्युटर र मोबाइलमा इन्टरनेट चलाउनेलाई ठेगान लगाउन ईन्टरनेटमा लगाएको भ्याट र भ्याटको दायरा बढाउने सरकारलाई सलाम  ! अब...

स्वर्ण महोत्सव कार्यक्रमको आय–व्यय सार्वजानिक ।

दुहागढी । झापा दुहागढी स्थित बाल सुबोधिनी आधारभूत विद्यालयले गत फागुनमा सम्पन्न स्वर्ण महोत्सव कार्यक्रमको आय–व्यय सार्वजानिक गरेको छ । विद्यालयमा सोमबार आयोजित एक कार्यक्रमका बिच प्रधानाध्यापक विश्व थापाले आय व्यय सार्वजानिक गर्दै पूर्व विद्यार्थी...

झापा गोल्डकपको नाफा १९ लाख, मेस्सी होइन एम्बाप्पे जन्माइने अध्यक्षको भनाई

बिर्तामोड । गत फागनुमा सम्पन्न तेस्रो रमपम झापा गोल्डकप २०७४ मा आयोजकले करिब १९ लाख रुपैयाँ बचत गरेको छ । गोल्डकपको मुल आयोजक समितिले सोमबार बिर्तामोडमा पत्रकार सम्मेलन गरी आय–व्यय सार्वजनिक गर्दै १९ लाख रुपैयाँ...

‘आधा सत्य’ उपन्यासको बिक्रीको रकम सामाजिक कार्यमा ।

बिर्तामोड । झापाको बिर्तामोडमा आयोजित एक कार्यक्रमकाबीच झापाली लेखक भगवती ढुंगेलको उपन्यास ‘आधा सत्य’को सार्वजनिकीकरण गरिएको छ । उक्त उपन्यासको काठमाडौंको बागबजारमा गत असार ९ गते सामान्य प्रशासन मन्त्री लालबावु पण्डितले विमोचन गरेका थिए...